Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 24 mei 1944. C. Blom (De Marktmeester). De heer Steenbeek (Bedrijfschef der Centrale Markt). R A P P O R T

$N^o$ 37/66/1 M.1944 27/5 [stempel]

Aan den Heer Steenbeek
Bedrijfschef der Centrale Markt.

Ondergeteeekende, C.Blom, rapporteert U het volgende:
In opdracht van den Directeur heeft ondergeteeekende met de con-
trôleur Felthuis het volgende geval onderzocht.
Volgens opgaaf van de grossier Draaisma zou in de loods van de
grossier Kuil regelmatig worden gekaart. Met dit kaarten zouden
verschillende marktbezoekers tamelijke bedragen aan geld verliezen.

Een en ander had aanleiding gegeven dat een ruzie was ont-
staan wat ten gevolge had, dat van het kantoortje van Draaisma
een ruit werd ingedrukt. Bij onderzoek is gebleken, dat de vrouw
van de kooper A.Looyer, waarvan was verteld, dat haar man op de
Centrale Markt een bedrag aan geld met kaarten had verloren, zich
kwam overtuigen of het geen werd verteld waar was. De vrouw, die
zenuwachtig was, begon haar man toen zij hem zag voor de loods
van Draaisma op zijn gezicht te slaan. Op dat moment werd niet
gekaart. Grossier Kuil en diens knecht Meier beweerden dat er de
laatste tijd bij hun in het pakhuis niet gekaart wordt.

Grossier Draaisma die volhield, dat er wel gekaart wordt,
zal wanneer hij het weer constateert ondergeteeekende opbellen,
opdat wij het zelf kunnen constateeren.

Amsterdam, 24 Mei 1944

De Marktmeester,
[Handtekening: C. Blom]
(C.Blom)

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
(Links in een cirkel/wolk):
- Kuil ontbiedt - komt?
Looyer id - Vrijdag 26 Mei, 's morgens
/ tel. afspraak met Steenbeek

(Rechts):
bij Dir. geweest.
afdoening:
202 Het document is een ambtelijk verslag van een incident op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is een beschuldiging van illegaal gokken (kaarten om geld). De marktmeester, C. Blom, heeft de zaak onderzocht na een klacht van grossier Draaisma.

De situatie escaleerde toen de vrouw van een van de kopers (A. Looyer) naar de markt kwam nadat zij had gehoord dat haar man geld had verloren. Dit leidde tot een publiekelijke scène waarbij zij haar man sloeg en er een ruit werd vernield. Hoewel de beschuldigde grossier (Kuil) ontkent, blijft de getuige (Draaisma) bij zijn standpunt. De marktmeester stelt voor om bij een volgende melding direct over te gaan tot een heterdaadje.

Opvallend in de tekst is de spelfout "ondergeteeekende" (met drie e's), die consequent drie keer wordt herhaald. De handgeschreven noten wijzen op een vervolgtraject waarbij de betrokkenen (Kuil en Looyer) op gesprek moesten komen bij de bedrijfsleiding. Dit rapport is geschreven in mei 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel het document gaat over een alledaags ordeprobleem op de werkvloer, is de tijdsgeest indirect voelbaar. In 1944 heerste er grote schaarste en economische malaise. Dat marktbezoekers "tamelijke bedragen aan geld" verloren met kaarten, was in een tijd van bonkaarten en zwarte handel een ernstige zaak die de stabiliteit van gezinnen direct ondermijnde. De felle reactie van de vrouw van Looyer is vanuit die armoede en wanhoop goed te begrijpen.

De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal onderdeel van de voedselvoorziening in de stad. Orde en tucht waren daar essentieel, zeker onder het toeziend oog van de bezetter, hoewel dit rapport een puur interne aangelegenheid van het marktbeheer lijkt te zijn. De hiërarchie is duidelijk: de Marktmeester rapporteert aan de Bedrijfschef, die op zijn beurt weer onder de Directeur valt.