Dienstverslag / Rapportage van een incident. 8 juli 1944 (betreft incident op 6 juli 1944). Rapport. Nº 37/73/1 M. 1944 A

Ondergeteekende, controleur F.Reinen rapporteert U het volgende:
Vrijdag 6 Juli 1944 te ongeveer 2 uur, dienstdoende als portier, vervoeg-
de zich bij mij een dame die mij verzocht doorgelaten te mogen worden
naar de Wehrmacht. Ik vroeg haar zich te legitimeeren als in dienst van
de Wehrmacht, wat bedoelde dame niet kon. Toen ik haar daarop de toegang
weigerde, verklaarde zij mij, dat haar man dienst deed bij de wachtdienst
op de Centrale Markt en zij hem een pakje brood moest brengen, daar haar
man niet naar huis kon. Ik heb haar doorgelaten met het verzoek niet zoo
dikwijls terug te komen, daar het toelaten van onbevoegden tot de Centra-
le Markt verboden is. Ongeveer 2;15 uur kwam bovengenoemde dame met
haar man van de markt. Die man sprak de Duitsche taal, die voor mij moei-
lijk verstaanbaar is. Hij beduidde mij dat hij mij zou laten "insperren"
Ik antwoordde dat hij maar doen moest wat hij niet laten kon. Te 2.30
uur kwam er een Hollandsche wachtman, ook in groen uniform (met de titel
Feldwebel) bij mij aan het hek met de mededeeling: "laat jij de menschen d
die voor ons komen er door, ja of neen?", waarop ik pront op antwoordde:
"Neen!" Daarop kreeg ik bedreigingen: "Ik krijg je wel, ikmzal je hier van
daan laten halen." Ik antwoordde dat niemand toegelaten mag worden op
order van den Directeur, waarop hij mij zei: "Ik heb met je Directeur
niets te maken, wij zijn de baas hier en niemand anders."

Op die bedreigingen ben ik gegaan naar de Feldgendarmerie op Museumplein
No.17, kamer 10 en daarna nog op No.13 en No.3, waar ik de geheele zaak
uitgelegd heb.
Bij Inspektor Bammer zijnde deelde deze mij mede: "Uw Directeur moet een
schriftelijk rapport indienen bij de Feldgendarmerie, of bij die instanti-
tie waar de wachtslieden bij hooren".

Amsterdam, 8 Juli 1944.

De Contrôleur,
(getekend) F. Reinen

Aan den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

(handgeschreven paraaf linksonder) Het document is een verslag van een gezagsconflict op de werkvloer tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van het conflict is de botsing tussen de civiele regels van de Centrale Markt (gehandhaafd door Reinen) en de eigendunk van de (paramilitaire) bewakingseenheden die voor de Wehrmacht werkten.

Kernpunten:
1. Handhaving van regels: Reinen probeert de instructies van zijn directeur op te volgen door een niet-gelegitimeerde vrouw te weigeren, maar strijkt over zijn hart voor een "pakje brood".
2. Intimidatie: De echtgenoot van de vrouw (Duitstalig) en een Nederlandse "Feldwebel" (waarschijnlijk een collaborateur of lid van een hulpeenheid zoals de Landwacht of de Nederlandse tak van de Wehrmacht-bewaking) gebruiken hun positie om de portier te intimideren met termen als "insperren" (opsluiten).
3. Machtsstrijd: De uitspraak "wij zijn de baas hier en niemand anders" illustreert de verschuiving van de macht tijdens de bezetting, waarbij Nederlandse beambten buitenspel werden gezet door gewapende eenheden die direct of indirect onder Duits gezag stonden.
4. Bureaucratische weg: Opvallend is dat de portier direct naar de Feldgendarmerie (Duitse militaire politie) op het Museumplein stapt om zijn beklag te doen, wat wijst op een poging om via de officiële weg bescherming te zoeken tegen de willekeur van de wachtlieden. Dit rapport is geschreven in juli 1944, een maand na D-Day. De spanningen in bezet Nederland waren extreem hoog. De Centrale Markt in Amsterdam was een cruciaal strategisch punt voor de voedselvoorziening; wie de markt controleerde, controleerde de stad.

De locatie van de Feldgendarmerie aan het Museumplein is historisch accuraat; dit gebied was door de Duitsers veranderd in een versterkt "Sperrgebiet". Het document geeft een inkijkje in het dagelijks leven onder de bezetting, waarbij kleine daden van plichtsgetrouwheid (het handhaven van de marktregels) konden leiden tot levensgevaarlijke dreigementen met arrestatie. Het feit dat de portier een verslag opstelt, dient waarschijnlijk als dossieropbouw voor de directie om zich in te dekken tegenover de bezetter. F. Reinen Politie Wehrmacht