Ambtsrapport van de Marktmeester van de Centrale Markt Amsterdam. 16 juni 1944. [Stempel/Kenmerk linksboven:]
Nº 37/80/1 M. 1944 27/7

[Titel:]
Rapport.

[Hoofdtekst:]
Hedenmorgen werd door ondergetekende aan H.de Geus, personeel van H.Tabak, nog eens speciaal aangezegd dat hij zich niet vóór 8.15 uur aan de groente-kant mocht bevinden.

De Geus stond om 7.30 aan de aardappelkant met een auto van H.Tabak, welke was beladen met ledig fust.

( 8.12 ) Om ~~8.20~~ uur werd door mij geconstateerd dat de Geus zich op pier E bij den grossier G.Schönhage bevond.

Van de winkeliers die vergunning hebben voor 8.15 uur toegelaten te worden tot de Centrale Markt met de bedoeling aardappels te laden heeft er hedenmorgen niet één gebruik gemaakt. De controleur Karseboom van de V.B.N.A. en de voorzitter van de aardappelwerkers, Wellerdieck, verklaarden dat genoemde winkeliers nooit voor 8.15 uur worden geholpen. Eerst worden de eigen wagens geholpen en de wagens van de overkruiers geladen. Het is ongeveer 8.45 uur voor de winkeliers, enz. aan de beurt komen.

Het heeft dus geen zin dat aan de genoemde groep vergunning wordt verleend om vroeger op de Centrale Markt te worden toegelaten.

Amsterdam, 16 Juni 1944.

vL.

De Marktmeester,
[Handtekening: C Blom]

Aan den Heer Bedrijfschef der
Centrale Markt.

[Handgeschreven kanttekening links, in rood potlood/inkt:]
Bovenstaande maatregel is direct na binnenkomst van bovenstaand rapport ingevoerd.
[Paraaf/Handtekening]

[Handgeschreven aantekeningen rechtsonder, in rood potlood/inkt:]
[Moeilijk leesbaar ambtelijk handschrift, strekking lijkt te gaan over de uitvoering van het besluit]
Betr. Chef
Winkeliers aardappelen...
niet meer in gelegenheid stellen...
om hun personeel aardappelen te doen halen.
...
25/7 44 Het document is een formeel rapport waarin een overtreding van de marktreglementen wordt gesignaleerd door de Marktmeester. Een specifieke chauffeur, H. de Geus, was aanzienlijk te vroeg aanwezig (7:30 uur) terwijl hij pas vanaf 8:15 uur op het terrein mocht zijn.

De kern van het rapport is echter een bredere beleidsaanbeveling. De Marktmeester observeert dat de vergunning voor winkeliers om vanaf 8:15 uur naar binnen te mogen (vroeger dan normaal) in de praktijk zinloos is. Omdat de eigen wagens van de markt en de porters ("overkruiers") voorrang krijgen, komen winkeliers pas rond 8:45 uur aan de beurt. De Marktmeester adviseert daarom deze vroege vergunningen in te trekken om onnodige vroege drukte en controleproblemen te voorkomen. Uit de kanttekening links blijkt dat dit advies onmiddellijk is opgevolgd. Dit document stamt uit juni 1944, een kritieke fase in de Tweede Wereldoorlog (tien dagen na D-Day). Tijdens de bezetting was de distributie van levensmiddelen, waaronder aardappelen, strikt gereguleerd door de overheid en instanties zoals de V.B.N.A. (Vereniging van Bemiddelingskantoren in de Nederlandsche Aardappelhandel).

De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening voor de stad. Vanwege de voedselschaarste en de zwarte handel was een strakke regie op wie wanneer op de markt mocht zijn essentieel voor de openbare orde en een eerlijke distributie. Dit rapport toont de bureaucratische nauwgezetheid waarmee de markt destijds werd beheerd, zelfs onder de moeilijke omstandigheden van de bezettingstijd. De spelling ("bedrijfschef", "hedenmorgen") is conform de toen geldende spelling-Marchant.