Officieel informatie- en instructieblad (aanplakbiljet/circulaire). [Afbeelding van het wapen van Amsterdam]

LUCHTBESCHERMING CENTRALE MARKT.

Aan alle bezoekers der Centrale Markt.

Het loeien van de sirene is een waarschuwing dat het gevaar voor een luchtaanval dreigend is. In het belang van eigen veiligheid dient men dan zijn goederen, materialen enz. in den steek te laten en ten spoedigste dekking te zoeken in de schuilplaats, welke het dichtst is gelegen bij de plaats, waar men zich op het oogenblik van de waarschuwing bevindt.

Het is noodzakelijk:

a. Dat men zich te voren reeds geheel op de hoogte stelt, welke de dichtstbij gelegen schuilplaatsen voor de verschillende marktgedeelten zijn en waar de ingangen daarvan zijn.
De ingangen zijn gemerkt met blauwen cirkel.

b. Dat men tijdens het verkeeren op de markt er voortdurend rekening mee houdt, dat elk oogenblik het alarmsignaal (sirene) kan worden gegeven, dat wil zeggen, dat men zorgt op ieder oogenblik te weten waarheen men zich precies begeven moet zoodra het alarmsignaal klinkt.

c. Dat men zich op het eerste alarm spoedig, doch zoo rustig mogelijk naar de schuilplaats begeeft, dus zonder wagens, goederen, enz. op zij te werpen, waardoor de doortocht voor anderen zou worden belemmerd.

d. Dat men zich in de schuilgelegenheden geheel gedraagt naar de aanwijzingen van de daar aanwezige schuilplaatsleiders.

De schuilplaatsen zijn: de bovenverdiepingen van de pakhuizen A, B, C, E, hal (Oost- en Westzijde), de ruimten in de hal onder de veilingtribunes, de kelder onder het café Marcanti (ingangsgebouw).

Als leiders van schuilplaatsen treden in de pakhuizen de daarin gevestigde grossiers op. In de ruimten onder de veilingtribunes heeft de directeur der veiling, of iemand, die hem vervangt, de leiding.

I Bij het parkeeren of stilzetten van voertuigen moet 1 m. afstand van reeds stilstaande of parkeerende voertuigen worden gehouden;

II Het is verboden: voertuigen (auto’s, karren, enz. enz.) zoodanig te plaatsen dat de toegangen tot de pakhuizen (en andere schuilgelegenheden) worden versperd;

III Het is verboden om goederen, emballage, materialen, enz. op de bovenbedoelde, voor het verkeer vrij te houden plaatsen, neer te zetten.

Op de markt moeten alle aanwijzingen gevolgd worden, welke door het marktpersoneel worden gegeven.

Bedenkt, dat het stipt nakomen van alle voorschriften en aanwijzingen noodzakelijk is in het belang van allen en dus ook van U zelve. Dit document is een instructieblad gericht aan bezoekers en handelaren van de Centrale Markthallen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De toon is dwingend en zakelijk, gericht op het handhaven van de orde tijdens een potentieel panieksituatie (luchtalarm).

De kern van de instructie is tweeledig:
1. Persoonlijke veiligheid: Mensen worden gemaand hun bezittingen direct achter te laten ("in den steek te laten") en zo snel mogelijk een schuilplaats op te zoeken.
2. Logistieke orde: Er wordt strikt gehamerd op het vrijhouden van doorgangen. Parkeervoorschriften (zoals de 1 meter afstand tussen voertuigen) en het verbod op het blokkeren van ingangen zijn cruciaal om een snelle evacuatie naar de schuilplaatsen mogelijk te maken en hulpdiensten niet te hinderen.

Opvallend is de specifieke vermelding van schuilplaatsen, zoals de pakhuizen en de kelder van café Marcanti, wat het document een sterke lokale historische waarde geeft. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was de Luchtbeschermingsdienst (LBD) verantwoordelijk voor het informeren en beschermen van burgers tegen luchtaanvallen, voornamelijk door geallieerde bombardementen die gericht waren op strategische doelen. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam vormden een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening en trokken dagelijks grote hoeveelheden mensen en transportmiddelen aan.

Vanwege de grote concentratie mensen en de aanwezigheid van brandbare materialen was een strikt luchtbeschermingsprotocol noodzakelijk. Het in het document genoemde café Marcanti was een bekend etablissement bij de ingang van het marktterrein. De schuilplaatsen in de pakhuizen en onder de veilingtribunes waren onderdeel van een groter netwerk van schuilgelegenheden in de stad. De blauwe cirkels als markering voor schuilplaatsen waren een gestandaardiseerd symbool in die periode. Gemeente Amsterdam