Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en ambtelijk advies. 27 april 1944. Weduwe Th. Helsloot-Kortlever, Lange Leidschedwarsstraat 89-I, Amsterdam. De Weledelgeboren Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Getypte tekst:]

Wed. Th. Helsloot-Kortlever, Amsterdam, 27 April 1944.
Amsterdam.
L. Leidschedwarsstr. 89-I

Den Weled. Heer Directeur v/h Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
A m s t e r d a m.

[Stempel:] Nº 466/43/2 M. 1944 27/4

Weled. Heer,

Ondergetekende richt zich met het volgende verzoek tot U:
d.d. 9 April is overleden mijn Echtgenoot, die een Enkele Toewijzing visch genoot in Uw Gemeentelijke Vischafslag.
Mijn echtgenoot is een kleine poos op eigen verzoek uit de verdeeling getreden, aangezien hij voor ons groote gezin (10 kinderen) met de zeer slechte aanvoer van visch zijn brood voor ons groote gezin niet kon verdienen.
Nu door het verscheiden van mijn Echtgenoot mijn kinderen en ik broodeloos achter zijn gebleven, verzoek ik U beleefd de Toewijzing van mijn man op mij te doen overgaan.
U dankend voor de te nemen maatregelen, verblijf ik inmiddels,

Hoogachtend,
Weduwe Helsloot Kortlever
G.W.

[Handgeschreven tekst in linker marge:]
ongeveer
een
jaar
S

[Handgeschreven tekst in rechter marge:]
M.i. [?]
Hoor!!
[onleesbaar] rapport
2-5-'44

[Handgeschreven tekst onderaan (ambtelijk advies):]
Weduwe Helsloot
De echtgenoot is nimmer zelfstandig in vischhandel werkzaam geweest.
Helsloot heeft de laatste maanden voor zijn overlijden in verband met geringe vischaanvoer bij een particulier gewerkt.
Hoewel de echtgenote v. Helsloot nimmer zelfstandig in visch heeft gehandeld, geef ik in overweging om rekening houdende met de gezinsomstandigheden aan den Wethouder voor te stellen de Wed. Helsloot voor de toewijzing in aanmerking te laten komen.
5-5-'44 De Haan [onleesbaar] * De Kern: De brief is een noodkreet van een weduwe met tien kinderen. Ze verzoekt de gemeente om het recht op de toewijzing van vis (een soort handelsvergunning of quotum) van haar overleden man aan haar over te dragen, zodat zij in hun levensonderhoud kan voorzien.
* Bureaucratische frictie: De brief onthult dat de echtgenoot tijdelijk gestopt was met de handel omdat er door de oorlogsomstandigheden te weinig vis was om een groot gezin van te onderhouden. Hij werkte kortstondig voor een ander ("een particulier").
* Menselijke maat: Het ambtelijke advies onderaan de brief is interessant. Hoewel de ambtenaar vaststelt dat de weduwe strikt genomen niet aan de eisen voldoet (ze is nooit zelfstandig werkzaam geweest in de handel), adviseert hij de wethouder om haar toch de toewijzing te geven vanwege de "gezinsomstandigheden". Dit getuigt van een zekere mate van coulance in een zeer zware tijd. * Tijdsbeeld (1944): De brief is geschreven in de late oorlogsjaren, een periode van extreme schaarste in bezet Nederland. De "zeer slechte aanvoer van visch" waarover wordt gesproken, was een direct gevolg van de oorlog (mijnengevaar op zee, vordering van schepen door de bezetter).
* Distributiesysteem: Tijdens de bezetting stond de handel onder strikt toezicht. Een "toewijzing" van de visafslag was essentieel; zonder dit papier had een handelaar geen legale toegang tot koopwaar. Voor een weduwe zonder ander inkomen was dit document letterlijk een kwestie van overleven ("broodeloos").
* Locatie: De Jan van Galenstraat was (en is) de plek van de centrale markthallen in Amsterdam, waar ook het bureau van het Marktwezen was gevestigd. De Lange Leidschedwarsstraat ligt in de volkse Jordaan/Centrum-buurt, waar veel kleine handelaren woonden. L. Leidschedwarsstr Marktwezen