Brief op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam. 15 Augustus 1944. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (J.H.). Waarschijnlijk een interne afdeling binnen de gemeente Amsterdam (gezien de context van visverdeling). GEMEENTE AMSTERDAM
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal
Telefoon 43130, 43321

Afdeeling Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-,
bad- en zweminrichtingen.

Afd. L.M. No. 486 '44 Bijlagen Uw brief: Datum: 15 Augustus 1944.
Onderwerp: vischtoewijzing.

[Stempel in paars]: Nº 46/B/43/12 [11. 1944]
[Handgeschreven toevoeging bij stempel]: 17 / 8
[Handgeschreven paraaf in grijs potlood]: n.i. Def. [onleesbaar]

Hierdoor deel ik U mede, het verzoek van de weduwe J.W. Helsloot -
Kortlever om een vischtoewijzing nog eens overwogen te hebben. Mijn con-
clusie is, dat in dit geval uit overwegingen van menschelijkheid van de
strakke lijn afgeweken kan worden en dat deze vrouw mitsdien in de visch-
verdeeling opgenomen dient te worden.
JH.

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwemin-
richtingen,

[Handgeschreven paraaf/ondertekening in zwarte inkt]

genoteerd
S

[Handgeschreven in paars potlood]: A [onderstreept]

aanvullijst.

[Gedrukte tekst linksonder]:
Stadsdrukkerij Amsterdam
5724-2-44-500 Dit document is een ambtelijk schrijven van de Wethouder voor Levensmiddelen van de Gemeente Amsterdam, gedateerd op 15 augustus 1944. Het onderwerp is de toewijzing van vis aan een individuele burger, de weduwe J.W. Helsloot-Kortlever. In de tekst geeft de wethouder (geparafeerd met 'JH') aan dat hij na heroverweging heeft besloten om af te wijken van de geldende "strakke lijn" (strikte regelgeving) uit "overwegingen van menschelijkheid". Dit impliceert dat de weduwe aanvankelijk buiten de reguliere regelingen voor visbedeling viel, maar dat er nu een uitzondering wordt gemaakt.

Onderaan het document zijn administratieve verwerkingsnotities te zien. Er staat met potlood "reeds genoteerd", wat aangeeft dat de beslissing is verwerkt. Ook staat er meermalen "aanvullijst" (aanvullingslijst), wat duidt op de lijst van personen die extra of buiten de reguliere distributie om recht hadden op voedseltoewijzingen. De paarse stempel met het nummer 46/B/43/12 suggereert een dossier- of volgnummer in de gemeentelijke administratie. De datum van het document, 15 augustus 1944, plaatst dit schrijven midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Slechts enkele weken voor 'Dolle Dinsdag' en de daaropvolgende spoorwegstaking, was de voedselsituatie in de grote steden zoals Amsterdam uiterst precair. Voedsel was schaars en strikt gerantsoeneerd via een distributiesysteem.

In deze context was een "vischtoewijzing" geen kleinigheid. Voor veel Amsterdammers was vis een belangrijke, hoewel ook schaarse, bron van eiwitten naast de steeds kleiner wordende porties brood en aardappelen. De term "overwegingen van menschelijkheid" wijst op de erbarmelijke persoonlijke omstandigheden waarin veel burgers, zeker weduwen zonder kostwinner, verkeerden.

Het feit dat een wethouder zich persoonlijk bemoeide met een individuele toewijzing onderstreept hoe politiek beladen en kritiek de voedselvoorziening was geworden. De Gemeente Amsterdam probeerde binnen de beperkingen van de bezettingsmacht nog enige zorg te dragen voor haar meest kwetsbare inwoners, al was de ruimte voor dergelijke uitzonderingen zeer beperkt. Kort na dit document zou de situatie in West-Nederland door de blokkade van voedseltransporten door de bezetter verslechteren, wat uiteindelijk leidde tot de Hongerwinter van 1944-1945. J.W. Helsloot L.M. No O.Z. Voorburgwal Gemeente Amsterdam