Administratief rapport / intern memorandum. 13 mei 1939 (betreft gebeurtenissen op 2 en 9 mei 1939). [Stempel linksboven:]
№ 37/103/1 M. 1339 13/5

[Hoofdtekst:]
Rapport

Op. 2/5 en 9/5-'39, is schipper v. Keulen aan de Markt geweest, met een vlet, waarvan de schipper geen meetbrief had. Controleur Blom heeft deze vlet geschat op 15 ton, en is dan ook 2 x berekend voor 15 ton. De schipper heeft nu een meetbrief, en deze geeft aan, alsdat de vlet 7 ton is.

De schipper verzoekt, restitutie van de teveel betaalde tonnenmaat (16 ton).

[Linksonder:]
De Bedrijfchef afd Markt
(alhier)
[Signatuur]

[Rechtsonder:]
A.dam. 13/5-'39
[Signatuur, mogelijk 'Punt']

[Handgeschreven notitie onderaan in ander handschrift:]
m.i. geen restitutie.
Had hij maar moeten zorgen, dat hij meetbrief bij zich had.
[Paraaf]
Gezien
13/5 '39 Whoes

--- Het document is een ambtelijk verslag over een geschil betreffende havengelden of marktgeld in Amsterdam in mei 1939. Schipper van Keulen was tweemaal met zijn vlet (een klein vaartuig) bij de markt verschenen zonder de verplichte meetbrief te kunnen tonen. Bij gebrek aan officiële documentatie schatte controleur Blom de inhoud van het schip op 15 ton. Op basis van deze schatting moest de schipper voor beide bezoeken betalen.

Naderhand kon de schipper alsnog een officiële meetbrief overleggen, waaruit bleek dat het vaartuig slechts 7 ton groot was. Hij werd dus belast voor 30 ton (2x15), terwijl dit op basis van de feiten 14 ton (2x7) had moeten zijn. De schipper verzocht daarom om teruggave (restitutie) van het verschil: de belasting over 16 ton.

De afhandeling van het verzoek onderaan het document is kort en resoluut. De behandelend ambtenaar (Whoes) wijst het verzoek af met een strikte bureaucratische redenering: het was de verantwoordelijkheid van de schipper om de juiste papieren bij zich te hebben op het moment van de controle. De foutieve schatting wordt derhalve niet gecorrigeerd.

--- Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse administratieve gang van zaken bij de Amsterdamse markten vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Het illustreert de formele en onbuigzame aard van de toenmalige bureaucratie.

In die tijd was de tonnenmaat van een schip de basis voor diverse belastingen en havengelden. Het systeem vertrouwde op fysieke meetbrieven. Het document laat zien dat de bewijslast volledig bij de burger lag; een administratieve nalatigheid (het niet bij zich hebben van de brief) leidde direct tot financiële consequenties die naderhand niet werden gecorrigeerd, zelfs niet wanneer met bewijzen kon worden aangetoond dat de initiële ambtelijke schatting onjuist was.