Ambtelijke brief/memorandum. 14 september 1939. MARKTWEZEN AMSTERDAM VP/HG.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 37/175/4 M.
BIJLAGEN 2

ONDERWERP:
Verzoek van Gecombineerde
Tuinbouw Organisaties om
vergoeding voor bedrijfs-
schade door requisitie auto's.

AMSTERDAM (W.) 14 September 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 7 dezer om spoedig advies ontvangen stukken no. 696 L.M. 1938 heb ik de eer U te berichten, dat het de bedoeling is van adressant, van de Gemeente een vergoeding te verkrijgen voor de tuinders, die op hun auto's producten mee naar de Centrale Markt nemen (en ledige emballage van de markt afvoeren) ten behoeve van andere tuinders, wier auto's zijn gerequireerd. Adressant heeft voorloopig becijferd, dat gedurende het winter-halfjaar (November - April) ~~in~~ [handgeschreven: totaal] ongeveer 1300 ~~gevallen~~ [handgeschreven: geladen] aldus door ~~een tuinder ten behoeve van een ander~~ zal worden dienstgedaan; in het zomer-halfjaar (Mei - October) zou dit aantal ongeveer 2300 bedragen. In den winter zou de tuinder, die expediteurs-dienst voor een collega verricht, de goederen tegelijk met zijn eigen marktgoederen kunnen medenemen; in den zomer zou daartoe, in verband met de grootere productie, geen plaats op de auto zijn en zou de tuinder-"expediteur" een extra rit voor zijn collega moeten maken. In dat geval maakt hij dus extra-onkosten voor benzine, enz., die door adressant op f 1,50 per marktdag worden begroot. Bovendien begroot hij een vergoeding wegens tijdverlies voor den tuinder-"expediteur", deze vergoeding stelt hij op f 0,50 per uur (in den winter zou 1 uur, in den zomer 5 uur per marktdag noodig zijn voor de ~~expeditie~~ [handgeschreven: bedoelde] expeditie).

[handgeschreven krabbel linksonder: Bedoelde] * Kern van de zaak: Door de Nederlandse mobilisatie in 1939 zijn veel vrachtauto's van tuinders door het leger gevorderd (gerequireerd). De overgebleven tuinders vervoeren nu ook de producten van hun gedupeerde collega's naar de Centrale Markthallen in Amsterdam. De Gecombineerde Tuinbouw Organisaties vragen hiervoor een onkostenvergoeding aan de gemeente.
* Calculatie: Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen winter en zomer. In de zomer is de productie hoger, waardoor er extra ritten gereden moeten worden omdat de eigen auto vol is. De kosten worden becijferd op basis van benzine (f 1,50) en een uurvergoeding voor de chauffeur (f 0,50 per uur).
* Taal en stijl: Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl, kenmerkend voor de vooroorlogse periode (bijv. "heb ik de eer U te berichten"). De handgeschreven correcties in de tekst lijken bedoeld om de tekst scherper te formuleren voor een officieel besluit. * Historisch moment: De brief is gedateerd op 14 september 1939. Dit is slechts twee weken na de Duitse inval in Polen (1 september) en de daaropvolgende oorlogsverklaringen. Hoewel Nederland neutraal was, was de algehele mobilisatie van het Nederlandse leger al op 28 augustus afgekondigd.
* Logistieke impact: De mobilisatie had een enorme impact op het civiele leven. Het leger had duizenden vrachtwagens en bussen nodig voor transport. De vordering van deze voertuigen bij private ondernemers zoals tuinders zorgde direct voor logistieke problemen in de voedselvoorziening van de stad Amsterdam.
* Locatie: De afzender is gevestigd aan de Jan van Galenstraat. Hier bevonden zich (en bevinden zich deels nog steeds) de Centrale Markthallen, het hart van de Amsterdamse voedseldistributie. Dit document toont hoe de gemeente Amsterdam al in de eerste weken van de internationale crisis probeerde de continuïteit van de voedselaanvoer te waarborgen door financiële knelpunten op te lossen.