Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie. 24 juli 1939. GEMEENTELIJK BUREAU VOOR
MAATSCHAPPELIJKEN STEUN

AMSTERDAM, 24 Juli 1939.
~~Reguliersdwarsstraat 65-71~~ Marnixstr. 317.

Gelieve bij beantwoording aan te halen:
Afd. O.W. No. 2064/
/112414/
97558/
128153/

Nº 46A/13/ -M. 1939 (stempel in paars, met handgeschreven 25/7)

Bijlagen: 3.

(Handgeschreven in blauw potlood: h.v. Insp.)

Aan
den Heer Directeur
van het Marktwezen,
J.v.Galenstr. 14,
A m s t e r d a m.

Hierbij zend ik U de verklaringen van de gesteunden:
H. Lascaris, Borgerstraat 22,
R. v. Rees, O. Looierstr. 25,
J. J. Koppers, Vinkenstraat 83,
die niet op de Vischmarkt mogen werken en zich aldaar ook niet mogen ophouden.

Voor den Directeur voor Maatsch. Steun.
Het Hoofd der Afd. Ong. Werkloozen,
(Handtekening)

Coll.: (Handgeschreven krabbel)

No. 409. Deze brief is een formeel administratief schrijven van het Amsterdamse Bureau voor Maatschappelijken Steun aan de Directie van het Marktwezen. De kern van de boodschap is een verbod voor drie specifiek genoemde mannen (H. Lascaris, R. v. Rees en J.J. Koppers) om op de Vischmarkt te werken of daar simpelweg aanwezig te zijn ("zich ophouden").

De term "gesteunden" geeft aan dat deze mannen een vorm van werkloosheidssteun of bijstand ontvingen. Het verbod is waarschijnlijk opgelegd om te voorkomen dat deze personen zwartwerkten op de markt terwijl zij een uitkering genoten, of omdat zij eerder overlast hadden veroorzaakt. Het feit dat er drie verklaringen als bijlage zijn gevoegd, wijst op een officieel besluit of een bewijs van overtreding dat aan deze maatregel ten grondslag ligt.

Visueel valt de zware bureaucratische stempeling op, kenmerkend voor de vooroorlogse overheidsadministratie. Het adres op het briefpapier is handmatig gecorrigeerd van de Reguliersdwarsstraat naar de Marnixstraat 317, wat duidt op een recente verhuizing van de dienst. De brief dateert van juli 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Nederland kampte in die periode nog steeds met de naweeën van de Grote Depressie, wat leidde tot hoge werkloosheidscijfers. De "Afdeeling Ongeorganiseerde Werkloozen" (Afd. Ong. Werkloozen) hield zich specifiek bezig met werklozen die niet aangesloten waren bij een vakbond.

De controle op "gesteunden" was in de jaren '30 zeer streng. Ontvangers van steun moesten zich vaak meerdere malen per dag melden ("stempelen") om te bewijzen dat ze niet ergens zwart aan het werk waren. De Vischmarkt (destijds op het terrein van de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat) was een plek waar veel ongereguleerde arbeid voorkwam. Dergelijke verbodsbepalingen waren instrumenten van sociale controle om de rechtmatigheid van de steunverlening te bewaken en de openbare orde op de marktterreinen te handhaven.