Ambtsbrief / Adviesnota
Origineel
Ambtsbrief / Adviesnota 18 april 1939 Vermoedelijk de directeur van het marktwezen of een gelieerde afdeling. 46A/16/2 M. [handgeschreven: extra] D/G.
18 April 1939.
Vischmarkt.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 30 Maart jl. om advies ontvangen stuk no.276 L.M.1939 heb ik de eer U het volgende te berichten. Krachtens artikel 5 sub c van de Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden wordt wegens het verleenen van toegang tot de Vischmarkt een belasting geheven. Aanvoerders en hun personeel zyn van deze belasting vrygesteld. De toegang wordt slechts verleend aan wederverkoopers (winkeliers, marktkooplieden en venters) en aanvoerders. Nog nimmer is te Amsterdam toegang verleend aan particulieren, omdat het ongewenscht moet worden geacht, dat de afslag eensdeels als leverancier der handelaren, anderdeels als hun concurrent zou optreden. Van de onderlinge concurrentie der handelaren gaat myns inziens voldoende prysregelen de invloed uit.
Op de Vischmarkt hier ter stede wordt op twee wyzen handel gedreven:
a) in de Hal, alwaar op den gemeentelyken afslag de visch, die voor dit doel wordt aangevoerd, van gemeentewege wordt afgeslagen;
b) op het zoogenaamde buitenterrein, waar de visch door grossiers "uit de hand" wordt verkocht.
Zooals hierboven werd meegedeeld geschiedt op beide plaatsen de verkoop uitsluitend aan wederverkoopers. De voorziening van visch in de Gemeente Amsterdam geschiedt [afgebroken] Dit document betreft een formeel advies aan de Amsterdamse Wethouder voor de Levensmiddelen aangaande de regels op de vismarkt. De kern van het schrijven is het handhaven van een strikt onderscheid tussen groothandel (de afslag en grossiers) en de consumentenmarkt.
De belangrijkste punten uit de analyse:
* Toegangsbeperking: Particulieren worden expliciet geweerd van de vismarkt om te voorkomen dat de gemeentelijke afslag een directe concurrent wordt van de detailhandel (winkeliers en venters).
* Belastingheffing: Er wordt verwezen naar een specifieke verordening waarbij toegangsgeld wordt geheven, met uitzondering voor de aanvoerders.
* Marktstructuur: Er wordt onderscheid gemaakt tussen de centrale 'Hal' (gemeentelijke afslag) en het 'buitenterrein' (vrije verkoop door grossiers).
* Economische visie: De schrijver stelt dat de onderlinge concurrentie tussen handelaren al voor voldoende prijsregulering zorgt, waardoor directe verkoop aan het publiek niet nodig is. Het document dateert van april 1939, een periode vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was de voedselvoorziening en de regulering van markten een cruciale taak van het gemeentebestuur. De "Vischmarkt" in Amsterdam bevond zich destijds in de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934).
De brief illustreert de corporatistische inslag van het toenmalige economische beleid: het beschermen van de 'middenstand' (de wederverkopers) tegen directe marktverstoring door overheidsinstanties (de gemeentelijke afslag). De spelling ("vrygesteld", "gemeentelyken") is kenmerkend voor de officiële correspondentie voor de spellingshervorming van Marchant.