Getypt manuscript / Artikel. De moeilykheden van den Vischhandel

door

Dr.A.van der Laan

(Directeur van het Marktwezen te Amsterdam).

_____

De Vischhandel maakt moeilyke tyden mee; om allerlei redenen. Niet in het minst in Amsterdam is voortdurend de vraag aan de orde "hoe is de vischvoorziening te verbeteren". Velen zeggen: "Amsterdam krygt niet meer de visch, die het noodig heeft." Van Reederszyde hoort men: "Er is voldoende visch". Hoe zit dat toch ?

Om dit - schynbare - verschil van meening te begrypen, dient men zich goed te realiseeren, dat er groote veranderingen hebben plaats gegrepen in de visschery, in den vischhandel en in het vischgebruik. Ymuiden was vele jaren lang de groote leverancier van Amsterdam; de groote steden en het buitenland waren de belangrykste afnemers. Amsterdam had bovendien nog de beschikking over de groote hoeveelheden heerlyke Zuiderzeevisch: bot, aal, garnalen en-niet te vergeten - de Zuiderzeeharing in haar verschillende vormen (bakbokking, gerookte bokking en panharing).

De zoo zeer begeerde vischsoorten van de Zuiderzee zyn grootendeels verdwenen, evenals die andere soort goedkoope volksvisch, de geep, die zich aan onze kusten niet meer laat zien. In de Noordzeevisschery zyn belangryke wyzigingen opgetreden: de Noordzee levert, als gevolg van de overbevissching, niet meer de soorten en kwaliteiten van vroeger. Met name worden de mooie bakvisch, schol en schar, in de hoeveelheden, die Amsterdam noodig heeft, niet meer aangevoerd. De Ymuider vloot is belangryk ingekrompen; voor zoover de schepen loonend kunnen varen gaan ze er op uit en vangen de visch, die de Noordzee thans nog oplevert: dat zyn, behalve de fynere vischsoorten, als tong en tarbot, voornamelyk groote hoeveelheden kabeljauw, koolvisch en zelfs meer dan vroeger haring en makreel. Van deze soorten is er als regel voldoende, soms zelfs overvloedig veel.

Dit zyn de voornaamste veranderingen, die in de productiemogelykheden van zeevisch zyn opgetreden; doch ook de consumptie is belangryk gewyzigd. Het zyn namelyk niet alleen meer de groote sted- * Kernproblematiek: De tekst beschrijft een schijnbare paradox: consumenten klagen over een tekort aan vis, terwijl rederijen beweren dat er genoeg aanbod is. De auteur verklaart dit door de veranderde samenstelling van de vangst.
* Ecologische factoren: Er wordt expliciet melding gemaakt van overbevissing in de Noordzee, waardoor populaire soorten zoals schol en schar schaarser zijn geworden.
* Geografische impact: De afsluiting van de Zuiderzee (veranderd in het IJsselmeer) heeft de directe bron van typische Amsterdamse volksvis (bot, aal, haring) doen opdrogen.
* Verschuiving in aanbod: De vloot vangt nu hoofdzakelijk kabeljauw, koolvis, haring en makreel, terwijl de markt juist vraagt naar de verdwenen "bakvisch" en Zuiderzeespecialiteiten. Dit document is geschreven vanuit het perspectief van het Amsterdamse Marktwezen. De auteur, Dr. A. van der Laan, was verantwoordelijk voor de distributie en handel in de stad. De tekst valt in de overgangsperiode na de voltooiing van de Afsluitdijk (1932). De traditionele visserijcultuur en het dieet van de Amsterdamse "gewone man" (die afhankelijk was van goedkope Zuiderzeevis) stonden onder grote druk door zowel infrastructurele werken als ecologische achteruitgang van de Noordzee. Het document dient waarschijnlijk als een beleidsstuk of een artikel om de onvrede onder de Amsterdamse bevolking over de visprijzen en beschikbaarheid te duiden. Marktwezen