J. Wynschenk

Getypte brief (doorslag of kopie voor het archief).

* **Kernboodschap:** De directie gaat akkoord met een verzoek van de firma Wynschenk om een treinwagon op een specifieke locatie te plaatsen voor het lossen of laden van goederen. * **Voorbehoud:** De plaatsing is "bij wijze van proef". Als de wagon de verkeersstroom op het marktterrein te veel belemmert, wordt de toestemming ingetrokken en moet de wagon op de hoofdsporen blijven staan. * **Taal en spelling:** Het document hanteert de toenmalige formele spelling en stijl (bijv. "wyze", "blyven", "d.d. 27 dezer"). De toon is zakelijk en ambtelijk. * **Logistiek:** Het document toont de complexiteit van de logistiek op de Centrale Markt, waarbij treinvervoer direct tot aan de bedrijfsdeuren van de handelaren kwam.

Getypte brief (doorslag/kopie).

* **Kernboodschap:** De directie willigt een verzoek van Firma Wynschenk in om een spoorwagon op een specifieke locatie te plaatsen, maar stelt hierbij de voorwaarde dat dit het overige verkeer niet mag hinderen. * **Logistiek:** De brief illustreert de dagelijkse gang van zaken op de Centrale Markt in Amsterdam, waar goederenvervoer per spoor een cruciale rol speelde. Het nauwkeurig positioneren van wagons was essentieel voor de efficiënte bedrijfsvoering van de individuele handelaren. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gangbare officiële spelling (bijv. "by wyze", "blyven"). De afkorting "b.a." staat voor "bij afwezigheid". * **Status:** De handgeschreven aantekening "Extra" bovenaan duidt mogelijk op een speciale behandeling of urgentie van dit schrijven.

Overeenkomst/Contract (pagina 2)

Dit document betreft een administratieve regeling tussen de Gemeente Amsterdam en een groep private partijen (waarschijnlijk handelaren of distributeurs) over de prijsbeheersing en opslag van groenten. Belangrijke elementen: * **Prijsbeheersing:** Artikel IV geeft de gemeente de macht om maximumprijzen vast te stellen als de marktrijzen te hoog worden bevonden. Dit gebeurt op advies van een gemengde commissie van ambtenaren en vertegenwoordigers van de handel. * **Gezamenlijke aansprakelijkheid:** Artikel V legt een zware verantwoordelijkheid bij de private partijen door hen "hoofdelyk" aansprakelijk te stellen voor de naleving. * **Financiële vergoeding:** Artikel VI voorziet in een vaste vergoeding van 6.110 gulden voor de kosten en mogelijke verliezen die de handelaren lijden door zich aan deze dwingende afspraken te houden.

Administratieve lijst / Correspondentie.

Dit document is een interne lijst van de Amsterdamse marktadministratie (waarschijnlijk het Marktwezen, gezien de "M" in de stempels). De lijst inventariseert marktkooplieden die verzuimd hebben de door de gemeente in bruikleen gegeven "snoeren" (elektriciteitskabels voor de verlichting van marktkramen) in te leveren. Het document bevat 15 namen, maar onderaan staat "Totaal 17 snoeren". Dit verklaart de aanduiding "2 X" achter de namen van J. Reiss en E. Kleerekoper; zij hadden blijkbaar twee snoeren in bezit. De aantekening in blauw potlood ("Aanschrijven") duidt op de vervolgactie: het versturen van een formele aanmaning naar de genoemde personen.

Doorslag van een officiële kennisgeving/sanctiebrief.

* **Inhoud:** Het document is een strafmaatregel tegen zes vishandelaren. Zij worden per direct ("tot nader order") uitgesloten van de visverdeling bij de Amsterdamse visafslag. De reden is een overtreding van de reglementen van de Nederlandsche Visscherycentrale op de voorgaande dag (21 oktober 1941). * **Juridische basis:** De directeur beroept zich op artikel 7 van een specifiek reglement voor visverdeling. * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich allemaal in Amsterdam, specifiek in de wijken De Pijp (1e Jan van der Heijdenstraat) en Amsterdam-Oost (Dapperbuurt en Transvaalbuurt). * **Observatie:** De familienamen Wynschenk, Vischjager en Vrachtdoender zijn typisch Joods-Amsterdamse namen. De Transvaalbuurt was in 1941 een wijk met een zeer grote Joodse populatie.

Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").

Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.

Document

Dit document is een zakelijke notitie van een telefoongesprek. De inhoud betreft een mededeling van een "Hr. Bakker" over een verkregen uitstel of verlenging voor een groep van zeven handelaren ("grossiers"). Zij hebben toestemming gekregen om tot 31 januari (1942) deel te blijven nemen aan veilingen. De lijst met namen is opvallend: **Bakker, B. Polak, J. Wynschenk, Italiaander, L. Presser, Bosboom** en **Piller**. Veel van deze namen (zoals Polak, Wynschenk, Italiaander, Presser en Piller) zijn veelvoorkomende namen binnen de Nederlands-Joodse gemeenschap van die tijd. De noodzaak om expliciet toestemming of verlenging te vragen voor het uitoefenen van een beroep (het bezoeken van veilingen) duidt op de beperkende maatregelen die tijdens de bezetting aan specifieke groepen werden opgelegd.

Getypt verslag (resumé) van een ambtelijke bespreking.

Dit document is een kil, ambtelijk verslag van de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het illustreert de bureaucratische precisie waarmee de economische uitsluiting van Joden werd georganiseerd. De kernpunten uit de tekst zijn: 1. **Segregatie:** Er wordt gesproken over een "absolute scheiding" tussen Joodse en niet-Joodse handel. 2. **Economische wurging:** De Joodse handelaren wijzen terecht op de onmogelijkheid van hun voortbestaan. Met slechts 200 Joodse detailhandelaren als afzetmarkt voor 50 groothandelaren, en het dreigende verbod om zelf op veilingen in te kopen, wordt hun broodwinning de facto vernietigd. 3. **Ontmenselijking door logistiek:** De gemeente stelt een "sportterrein" (Keucheniusstraat) voor zonder enige faciliteiten of beschutting tegen het weer, terwijl bestaande loodsen (Pier E) worden geweigerd omdat deze voor de Duitse Weermacht bestemd zijn. 4. **Terminologie:** Het gebruik van de term "Ariseering" (arisering) duidt direct op de nationaalsocialistische ideologie van het onteigenen van Joods bezit.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift/brief. * **Datum:** 31 mei 1941 (datum van afhandeling). * **Auteur:** J. J. Wijnschenk. * **Adres afzender:** Westerstraat 250 III, Amsterdam-C. * **Taal:** Nederlands. * **Kenmerken:** Geschreven op gelinieerd papier; bevat een latere ambtelijke aantekening in de rechterbenedenhoek.

# TRANSCRIPTIE Amsterdam, 5 Nov. 1941. J.Wynschenk. Ceintuurbaan 290. Amsterdam. Den Heer S t a m . Gem. Visafslag. de Ruyterkade. A m s t e r d a m . ------------------ Mynheer, Nogmaals wil ik U langs deze weg verzo...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven] J. Wijnschenk [Rechtsboven] Amsterdam, 13 Juli ’42 Ceintuurbaan 290 [Midden rechts] Den Directeur v. Het Marktwezen J. Galenstr. Amsterdam. [Midden links] t.a.v. Den Heer ter Haar. [Stempel en handgeschreven toevoeging] № 103/63/1 M. 1942 14/7 [Inhoud] WelEd. Heer, N.a.v. mijn bespreking heden ten uwent met den ambtenaar der markt, verzoek ik U beleefd het volgend...

# TRANSCRIPTIE Amsterdam 18 Aug 1942 ni. 403. [?] Aan den Directeur v/h Marktwezen Alhier Weled. Heer. Hiermede stel ik UEd in kennis, dat mijn man Abram Wynschenk in 't kamp is, en dus niet meer in de gelegenheid is om zijn plaats op de markt in de Gaaspstraat te bezetten en verzoek UEd. beleefd om vrijstelling van betaling van marktgeld. Verzoeke hiervan nota te willen nemen Met achting B. Wyns...

# TRANSCRIPTIE A'dam, 20/1/43 Hr. v 't Sant, De Inspecteur van het Marktwezen verzocht mij te doen onderzoeken op de afslag te Den Helder, wat er gebeurt is met de f. v. Wynschenk te A'dam. Wynschenk die jood is, ont- vangt geen visch meer; de Insp. zou nu graag willen weten wat er met de visch gebeurd, die oorspronkelijk aan W werd toegewezen. Wilt u dit laten onderzoeken? [Handtekening, mog...