Archief 745
Inventaris 745-1406
Pagina 87
Dossier 2A
Stadsarchief

Getypte lijst met uitgebreide handgeschreven annotaties, correcties en marginalia.

Origineel

Getypte lijst met uitgebreide handgeschreven annotaties, correcties en marginalia. (Opmerking: Tekst tussen vierkante haken [ ] duidt op handgeschreven toevoegingen of onduidelijkheden.)

[Bovenaan de pagina, handgeschreven:]
4 x | firmanten | adres | adres C.M. | Joodsche groenten en fruit | verkoop van:

Leg. krt. Naam Woonplaats [Aantekeningen rechts]
5667 M. Agsteribbe [Plaats] Pretoriusstraat 16 [fruit]
5689 D. Appelboom [E 3] Rapenburgerstraat 185 I ["]
5747 S. Blik [Plaats] 2e Boerhaavestraat 17 II ["]
5707 J. Boeken [Plaats] Jod. Breestraat 64 ["]
5713 J. Bosboom [(fa Bosboom & zn)] Dintelstraat 88 [aardappelen - fruit]
5596 T. Braasem Waterlooplein 25 ["]
5789 B. Braasem-Soep [Plaats] Waterlooplein 25 ["]
5575 J. Brilleslijper [Plaats] Nwe. Uilenburgerstraat 82 hs. ["]
5569 S. Casseres [tot 1/12 E9] Retiefstraat 35 ["]
5553 M. van Cleef [Plaats] Andr. Bonnstraat 13 I ["]
5710 A. Cosman [Plaats] Tilanusstraat 21 II ["]
5709 W. Cosman [Plaats] Th. Schwartzeplein 27 [groente]
5526 S. Degen [Plaats] Koestraat 13 I [fruit]
5572 A. Hagenaar [fa Hagenaar & Cats] Vrolikstraat 56 ["]
5605c N. Hagenaar [E 18] Kloveniersburgwal 16 ["]
5654 S. Hagenaar [Plaats] Retiefstraat 21 [gr. en fr.]
5525 S. Hakker [N.V. V/33] Nassaukade 110 [gr. en fr.]
5589 S. Hes Sr. [Wobas H 6] Nic. Maesstraat 63 [gr. en fr.]
5588 M. Hes-Isel Nic. Maesstraat 63 [gr. en fr.]
5534 S. Italiaander [B 6] Adm. de Ruyterweg 117 [fruit]
5626 S. Kloots [Plaats] Swammerdamstraat 38 ["]
5529 H. Krant Emsstraat 60 hs ["]
5528 J. Krant [(fa H. Krant en Zn Plaats)] Emsstraat 60 hs. ["]
5628 fa. H. Leever [Plaats] Kr. Mijdrechtstraat 74 (wordt gedreven door A. de Vries)
5506 L. van Loggem [H 8] Nw. Prinsengracht 28 [fruit]
5585 M. van Loggem [E 8] Onbekende gracht 1 [gr. + fr.]
5631 M. Meents [geh. b. eentjes / E 5] Tugela weg 10 ["]
5612 A. Meents [geh. b. eentjes / E 11c] Retiefstraat 8 [fruit]
5676 H. Meentz [Plaats] Retiefstraat 12 ["]
5632 L. Meentz [E 5] Tugela weg 10 ["]
5611 S. Meentz [geh. b. eentjes / E 11c] Amstellaan 57 ["]
5544 B. Moffie [E 12] Biesboschstraat 36 ["]
5563 M. Mok (fa Heymans Mok) [H 19] Amstelkade 166 A Verwalter: L. v. Wachter
5584 N. Nikkelsberg [E 15] Boterdiepstraat 16 ["]
5606 Ph. Nikkelsberg [Plaats] Lekstraat 20 II ["]
5562 L. Ossedrijver [Plaats] 2e Hugo de Grootstraat 66 I ["]
5616 B. Polak [Plaats] Diezestraat 10 ["]
5649 L. Polak [Plaats] Zanddwarsstraat 9 I ["]
5615 L. Polak [v.h. Polak & Plaats] Tilanusstraat 78 II ["]
5791 R. Polak-de Jong Tilanusstraat 78 II ["]
5599 J. Posener [Plaats] Uiterwaardenstraat 21 ["]
5560 J. Presser [tot 1/12 E 9] Marnixstraat 204 [gr. + fr.]
5601 L. Presser [E 2] de Clercqstraat 14 [groente]
5541 M.P. Presser [Plaats] Marnixstraat 202 [fruit]
5602 E. Presser-Lakmaker [(H. Presser)] de Clercqstraat 14 ["]
5559 H. Presser-Peereboom [(Presser)] Marnixstraat 204 ["]
5065 S. Pront [H. 10] Rijnstraat 62 ["]
5671 A. Roodenburg Weesperstraat 65 III ["]
B715 D. Roodenburg [Roodenburg] Swammerdamstraat 53 I ["]
5587 H. Roodenburg [V 10] Weesperstraat 65 ["]
5662 N. de Rooy [v.h. N 2 / Plaats] v. Woustraat 65 III (overleden)
5661 A. de Rooy-Sjouwerman [(van Rooy)] v. Woustraat 65 I ["]
5535 S. Schelvis [E 8] Vechtstraat 12 ["]
5733 L. Smeer [Plaats] Blasiusstraat 18 ["]
5504 B. van Thyn [Plaats] Wielingenstraat 18 ["]
5701 A. van Velzen [E 6] Nw. Uilenburgerstraat 84 I ["]
5550 N. Walg [fa Alb. Walg / Plaats] Vechtstraat 119 ["]
5509 N. Walg [B 7] Ceintuurbaan 251 ["]
5609 Ph. Witteboon [Plaats] Weesperstraat 17 ["]
5610 M. Witteboon-Oppenheim [(Witteboon)] Weesperstraat 17 ["]
5536 A. Wynschenk [fa. A. Wynschenk / E 5] Ysselstraat 8 [gr. en fr.]
5764 J. Wynschenk Ysselstraat 8 [vastgroenten + fr.]
5555 J. Wynschenk [A 4] Wouwermanstraat 27 [groente +]
5556 J.J. Wynschenk Wouwermanstraat 27 ["]
5604 M. Wynschenk [E 14] Marnixstraat 208 II ["]
5519 S. Wynschenk Diamantstraat 39 hs. [fruit]

[Onderaan toegevoegd:]
Z.O.Z. | M. Piller [(fa Piller / A 3)] | Muiderstr. 9 hs | fruit * Administratieve context: Deze lijst is een officieel register van markthandelaren of winkeliers in de sector groenten en fruit. De kolom "Leg. krt." (Legitimatiekaart) verwijst naar de verplichte registratie van handelaren.
* Bezettingstijd: De aanwezigheid van de term "Verwalter" (bij M. Mok) duidt op de 'arisering' van Joodse bedrijven. Een Verwalter was een door de Duitsers aangestelde beheerder die het beheer van een Joodse zaak overnam met als doel liquidatie of overname door een niet-Joodse eigenaar.
* Geografie: De genoemde straten (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Weesperstraat, Tilanusstraat) liggen vrijwel allemaal in de (toenmalige) Joodse wijken van Amsterdam.
* Annotaties: De handgeschreven codes (zoals E 3, H 6, B 7) verwijzen waarschijnlijk naar marktplaatsen, wijken of specifieke administratieve categorieën binnen de distributiestamkaarten of marktvergunningen. De term "Plaats" achter veel namen suggereert dat deze personen een vaste standplaats hadden.
* Statuswijzigingen: Er zijn diverse opmerkingen over bedrijfsvormen ("fa.", "v/h") en persoonlijke status ("overleden" bij N. de Rooy). Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische systematiek waarmee de Duitse bezetter en de meewerkende Nederlandse instanties de Joodse bevolking in kaart brachten. Aan het begin van de bezetting werden Joodse ondernemers gedwongen hun zaken te registreren. Veel van de namen op deze lijst (zoals Brilleslijper, Meents, Wynschenk) zijn bekende Amsterdamse Joodse families.

De lijst toont de overgangsfase waarin Joodse marktkooplui nog geregistreerd stonden, maar waarbij de controle over hun nering al begon te verschuiven (zoals te zien bij de "Verwalter" en de opmerking "wordt gedreven door A. de Vries"). Kort na het opstellen van dergelijke lijsten werd het Joden verboden om op openbare markten te staan, waarna zij vaak werden weggevoerd naar kampen als Westerbork.

Samenvatting

  • Administratieve context: Deze lijst is een officieel register van markthandelaren of winkeliers in de sector groenten en fruit. De kolom "Leg. krt." (Legitimatiekaart) verwijst naar de verplichte registratie van handelaren.
  • Bezettingstijd: De aanwezigheid van de term "Verwalter" (bij M. Mok) duidt op de 'arisering' van Joodse bedrijven. Een Verwalter was een door de Duitsers aangestelde beheerder die het beheer van een Joodse zaak overnam met als doel liquidatie of overname door een niet-Joodse eigenaar.
  • Geografie: De genoemde straten (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Weesperstraat, Tilanusstraat) liggen vrijwel allemaal in de (toenmalige) Joodse wijken van Amsterdam.
  • Annotaties: De handgeschreven codes (zoals E 3, H 6, B 7) verwijzen waarschijnlijk naar marktplaatsen, wijken of specifieke administratieve categorieën binnen de distributiestamkaarten of marktvergunningen. De term "Plaats" achter veel namen suggereert dat deze personen een vaste standplaats hadden.
  • Statuswijzigingen: Er zijn diverse opmerkingen over bedrijfsvormen ("fa.", "v/h") en persoonlijke status ("overleden" bij N. de Rooy).

Historische Context

Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische systematiek waarmee de Duitse bezetter en de meewerkende Nederlandse instanties de Joodse bevolking in kaart brachten. Aan het begin van de bezetting werden Joodse ondernemers gedwongen hun zaken te registreren. Veel van de namen op deze lijst (zoals Brilleslijper, Meents, Wynschenk) zijn bekende Amsterdamse Joodse families.

De lijst toont de overgangsfase waarin Joodse marktkooplui nog geregistreerd stonden, maar waarbij de controle over hun nering al begon te verschuiven (zoals te zien bij de "Verwalter" en de opmerking "wordt gedreven door A. de Vries"). Kort na het opstellen van dergelijke lijsten werd het Joden verboden om op openbare markten te staan, waarna zij vaak werden weggevoerd naar kampen als Westerbork.

Kooplieden in dit dossier 100

E. Aalvel Uilenburg Inleggerij
M.S. Adviseerde Uilenburg 9
A. Baas Waterlooplein
A. Baas Waterlooplein
A.C. Boekelman Uilenburg ger. visch X
A.F. Challa Uilenburg groenten
H. Acohen Uilenburg T
J. Acohen Waterlooplein T
J. Acohen Waterlooplein T x
M. Acohen Waterlooplein T
D. Adami Waterlooplein
A. de Moel Uilenburg papierwaren
A. Dorregeest Uilenburg bloemen X
A. Duits Waterlooplein - ijs
A. Geboorte Waterlooplein snijbloemen
Adolf Frankenstein Waterlooplein 2e h.artikelen v
A. Goslau Waterlooplein
A. Heideman Uilenburg knoopen, gespen X *enz.*
A. Hirsch Waterlooplein rookart.
A. Hofboer Waterlooplein aardewerk v
A. Hollander Waterlooplein dames mode
A. Hoogstraal Zwanenburgwal zoolbeslag *sporadisch*
A. Isaac Waterlooplein
A.J.Sloot Waterlooplein sloten en sleutels
A. Engelen Waterlooplein 2e h.artikelen v
A. Kramer Uilenburg idem *of en toe*
A. Kruger Uilenburg groenten
A. Laarman-Soederhuyzen Waterlooplein gedr.kleeding v
A. Cuypstraat Uilenburg 68
A. Cuypstraat Waterlooplein 166 66 145 68
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6