A. Engelen

Dienstformulier (kopie) betreffende een officiële ziektemelding.

Het document is een gestandaardiseerd administratief formulier van de Amsterdamse gemeentedienst 'Marktwezen' (code 57). Het dient om de controlerend arts op de hoogte te stellen van het ziekteverzuim van een werknemer. De betrokkene, de heer E.A. Engelen, is werkzaam als "contrôleur (A)" en woont in de Orteliusstraat (Amsterdam-West). Uit de aankruisingen blijkt dat hij een ambtenaar is in vaste, voltijdse dienst en is ingedeeld in salarisgroep II. Opvallend is dat dit zijn derde ziektemelding van het kalenderjaar 1939 is. De paarse stempel en de handgeschreven data (11/10 en 12/10) wijzen op een snelle administratieve verwerking tussen de eigen dienst en de medische controle.

Een doorslag/kopie van een ziekmeldingsformulier van een gemeenteambtenaar.

* **Persoonsgegevens:** Het betreft de heer E.A. Engelen, werkzaam als 'contrôleur (A)' bij de gemeentelijke dienst Marktwezen in Amsterdam. Hij is 45 jaar oud en woont aan de Orteliusstraat 257-III. * **Dienstverband:** Hij is een vaste ambtenaar (geen losse werkman) in salarisgroep II. * **Medische administratie:** Dit is zijn tweede ziekmelding in het jaar 1939. Het document dient als bewijs van melding aan de controlerend gemeente-arts, een standaardprocedure binnen de gemeentelijke bureaucratie om ziekteverzuim te monitoren en te valideren. * **Formulierkenmerken:** Er is gebruik gemaakt van een voorgedrukt formulier waarbij niet-relevante opties (zoals 'vrouw' of 'werkman') zijn doorgehaald. De paarse stempel duidt op een centrale registratie van de melding.

Dagrapport van de dienst Marktwezen Amsterdam.

Dit document betreft een disciplinaire maatregel tegen een marktkoopman genaamd S. Schram in Amsterdam. De kern van de zaak is een verzoek van controleur Engelen om Schram specifiek op zaterdagen te schorsen. De reden hiervoor is pragmatisch: een schorsing op een doordeweekse dag wordt door de betrokkene blijkbaar niet als een effectieve straf ervaren, waarschijnlijk vanwege de hogere omzetten op zaterdagen. De aanleiding voor de straf is "ordeverstoring". Het procesverloop is zichtbaar in de verschillende lagen tekst: 1. **Het verzoek:** Controleur Engelen dient het verzoek in. 2. **Het voorstel:** Een ambtenaar (mogelijk 'dellar') concretiseert dit naar een schorsing voor 30 september 1939. 3. **De goedkeuring:** De directie gaat akkoord (zie rode potlood-notitie 'Accoord' op 28 september). 4. **De wijziging:** Na een bespreking met de directeur op 29 september wordt de uitvoering van de straf met een week uitgesteld naar 7 oktober 1939.

Boekhoudkundig register of loonstaat.

Dit document bevat een berekening van individuele 'aandelen' (waarschijnlijk pensioenrechten of gratificaties) voor een lijst ambtenaren. De systematiek is helder: het bedrag in de derde kolom is het resultaat van het percentage in de tweede kolom toegepast op het basisbedrag in de laatste kolom. Bijvoorbeeld, bij A. v. Duinkeren is 50% van 2150 gulden exact 1075 gulden. Waar nodig is er afgerond naar de dichtstbijzijnde hele gulden (zoals bij A. v.d. Laan). Enkele bedragen in de aandeel-kolom zijn omcirkeld, wat duidt op een verificatie of een afwijkende administratieve status. De optelsom onderaan toont een subtotaal van 56.552 gulden, waar een bedrag van 8.523 gulden van wordt afgetrokken om tot een eindtotaal van 48.029 gulden te komen.

Handgeschreven rapportage/verklaring.

De tekst is een ambtelijk verslag van een controleur over een onderzoek naar de activiteiten van een zekere heer Bleeker. De controleur ondervraagt de zoon van Bleeker over de verblijfplaats van een auto. Nadat de controleur dreigt met een officieel rapport, geeft de zoon toe dat de auto bij de Apollolaan staat. De controleur spreekt het vermoeden uit dat de auto wordt gebruikt als voorraadwagen om een driewieler (mogelijk een bakfiets voor handel of distributie) op verschillende plekken in de stad te bevoorraden. Daarnaast wordt er melding gemaakt van een geforceerde deur, gerapporteerd door een stoker aan het hoofd van een niet nader genoemde 'stichting'.

Dagrapport van het Marktwezen Amsterdam.

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een inspectie waarbij een bloemenstal werd aangetroffen die niet door de vergunninghouder (J. Buijs) werd bemand, maar door zijn 14-jarige zoon. Dit was een overtreding, aangezien de houder persoonlijk aanwezig diende te zijn. * **Tijdsverloop:** De controleur constateert de afwezigheid om 10:20 uur en keert om 15:45 uur terug, waarbij de situatie ongewijzigd is. De vader is volgens de zoon mogelijk "naar buiten" (naar het platteland/buiten de stad), wellicht om voorraad in te slaan. * **Handhaving:** Opvallend is de menselijke maat van de controleur; hij kiest ervoor de standplaats niet direct te laten ontruimen omdat de jongen de zware kar fysiek niet weg kon rijden. * **Administratieve afhandeling:** Er is een aantekening bijgevoegd dat de vermaning niet is opgevolgd, wat leidde tot een oproep voor de overtreder op 23 april 1941.

Document

Dit dagrapport, opgesteld door een controleur van het Amsterdamse Marktwezen, behandelt een conflict over de openbare ruimte. De kern van het geschil is de uitbreiding of verplaatsing van een bloemenstal (van de heer De Goede) naar een plek tussen de percelen 89 en 91. Hoewel een andere betrokkene (de heer Warbaar) geen bezwaar heeft, tekent de slager op nummer 91 (G. van Hoek) fel protest aan. Zijn argumentatie is gebaseerd op een gevoel van onrechtvaardigheid en praktische hinder: 1. Hij dwingt zijn personeel ("knechts") om hun werkfietsen binnen te stallen om het trottoir vrij te houden. 2. Hij vindt het inconsequent dat de gemeente vervolgens wel toestaat dat een bloemenstal de stoep en de toegang tot zijn winkel blokkeert. 3. Hij vreest dat drommen klanten voor de bloemenstal de doorgang voor zijn eigen klandizie fysiek zullen belemmeren. Het document getuigt van de nauwkeurige wijze waarop ambtelijk toezicht werd gehouden op de indeling van de Amsterdamse straathandel in de jaren '30.

Administratieve lijst (salarislijst).

* **Handschrift:** Een verzorgd en geoefend kantoorschrift (lopend cursiéf). De cijfers zijn consistent en duidelijk genoteerd voor boekhoudkundige doeleinden. * **Structuur:** Het document is strikt alfabetisch geordend op achternaam, verdeeld over twee kolommen. De 'r' achter sommige bedragen duidt waarschijnlijk op een controle-teken (revisie). * **Inhoudelijke details:** * De salarissen variëren sterk, van f 386,26 (A.H. Drukker) tot f 6352,11 (C.F. Sixma), wat duidt op een grote diversiteit in functieniveaus binnen de organisatie. * Er is sprake van specifieke inhoudingen (inkoop pensioen) en toeslagen (gebruik eigen rijwiel). De rijwieltoelage van 12 gulden per jaar is een kenmerkend tijdsbeeld. * De opmerking over "Dr. A. v/d Laan" suggereert dat deze persoon niet in het reguliere kaartsysteem (de stamkaarten) voorkwam, mogelijk vanwege een tijdelijke aanstelling of een afwijkende status.

Ambtsverslag / Rapportage van een marktcontroleur.

* **Inhoud:** Het document is een kort verslag van een controleur aan de Inspecteur van het Marktwezen. De controleur meldt dat hij op zaterdag 20 november 1943 de visvoorraad van visboer Heinel heeft geteld ("uitgeturfd"). De reden hiervoor was dat Heinel de enige was die een specifieke sortering schol ("III. a") aanvoerde. De controleur concludeert dat de aanvoer conform de regels was. * **Terminologie:** * *Vischventer:* Een straathandelaar in vis. * *Uitgeturfd:* Het tellen van goederen door middel van turfstreepjes. * *Schol III. a:* Een specifieke kwaliteits- of grootteklasse voor schol die destijds in de visserijsector werd gehanteerd. * *Staatje:* Een bijgevoegde lijst of overzicht (in dit geval met de turfciffers). * **Schrifttype:** Een vlot, zakelijk cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. De tekst bevat enkele archaïsche spellingen zoals "vischventer" en "omrede" (voor "omdat" of "om de reden dat").

Handgeschreven ambtelijke notitie/conceptbrief.

Het document is een interne ambtelijke mededeling of een concept voor een officiële aanvraag. De kern van het schrijven is het verzoek om toestemming ("verg." kort voor vergunning) voor de aankoop van toerrijwielbanden voor vijf specifieke ambtenaren: S. Tykema, M. Reygwart, G. Smit, H. de Vries en E.A. Engelen. De argumentatie voor dit verzoek is tweeledig: 1. **Functionele noodzaak:** De ambtenaren hebben hun fiets ("rijwiel") nodig voor hun dagelijkse werkzaamheden, namelijk het houden van toezicht en controles op de Amsterdamse markten. 2. **Overmacht:** Voor de laatste twee genoemde ambtenaren (De Vries en Engelen) wordt extra bewijslast bijgevoegd in de vorm van een verklaring van de Amsterdamse politie. Hun fietsen zijn namelijk gestolen ("ontvreemd"), wat de noodzaak voor nieuwe materialen (mogelijk voor vervangende fietsen) onderstreept. De toon is zakelijk en formeel ("Beleefd verzoek ik u enz."). De afkorting "enz." aan het einde van de eerste alinea suggereert dat dit een kladversie is waarbij de standaard beleefdheidsformule bij het uitwerken zou worden ingevuld.

Handgeschreven lijst of register op grijs/bruin papier.

* **Structuur:** Het document is opgezet als een administratieve tabel met vier kolommen: Naam, Dienst rijwielen, Leeftijd en Eigen rijwielen. * **Kolom "dienst rijwielen":** De nummers (zoals 2013, 2011, 2005) lijken inventarisnummers of registratienummers van fietsen die door een instantie of werkgever ter beschikking zijn gesteld. Bij personen zonder nummer staat een liggend streepje. * **Kolom "leeftijd":** De personen op de lijst zijn volwassen mannen in de leeftijdscategorie 39 tot 65 jaar. * **Opmerkelijke details:** * De inschrijving van **H. E. de Vries** is volledig doorgehaald, wat duidt op een mutatie (uitdiensttreding of overplaatsing). * Bij **F. W. Ströver** (65 jaar) staat de expliciete opmerking: *"geeft geen sluitsleutel"*. Dit suggereert dat er een centraal beheer of inspectie van de rijwielen plaatsvond waarvoor men de fietssleutel moest inleveren.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven] Den Heer Directeur van het Marktwezen [Midden, onderstreept] Jan Evertsenstraat In verband met het rapport v. Contrôleur v. Engelen dd. 12 Juli jl. en den brief van den standplaatshouder G.P. Kording dd. 2 Aug. jl. heb ik de eer U het volgende te rapporteeren. In de Jan Evertsenstraat plegen te venten: [Tussenvoeging in kleiner schrift] Lijst later invullen s...

# TRANSCRIPTIE Nº 72/75/2 M. 1940 22/8 Den Heer Directeur van het Marktwezen. Jan Evertsenstraat. In verband met het rapport van contrôleur Van Engelen d.d. 12 Juli jl. en den brief van den standplaatshouder G.P. Koning d.d. 2 Augustus jl. heb ik de eer U het volgende te rapporteeren. In de Jan Evertsenstraat plegen te venten:

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] **BIJBLAD VAN:** **M. * No.** 85/20/1 **193**9 **DOORGEZONDEN:** 11/2 [Rechtsboven:] 717 A. v. Engel - Kleerekoper. pl. no. 117 Dapperstraat. [Midden:] Opbergen Zie verklaring plaatshouder Hr. Renz inz. eigen materiaal overneming 1-3-39 de Boer [Rechts midden:] 13-2-39 de Boer [Rechtsonder:] Verklaring door A.v. Engel getekend J.R.

# TRANSCRIPTIE **[Bovenaan de pagina, handgeschreven en gestempeld:]** No 26/61/1 M. 1939 25/9 **[Gedrukte briefkop:]** MARKTKOOPLIEDENVEREENIGING „VOORUITGANG ZIJ ONS DOEL” Opgericht 2 Juni 1934 Kon. goedgek. 1 Mei 1936 Secr.: A. N. PRINS Wijttenbachstraat 61 (Oost) Telefoon no. 5-3-8-2-7 AMSTERDAM, 22 September 19 39 Gem. Giro M 3850 **[Handgeschreven aantekening:]** *in map* No. Onderwer...

# TRANSCRIPTIE [Kader linksboven] B I J B L A D V A N : M. No. 26/45/1 1940 DOORGEZONDEN: 6/6 [Rechtsboven, handgeschreven] Th Remg 351 advies. 7-6-40 de Haan [Linkerzijde, handgeschreven] Het verzoek van S. van Engel moet m.i. worden afgewezen. Het meisje is pas 16 jaar en mag m.i. ~~haar [vader?]~~ met het oog op haar leeftijd niet vervangen. [Rechterzijde, handgeschreven] Heeft Engel reeds...