Ambtsverslag / Rapportage van een marktcontroleur. 20 november 1943. [Linksboven, in potlood:]
doss. vent contr

[Midden boven, paarse stempel:]
No. 20/68/10 M. 1943 25/11

[Rechtsboven:]
Hr Inspecteur
Marktwezen

[Hoofdtekst:]
Op Zaterdag 20 Nov. 1943. heb ik de
vischventer Heinel zijn visch uitgeturfd omrede hij de
eenigste was welke schol III . a aan voerde.
Bij gaande vindt U een staatje waarop ik a angeturfd heb.
De aanvoer was in orde.

[Ondertekening:]
20/11 '43
controleur
v A Engelen

[In paars potlood dwars over de handtekening:]
Jan Evertsenstraat

[Rechtsonder, in potlood:]
in map
contr. rapporten * Inhoud: Het document is een kort verslag van een controleur aan de Inspecteur van het Marktwezen. De controleur meldt dat hij op zaterdag 20 november 1943 de visvoorraad van visboer Heinel heeft geteld ("uitgeturfd"). De reden hiervoor was dat Heinel de enige was die een specifieke sortering schol ("III. a") aanvoerde. De controleur concludeert dat de aanvoer conform de regels was.
* Terminologie:
* Vischventer: Een straathandelaar in vis.
* Uitgeturfd: Het tellen van goederen door middel van turfstreepjes.
* Schol III. a: Een specifieke kwaliteits- of grootteklasse voor schol die destijds in de visserijsector werd gehanteerd.
* Staatje: Een bijgevoegde lijst of overzicht (in dit geval met de turfciffers).
* Schrifttype: Een vlot, zakelijk cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. De tekst bevat enkele archaïsche spellingen zoals "vischventer" en "omrede" (voor "omdat" of "om de reden dat"). Dit document stamt uit november 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van schaarste en stonden voedselvoorziening en handel onder streng toezicht van de overheid (de distributie). Het "Marktwezen" hield nauwgezet toezicht op de aanvoer en prijzen van levensmiddelen om zwarte handel te voorkomen en te zorgen dat de beperkte voorraden volgens de regels werden verdeeld.

Dat een controleur specifiek één venter controleert omdat hij de enige is met een bepaalde soort schol, illustreert hoe gedetailleerd de bureaucratische controle op de voedselketen in oorlogstijd was. De vermelding van de "Jan Evertsenstraat" duidt op een controle in Amsterdam-West, een buurt waar destijds veel straathandel plaatsvond. A. Engelen Marktwezen