Dienstverslag / Rapport. MARKTWEZEN AMSTERDAM

No. 20/68/9 M. 1943 24/11

(Midden boven:)
R A P P O R T

(Handgeschreven aantekeningen rechtsboven:)
nw. Dir [?] / Opb. vischcontrole / domin [?] [paraaf]

(In de linker marge getypt:)
/ op 17 November
1943 [paraaf]

(Hoofdtekst:)
In opdracht van den Heer Directeur van het Marktwezenp [sic]
heb ik, J. H. de Grebber, Controleur bij het Marktwezen,/con-
trôle gehouden bij den verkoop van visch op de dagmarkt Albert
Cuypstraat alhier.
Tijdens mijn contrôle zijn alleen die personen bediend,
welke in de rij hebben gestaan.
Dirk Visser heeft aan 48 personen 96 pond zeevisch (groote
wijting) verkocht. Volgens afslagbriefje heeft hij van den Ge-
meentelijken Vischafslag 50 k.g. zeevisch ontvangen.
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 18 November 1943

De Controleur voornoemd,
[Handtekening: J.H. de Grebber]

(Onderaan links:)
Aan
Den Heer Directeur van het Marktwezen
A L H I E R.

(Rechtsonder handgeschreven:)
26 * Doel van het document: Het document dient als bewijs voor de correcte uitvoering van een overheidscontrole op de voedseldistributie tijdens de bezettingsjaren. Het bevestigt dat de vishandelaar zich hield aan de regels en dat de voorraad exact klopte.
* Inhoudelijke details: De controleur stelt vast dat Dirk Visser 50 kg (oftewel 100 pond) wijting had ingekocht. Hiervan is 96 pond verkocht aan 48 personen, wat neerkomt op precies 2 pond per persoon. Het kleine verschil (4 pond) kan verklaard worden door snijverlies of een restant.
* Bureaucratische vorm: Het document is getypt met een schrijfmachine, voorzien van een officiële kop en kenmerknummers. De typfout "Marktwezenp" in de eerste regel is blijven staan. De handgeschreven parafen en kanttekeningen duiden op de administratieve verwerking door verschillende functionarissen binnen de dienst.
* Ordehandhaving: De expliciete vermelding dat alleen personen "welke in de rij hebben gestaan" werden bediend, onderstreept de noodzaak tot handhaving van de openbare orde bij schaarse goederen. * Tijdsbeeld: November 1943 valt midden in de Tweede Wereldoorlog. Nederland was bezet door Nazi-Duitsland en kampte met toenemende voedselschaarste.
* Marktwezen: De Dienst van het Marktwezen speelde een cruciale rol in het toezicht op de eerlijke verdeling van goederen en het voorkomen van de zwarte markt. Elke handelaar moest zich verantwoorden voor zijn ingekochte en verkochte voorraad.
* Albert Cuypmarkt: Deze markt was toen, net als nu, een vitaal punt voor de Amsterdamse voedselvoorziening. De enorme drukte bij de schaarse kramen maakte toezicht door controleurs noodzakelijk.
* De Vischafslag: De "Gemeentelijke Vischafslag" was de plek waar alle gevangen vis centraal werd geregistreerd en geveild voordat het de markt op mocht. Dit gecentraliseerde systeem maakte een waterdichte controle door de overheid mogelijk. Het "afslagbriefje" diende als het officiële bewijs van de legale inkoop.