M. Hagenaar

Officiële waarschuwing/oproep betreffende een marktplaatsvergunning.

* **Inhoud:** De directeur van het Marktwezen Amsterdam waarschuwt de heer Hagenaar dat zijn vaste plek op de markt in de Westerstraat dreigt te worden ingetrokken. De reden hiervoor is het niet regelmatig bezetten van de standplaats, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. De brief dient als een officiële oproep voor een hoorzitting bij de Inspecteur op 20 of 22 november 1940. * **Taalgebruik:** Formeel en zakelijk ambtelijk taalgebruik. Opvallend is het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (schriftelyke, by, myn), wat in die tijd vaker voorkwam in bepaalde administratieve contexten of door specifieke typemachines. * **Juridische basis:** Er wordt expliciet verwezen naar artikel 11 van het "Reglement op de Markten". * **Administratieve details:** Linksonder staat een modelnummer (A.Z. MODEL NO. 8), waaruit blijkt dat dit een standaardformulier was voor dit type correspondentie. De handgeschreven notitie "verzonden 18/11" diende voor het interne archief om de daadwerkelijke verzenddatum vast te leggen.

Administratieve kaart/oproep van de Amsterdamse Marktdienst.

Dit document is een officiële administratieve kaart die werd gebruikt door de inspectie van de Amsterdamse markten om toezicht te houden op de aanwezigheid van marktkooplieden. De kern van de zaak is dat M. Hagenaar zijn of haar vaste standplaats (nummer 15) op de markt in de Westerstraat niet "geregeld" bezette. Uit de kaart valt een duidelijke chronologie van handhaving af te leiden: 1. **15 oktober 1940:** Er is een eerste waarschuwing afgegeven. 2. **12 november 1940:** Een eerste officiële oproep volgt om 09:00 uur. 3. **20 november 1940:** Een tweede verschijning vindt plaats. Op deze datum noteert inspecteur De Haan dat de betrokkene heeft toegezegd de plaats voortaan weer geregeld in te nemen. 4. **2 december 1940:** Het dossier wordt administratief afgehandeld en afgestempeld.

Officieel proces-verbaal / overeenkomst van marktkooplieden.

* **Inhoud:** Het document betreft een specifieke regeling voor de dagelijkse marktindeling. Normaal gesproken worden opengevallen plaatsen via loting verdeeld. Eén koopman, D. Adami (plaats 250), ziet vrijwillig af van deze loting in ruil voor het eerste recht op een specifieke andere plek (plaats 282, voorheen van de weduwe Roemer). * **Administratieve details:** Er zijn diverse correcties in de plaatsnummers (doorhalingen bij 246/346 en 340/326), wat duidt op een actieve administratie van de marktindeling. * **Weigering:** Opmerkelijk is de handgeschreven notitie over de houder van plaats 64 (J. Alvaer). Hoewel hij de regeling niet wil blokkeren, weigert hij principieel te tekenen omdat hij "niets voor deze overeenkomst voelt". * **Functionarissen:** De inspecteur van het marktwezen, A. de Laer, keurt het document goed. De afkorting "opb." onderaan met de datum 1/11 '40 duidt waarschijnlijk op de opberging of archivering van het stuk.

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

* **Inhoud:** De heer M. Hagenaar, die twee marktplaatsen beheert (op de Ten Katemarkt en de Westermarkt), verzoekt om een tijdelijke ontheffing van zijn aanwezigheidsplicht voor een periode van vijf weken vanaf 10 maart 1941. * **Motivering:** De afzender werkt jaarlijks rond de Paasperiode bij de broodfabriek van A.J. de Haan (gespecialiseerd in paasbroden). Hij verzekert de directie dat het staangeld ("Marktgeld") gewoon wekelijks betaald zal worden aan de marktmeester/ambtenaar. * **Besluitvorming:** Het document bevat ambtelijke kanttekeningen. Een inspecteur adviseert op 18 maart positief ("evenals vorige jaren"). Op 21 maart 1941 volgt het definitieve akkoord ("acc:"). * **Staat van het document:** Het betreft een goed leesbaar, handgeschreven document op gelinieerd papier met sporen van archivering (perforatiegaatjes en administratieve nummers).

Ambtelijke notitie/memorandum betreffende marktwezen.

* **Inhoud:** Het document betreft een verzoek van een markthandelaar, de heer M. Hagenaar, om gedurende vijf weken afwezig te mogen zijn van zijn vaste staanplaats op de markt in de Ten Katestraat. Uit de notities blijkt dat hij ook een plaats op de Westermarkt (Westerstraat) had. * **Besluitvorming:** De ambtenaar (mogelijk de heer De Boer of een inspecteur van het Marktwezen) adviseert positief ("kan m.i. worden toegestaan"). Er zijn verschillende stappen in de goedkeuring zichtbaar tussen 17 maart en 31 maart 1941. * **Voorwaarde:** De aantekening in rood potlood "mits marktgeld enz" is cruciaal; het betekent dat de vergunninghouder weliswaar weg mag blijven zonder zijn plek te verliezen, maar dat de verschuldigde markttarieven wel doorbetaald moeten worden. * **Administratieve verwerking:** De term "modelbriefje" geeft aan dat er een standaard antwoordbrief naar de betrokkene gestuurd moest worden om de beslissing formeel te bevestigen.

Getypte namenlijst van marktkooplieden.

* **Inhoud:** Het document bevat 20 namen van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt aan het Minervaplein in Amsterdam. Opmerkelijk is dat alle genoemde personen hetzelfde artikel verkopen: groenten (aangegeven met "id.", wat staat voor *idem*). * **Demografie:** De geboortedata variëren tussen 1877 en 1912. De adressen wijzen op een concentratie van personen in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Lepelstraat) en de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Retiefstraat, Reitzstraat). * **Status van het document:** Het is een ambtelijk overzicht, waarschijnlijk opgesteld door de marktdienst of de politie. * **Taalkundige opmerkingen:** * "Vechtsstraat" bevat in het origineel een correctie (een overtollige 's' lijkt doorgehaald). * "Fan. Scholtenstraat" is vermoedelijk een typefout voor Jan. Scholtenstraat (tegenwoordig onderdeel van de Jan van der Heijdenstraat-buurt) of Van Scholtenstraat, hoewel de letter duidelijk als 'F' getypt is.

Document

Dit document vormt een ambtelijke registratie van wijzigingen in het bestand van marktkooplieden in Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd in vijf kolommen: naam, geboortedatum, woonadres, standplaats (markt) en branche. Opvallend is dat de informatie afkomstig is van de afdeling "Sociale Zaken & Pensioenen". Dit suggereert dat de registratie diende voor het controleren van vergunningen in relatie tot sociale uitkeringen of pensioenrechten van kleine zelfstandigen. De branches zijn divers, variërend van de handel in mosselen en groenten tot consumptie-ijs en "surrogaten". De term "surrogaten" wijst vaak op de periode van schaarste tijdens of direct na de Tweede Wereldoorlog. Ook de term "verdeelvisch" duidt op een periode van gereguleerde distributie. De genoemde locaties (Nieuwmarkt, Lindengracht, Noordermarkt, Ten Katestraat) zijn nog steeds actieve marktlocaties in Amsterdam.

Document

* **Administratieve Structuur:** De lijst is georganiseerd in vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel. Aan de voet van de pagina staat een berekening van de totale capaciteit van de marktstandplaatsen. De beschikbare capaciteit (240 met een 20% marge) komt uit op 288 plaatsen, waarvan er 271 zijn toegewezen, met een overschot van 17. * **Artikelen:** Er is een breed scala aan koopwaar zichtbaar, variërend van eerste levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) tot textielwaren (manufacturen, kanten, mode-artikelen) en huishoudelijke artikelen. * **Geografie:** De adressen bevinden zich uitsluitend in Amsterdam, met een sterke concentratie in wijken als de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg, Jodenbreestraat), de Pijp (Albert Cuypstraat, Van Woustraat) en Amsterdam-Oost (Tilanusstraat, Retiefstraat, Blasiusstraat).

Administratieve lijst/register van markthandelaren of vergunninghouders.

* **Structuur:** De lijst is opgezet als een administratief overzicht van handelaren. De kolommen bevatten de naam, een administratieve status (vaak afgekort als 'arr' voor arrangement/archief of 'acc' voor geaccepteerd/accord), een datum, het woonadres en het type handel. * **Handel:** De goederen zijn divers, maar er is een sterke nadruk op textiel (manufacturen, garen & band, stoffen & zijde) en levensmiddelen (visch, groente, fruit, brood). * **Geografie:** De adressen concentreren zich in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt, Camperstraat) en de Pijp (Albert Cuypstraat, Ruysdaelkade). * **Correcties:** Er zijn diverse latere toevoegingen en doorstrepingen zichtbaar, wat duidt op een levend document dat werd bijgehouden voor mutaties. De berekening onderaan suggereert een telling van het aantal actieve posten op de lijst.

Fragment van een handgeschreven brief (afsluiting).

De tekst betreft de slotformule en de ondertekening van een brief. De gebruikte slotgroet, "met de meeste hoogachting", wijst op een formele relatie tussen de afzender en de geadresseerde, zoals gebruikelijk in correspondentie met officiële instanties of zakelijke contacten. De afzender is **M. Hagenaar**, woonachtig op de **Krugerstraat 23 één hoog (I)** in **Amsterdam-Oost**. Het handschrift is een vlot, geoefend cursief schrift dat typerend is voor de eerste helft van de 20e eeuw. De 'I' achter het huisnummer duidt op de eerste etage van de woning.

Registerpagina / Handgeschreven lijst.

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, mogelijk een bevolkingsregister, een ledenlijst van een vereniging of een distributielijst. De "S." kolom geeft waarschijnlijk een wijk- of categorienummer aan (25 t/m 28, en daarna "EZ", wat zou kunnen staan voor "Extra Zorg" of een specifieke zone). * **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in Amsterdam-Oost, met name in de Oosterparkbuurt (Vrolikstraat, Blasiusstraat, Swammerdamstraat) en de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Tugelaweg, Dan Theronstraat). Ook de Joodse buurt rond de Rapenburgerstraat en Jodenbreestraat is vertegenwoordigd. * **Terminologie:** * **hs:** huis (begane grond). * **I, II, III:** de verdieping. * **Nw:** Nieuwe. * **str:** straat. * **Naamkunde:** Veel namen op de lijst zijn typisch Joods-Amsterdams (Swaab, Dotsch, Stodel, Vischjager, Wijnschenk, Goudsmit).

Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).

* **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd administratief handschrift (waarschijnlijk een klerk). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (C t/m L). * **Inhoud:** De personen op deze lijst hebben overwegend Joodse achternamen (Cohen, Fransman, Glasbeek, Hakker, Heilbron, Koopman). De adressen concentreren zich in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Tugela-weg, Krugerstraat, Kraaipanstraat). * **Afkortingen:** * **a. gr. fnd / a. gr. punt:** Vermoedelijk "Adres gevonden". * **D:** Mogelijk een indicatie voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", gezien de context van deze Amsterdamse lijsten. * **Letters O, C, Z, W, N:** Deze codes duiden vaak op de kerkelijke gezindte in Nederlandse registers (O = Onkerkelijk, C = Rooms-Katholiek/Christelijk, N = Nederlands Hervormd). De 'Z' en 'W' kunnen in deze specifieke administratie wijken of andere statussen aanduiden.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift/brief. * **Referentienummer:** № 27/21/M.1941 (met datumaantekening 17/3). * **Afzender:** M. Hagenaar, wonende aan de Krugerstraat 23-II Achter, Amsterdam. * **Geadresseerde:** De Directie van het Marktwezen, Amsterdam. * **Datum:** Maart 1941. * **Taal:** Nederlands.

# TRANSCRIPTIE vP/HG. 64/15/4 M. 7 April 1939. den Heer N. Hagenaar, Valkenburgerstraat 102, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 31 Maart jl. bericht ik U, dat U zich niet kunt beroepen op het feit, dat tusschen U en den heer Appelboom geen firma bestaat, aangezien U zich beiden in het met de Gemeente gesloten huurcontract als firmanten heeft voorgedaan. Ook Uw beroe...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke correspondentie (doorslag van een getypte brief). * **Datum:** 7 april 1939. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst in Amsterdam, gezien de verwijzing naar een contract met de Gemeente en de rol van Burgemeester en Wethouders). * **Geadresseerde:** Den Heer N. Hagenaar, Valkenburgerstraat 102, Amsterdam-Centru...

# TRANSCRIPTIE HG. extra den Heer M. Hagenaar, Krugerstraat 23 I, Amsterdam-Oost. Wijk 20. 27/21/2 M. 31 Maart 1941. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 17 Maart jl. verleen ik U hierbij gedurende drie weken na dato dezes uitstel van Uw verplichting om regelmatig Uw plaats op de markt Ten Katestraat te bezetten. U dient er echter voor te zorgen, dat het ook tijdens Uw afwezigheid versch...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtsbericht / Rapport van de Dienst der Markten (Marktwezen). * **Kenmerk:** № 2/B/33/1 ... 1940 10/6. * **Datum:** 17 juni 1940 (met latere aantekeningen tot 24 juni 1940). * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokkene:** H. Hagenaar, oud 30 jaar, wonende Zandstraat 28, Amsterdam. * **Onderwerp:** Verzoek om erkenning als kleinhandelaar in groenten en...