W.H. v. d. Steen
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Administratieve fiche/registratiekaart (mogelijk van een arbeidsbeurs of sociale dienst).
Dit document is een registratiekaart betreffende de werkstatus of steunverlening van een burger, vermoedelijk de heer W.H. v. d. Steen (met een tweede naam Eversteijn bovenaan genoteerd). De kern van de kaart ligt bij de "Aanteekeningen". Hieruit blijkt dat de betrokkene op dat moment (voorjaar 1938) werkzaam was in de **werkverschaffing**. Dit zou duren tot 16 mei 1938, waarna de persoon zijn oude beroep als marktkoopman ("marktplaats weer innemen") zou hervatten. De verwijzing naar "Artikel 11 b/c" duidt op specifieke regelgeving binnen de toenmalige steunverlening of werkloosheidswetgeving. Er zijn verschillende data van controle en akkoordbevindingen zichtbaar, lopend van november 1937 tot oktober 1939. De notitie linksonder ("opger. 4/10 '39") suggereert een nieuwe oproep vlak na het uitbreken van de mobilisatie voor de Tweede Wereldoorlog.
Tuchtbeschikking (strafvonnis in het economisch tuchtrecht).
Dit document betreft een veroordeling van een handelaar wegens een overtreding van de prijsvoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdachte krijgt een aanzienlijke geldboete van 300 gulden (ter vergelijking: een modaal weekloon lag toen rond de 30-40 gulden) en proceskosten van 40 gulden. De zwaarste component van de straf is echter de **beroepsontzegging**: de verdachte mag gedurende zes maanden niet handelen in aardappelen, groenten en fruit. Deze straf gaat in op 19 oktober 1942. Gezien de aard van de straf en de instantie (Prijsbeheersching), is de verdachte waarschijnlijk schuldig bevonden aan prijsopdrijving of handel op de zwarte markt.
Tuchtbeschikking (strafblad/vonnis met betrekking tot economische overtredingen).
Dit document is een officiële uitspraak van de Inspectie voor de Prijsbeheersing tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdachte wordt veroordeeld voor overtreding van het Prijsbeheerschingsbesluit (waarschijnlijk artikel 10). De strafmaat is aanzienlijk: 1. **Financieel:** Een boete van 100 gulden plus 150 gulden proceskosten. Ter vergelijking: het gemiddelde weekloon in 1943 lag rond de 30-40 gulden. 2. **Bedrijfssluiting:** Het bedrijf moet voor twee jaar de deuren sluiten, waarbij de politie een plakkaat op de gevel moet aanbrengen om dit wereldkundig te maken. 3. **Beroepsverbod:** De verdachte mag gedurende twee jaar geen handel drijven in levensmiddelen (groenten en fruit). 4. **Publieke schande:** De straf wordt gepubliceerd in kranten/bladen. Opvallend is de bepaling van "lijfsdwang" (gijzeling/gevangenisstraf indien de boete niet betaald wordt) en de vermelding dat een eventueel beroep de straf niet opschort. Dit wijst op het repressieve karakter van de economische rechtspraak in deze periode.
Tuchtbeschikking (strafbeschikking) wegens overtreding van prijsvoorschriften.
Dit document is een officiële veroordeling voor een economisch delict tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdachte wordt veroordeeld tot een geldboete van 25 gulden plus proceskosten. Naast de geldelijke boete is er sprake van verbeurdverklaring van in beslag genomen goederen (of de opbrengst daarvan). De zwaarste component van de straf is de bijkomende straf: een **beroepsverbod van twee jaar** voor de handel in groenten, aardappelen en fruit. Dit wijst erop dat de overtreding waarschijnlijk te maken had met illegale handel (zwarte markt) of het overtreden van de maximumprijzen voor primaire levensbehoeften. De clausule "uitvoerbaar bij lijfsdwang" betekent dat de verdachte gevangen gezet kon worden als de boete niet werd betaald.
Gerechtelijke strafbeschikking (afschrift).
Dit document is een officiële veroordeling door de **Inspectie voor de Prijsbeheersching**. De verdachte (wiens naam op dit specifieke afschrift niet vermeld staat, maar wiens zaak op 18 september 1943 werd berecht) krijgt een aanzienlijke geldboete van 500 gulden, vermeerderd met 100 gulden proceskosten. De straf is streng: 1. **Geldboete:** f 600,- was in 1943 een zeer hoog bedrag voor een particulier of kleine ondernemer. 2. **Confiscatie:** De in beslag genomen goederen worden verbeurd verklaard. 3. **Bedrijfssluiting:** De zaak van de verdachte moet voor twee jaar dicht, wat vaak het einde van een onderneming betekende. 4. **Lijfsdwang:** Indien de boete niet betaald wordt, volgt gevangenisstraf. 5. **Openbaarmaking:** De veroordeling wordt in de krant gepubliceerd (public shaming). Het document hanteert de toenmalige spelling (zoals 'veroordeelen' en 'Prijsbeheersching'). Opvallend is dat het beroep de tenuitvoerlegging niet opschort, wat wijst op een repressief rechtssysteem.
Strafbeschikking (kopie).
Dit document betreft een strafmaatregel tegen een onbekende verdachte (waarschijnlijk een winkelier of handelaar) wegens overtreding van de prijsvoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De straf is drieledig: 1. **Financieel:** Een boete van 100 gulden plus 100 gulden proceskosten. Voor die tijd een aanzienlijk bedrag (ter vergelijking: een gemiddeld weekloon lag rond de 25-30 gulden). 2. **Materieel:** De in beslag genomen goederen (van 18 oktober 1943) worden verbeurd verklaard. 3. **Bedrijfseconomisch:** De zwaarste sanctie is de gedwongen sluiting van de zaak voor een periode van twee jaar. Dit betekende in de praktijk vaak het einde van de onderneming. De toevoeging van "lijfsdwang" onderstreept de ernst; indien de boete niet betaald kon worden, volgde gevangenisstraf. De openbaarmaking van het vonnis diende als extra publieke vernedering en als afschrikwekkend voorbeeld voor andere ondernemers.
Strafbeschikking (afschrift).
* **Sancties:** De verdachte krijgt een boete van 500 gulden plus 100 gulden proceskosten (totaal 600 gulden). Daarnaast worden goederen verbeurdverklaard en wordt de zaak (winkel of bedrijf) van de verdachte voor twee jaar gesloten. De straf wordt openbaar gemaakt. * **Juridische aspecten:** De strafbeschikking is een administratieve afdoening waarbij de overheid zelf een straf oplegt zonder tussenkomst van een rechter (tenzij de verdachte in beroep gaat). Opvallend is de dreiging met "lijfsdwang" (hechtenis) indien de boete niet betaald wordt. * **Formele kenmerken:** Het document is een "eensluidend afschrift", wat betekent dat dit een officieel kopie is van het originele besluit, gewaarmerkt met een handtekening.
Strafbeschikking (afschrift).
* **Tuchtstraf:** De straf is opgelegd op basis van het economisch tuchtrecht. Opvallend is dat de proceskosten (*f* 200) viermaal zo hoog zijn als de eigenlijke boete (*f* 50). * **Bijkomende straffen:** De zwaarste straf in dit document is niet de geldboete, maar de sluiting van de zaak voor twee jaar en het verbod om in de sector (groenten en fruit) werkzaam te zijn. Dit betekende in feite een beroepsverbod. * **Publiciteit:** De bepaling dat de straf in de pers openbaar gemaakt wordt, diende als afschrikking (*generalpreventie*) voor andere handelaren. * **Lijfsdwang:** Het document vermeldt expliciet dat bij niet-betaling lijfsdwang (hechtenis) kan worden toegepast.
Strafbeschikking (afschrift of formulier).
* **Correctioneel ingrijpen:** Het document toont een administratieve sanctie voor een economisch delict. Opvallend is de correctie van de boete: aanvankelijk was f 1.500,-- getypt, maar de '1' is doorgehaald en vervangen door een stempel "(vijfhonderd gulden)". Inclusief de f 25,-- proceskosten komt het totaal op f 525,--. * **Zware bijkomende straffen:** Naast de boete en verbeurdverklaring van goederen, krijgt de verdachte een beroepsverbod van vijf jaar in de groenten- en fruithandel. Dit wijst op een ernstige overtreding, waarschijnlijk gerelateerd aan de zwarte handel of prijsopdrijving tijdens de schaarste. Tevens wordt openbaarmaking van de straf bevolen als extra afschrikkingsmiddel. * **Juridische grondslag:** De straf is gebaseerd op artikel 10 van het Prijsbeheerschingsbesluit. Dit was een cruciaal instrument voor de bezettingsautoriteiten om grip te houden op de distributie en prijzen van schaarse levensmiddelen. * **Lijfsdwang:** De expliciete vermelding van "lijfsdwang" (gijzeling indien de boete niet betaald kan worden) onderstreept de strengheid van de economische rechtspraak in deze periode.
Strafbeschikking (afschrift) wegens overtreding van prijsvoorschriften.
Dit document is een administratieve strafoplegging (strafbeschikking) wegens een economisch delict tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdachte, waarschijnlijk een handelaar in groenten en fruit, krijgt een boete van 100 gulden (plus 25 gulden proceskosten). De zwaarste straf is echter de **uitsluiting van het economisch verkeer**: de zaak moet voor een aanzienlijke periode (410 dagen) worden gesloten, en de verdachte krijgt voor diezelfde duur een beroepsverbod in de groente- en fruitsector. Opmerkelijk is dat de sluiting wordt gekoppeld aan de "distributieperiode van groenten", wat wijst op de strakke overheidscontrole op de voedselvoorziening via het distributiestelsel (de bonkaarten). De straf wordt ook publiekelijk bekendgemaakt via een persbericht, een methode die bedoeld was als afschrikking ("naming and shaming").
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE W. L. v d Steen, zou na 16 October weer plaats op markt innemen. Heeft dit niet gedaan. Op 1 November opnieuw opge- roepen. Aan deze oproeping echter geen gevolg gegeven. Advies: intrekken 1-11-39 [Handtekening, mogelijk 'de Waal'] Acc. [Handtekening, mogelijk 'v Loen'] 8-11-39
# TRANSCRIPTIE No. 17/1/15 N 30 dd 30/1 '39 W.h. v.d. Steen Ad: v. d. S. ,, is gehuwd en heeft een kind van 5 jaar. Dit kleine gezin zal zich in de naaste toekomst zelf moeten redden. Als deze jongeman (29 jaar) als venter niet veel beteekent heeft hij in zijn marktplaats een steun om er toch te kunnen komen. Daarom acht ^ik het voorloopig niet gewenscht de vergunnin...
# TRANSCRIPTIE **Bylage II, behoorende by brief No.17/1/3 M d.d. 2 Augustus 1940 van den Directeur van het Marktwezen aan den heer Wethouder voor de Levensmiddelen, alhier.-** __________________________________________________________________________________ **LYST VAN KOOPLIEDEN, WAARVAN REEDS EERDER IS VOORGESTELD, ARTIKEL 11c VAN HET REGLEMENT OP DE MARKTEN TOE TE PASSEN.** | Naam | Markt | ...
# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] Nº 25/43/1 [Stempel middenboven:] M. 1941 25/3 Amsterdam 24/3 1941 Aan den WelEdelen Heer Directeur van het Marktwezen Mijnheer Ondergeteekende A. v. West. Quellijnstraat 140 van beroep Koopman in Planten Standwerker op de markt Albert Cuypstraat. Verzoekt W.Ed. hem toestemming te verleenen tot het houden van twee helpers voor het aanreiken van Planten en ...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, blauw:] Verzonden 8/9 [onleesbaar: mogelijk 'impr 5x'] [Getypt:] G/SV 20/20/3a. M. 8 September 1943. Den Heer W.J. Stern Tollenstraat 76 II Amsterdam-West. wijk 12 ======================== Mij is gerapporteerd, dat U op Uw plaats [handgeschreven invoeging: 'in'] op de Albert Cuypstraat doordat U aldaar gebak en/of koek zonder bon verkoopt, de distributievoorsc...