L. Groen

Briefkaart (voorzijde met adresgegevens).

* **Doel van het document:** Het betreft de adreszijde van een zakelijke briefkaart, verzonden door een Amsterdamse diamantfabrikant naar de directeur van de gemeentelijke dienst van het marktwezen. * **Paleografische kenmerken:** Het handschrift is een formeel, vlot geschreven 20e-eeuws cursief. De kapitalen 'D' en 'H' zijn op sierlijke wijze uitgevoerd, passend bij de zakelijke etiquette van die tijd. * **Filatellistische details:** De kaart is afgestempeld met een reclame-stempel voor de actie "Voor het Kind", een jaarlijkse traditie in Nederland die in 1924 begon om fondsen te werven voor kinderwelzijn. De groene postzegel van 3 cent was het geldende tarief voor een briefkaart in het binnenlands verkeer.

Lijst van handtekeningen/namenlijst.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een duidelijk leesbaar, enigszins formeel cursief handschrift (spitsschrift). Verschillende personen lijken hun eigen naam te hebben getekend, gezien de variatie in handschrift en inkt. * **Inhoud:** Het betreft een namenlijst, mogelijk een presentielijst van een vergadering, een ledenlijst van een vereniging of een lijst van ondertekenaars voor een petitie. * **Opvallende zaken:** * Er zijn verschillende namen doorgehaald, wat kan wijzen op afzeggingen of royementen. * De toevoeging "pro Bak" onder de naam J. Salinger suggereert dat Salinger tekende namens (per procuratie) een persoon genaamd Bak. * De achternamen (zoals Werkendam, Alexander, Salinger, Polak, Davidson) zijn kenmerkend voor de Nederlands-Joodse gemeenschap uit die periode.

Memorandum (handgeschreven zakelijk bericht op briefpapier)

De tekst is een beknopt, formeel begeleidend schrijven. Leon Groen stuurt een gevraagde medische verklaring ("het vereischte briefje van den Docter") naar de geadresseerde. De toon is zakelijk en beleefd, wat gebruikelijk was voor correspondentie tussen zakenlieden of tussen een burger en een instantie in die tijd. De paarse stempel "Nº 27/10/2 M. 1940 22/I" duidt op een strakke dossierregistratie, mogelijk van de ontvangende partij. De handgeschreven notitie "m. i. Gies" boven de aanhef wijst erop dat het document bestemd was voor (of behandeld werd door) de heer Gies.

Document

Dit document is een officiële, administratieve kennisgeving van een marktkoopman (of -vrouw) aan de Dienst Marktwezen van de Gemeente Amsterdam. Met dit formulier zegt L. Groen per 10 februari 1941 zijn of haar vaste staanplaats (nummer 15) op de Dappermarkt op. Het formulier bevat verschillende administratieve lagen: 1. **Gedrukte tekst:** Een standaardformulier (M.W. 67), gedrukt in december 1940 (gezien de code 12-'40). 2. **Handgeschreven invulling:** De persoonlijke gegevens van de standhouder, de locatie, de datum van opzegging en de ondertekening op 5 februari 1941. 3. **Administratieve verwerking:** Linksonder is een dossier- of volgnummer genoteerd ([No 26/6/15]) en een jaarstempel gezet. Rechtsonder bevindt zich een stempel die bevestigt dat de plek officieel uit het register is afgevoerd in de week van 10 februari 1941.

Administratief register of lijst op gelinieerd papier.

* **Structuur:** De lijst is verdeeld in twee secties. De bovenste sectie bevat zes namen, de onderste sectie onder de kop "Opvoeringen" (mogelijk in de zin van 'toevoegingen' of 'vermeldingen') bevat twee namen. * **Kolommen:** De kolommen volgen een standaard administratieve indeling: Naam, geboortedatum, huidig woonadres (vaak met verdieping aangeduid in Romeinse cijfers), een secundaire straatnaam (mogelijk de plek van een incident of controle), een datum (dag/maand), en een kolom voor de status of reden van opname in de lijst. * **Terminologie:** * **R.W.R.:** Mogelijk een afkorting voor Rijkswerkinrichting of een vergelijkbare instantie voor sociale werkvoorziening of tuchtrecht. * **Wanbetaling:** Verwijst naar het niet nakomen van financiële verplichtingen (huur, contributie of terugbetaling van steun). * **Geniet steun:** De persoon ontvangt een sociale uitkering of armenzorg. * **Opvoeringen:** In deze context waarschijnlijk nieuwe gevallen die aan een lopend dossier of onderzoek zijn toegevoegd. * **Dagkaarten:** Administratieve kaarten waarop dagelijkse verrichtingen, presentie of verstrekkingen werden bijgehouden.

Handgeschreven register of logboekpagina op gelinieerd papier.

* **Namen:** Veel van de vermelde namen (zoals Goudketting en Sikkelsberg) zijn typisch Joods-Nederlandse achternamen. * **Adressen:** De adressen in de derde kolom bevinden zich verspreid over Amsterdam (o.a. De Pijp, Transvaalbuurt en de Dapperbuurt). De adressen in de vierde kolom wijzen op een concentratie in de Transvaalbuurt (met name de Joubertstraat), die tijdens de bezetting werd aangewezen als onderdeel van de Joodse wijken. * **Notaties:** De Romeinse cijfers ($^I$, $^{II}$) achter de huisnummers duiden op de verdieping (één-hoog, twee-hoog). De aanhalingstekens (") in de vierde kolom dienen als herhalingsteken voor "Joubertstraat". * **Kop "Opvoeringen":** De term "Opvoeringen" midden op de pagina is opmerkelijk. Hoewel dit letterlijk "performances" betekent, zou het in deze administratieve context kunnen verwijzen naar personen die via de Hollandsche Schouwburg (waar theateruitvoeringen plaatsvonden terwijl het als verzamelplaats voor deportatie diende) werden geregistreerd of daarheen werden overgebracht.

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Structuur:** Het document is een getypte tabel met vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (verkochte waar). * **Terminologie:** * *Nw.* staat voor Nieuwe; *Krt.* voor Korte; *Gov.* voor Govert. * De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping. * *hs* betekent huis/begane grond. * De term *ongeregeld* duidt op een assortiment van diverse goederen (ongeregelde goederen/waren). * **Opvallende kenmerken:** De spelling is conform de toenmalige tijd (bijv. *zyde* in plaats van zijde, *porceylijn*). De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Portugees- en Hoogduitse Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Agsteribbe, da Costa da Fonseca, Italiaander, Lopes Dias).

Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw:] *Extra* [Rechtsboven:] vP/G. [Linksboven:] 2B/75/2 M. [Rechts:] 23 Mei 1939 den Heer J. Groen, 1e Sweelinckstraat 26 I, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wyk 14. Naar aanleiding van Uw op 8 dezer aan den heer Wethouder voor de Levensmiddelen gerichten brief, die my ter verdere behandeling werd doorgezonden, bericht ik U, dat erkenningen als kleinhandelaar in ge...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in rood:] *Verzonden 19/1* VD/HB. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, **A l h i e r .** 77/2/85 d M. [Handgeschreven:] *42* 1. 19 Januari 1943. Toelating als grossier tot de Centrale Markt van **L.Schönhage.** Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 8 dezer om advies ontvangen stuk no. 99 L.M. 1942, hebben ondergeteekenden de eer U te be...

# TRANSCRIPTIE A. P. Groen geb. 13 - 5 - 1900. Heeft plaats gehad op Ten Katestraat onder no. 50. i/g. 1 - 10 - 1943. Ingetrokken per 27 - 3 - 44. i.v.m. uitsluiting door Inspecteur Prijsbeheersing voor den tijd van vijf jaar Mevr. A. P. Groen oproepen [Rode inkt, linksonder:] Donderdagmorgen [Rode inkt, rechtsmidden:] 20/28/2 [Zwarte inkt, rechtsonder:] HD. 26/6 '44

# TRANSCRIPTIE R A P P O R T . In verband met bygaand schryven van d~~exxedex~~ J.Groen,oud 40 jaar,wonende 1e Sweelinckstraat 26 I verwys ik, ondergeteekende naar myn rapport d.d. 5 September 1938. Hieruit blykt dat Groen eerst in Juni 1938 met groenten en fruit is gaan handelen, nadat hy vroeger jaren, toen de handel nog vry was, ook dezen handel heeft uitgeoefend. Sedert September 1938 is er ...

# TRANSCRIPTIE **Nº 2/B/113/ M. 1939 27/7** **Rapport** L. Groen, oud 39 jaar en wonende Gerard Doustraat 190¹ alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groente enfruit. Van 1935 tot nu toe heeft Groen toegang tot de Centr Markt als kooper. Voorts is hij vanaf 8 november 1926 tot nu toe vaste standplaatshouder op de dagmarkt de Alb: Cuypstraat voor de verkoop van ongeregelde goede...