S. Groonheim

Getypte brief (doorslag op dun papier).

In deze korte, zakelijke brief wijst de directeur van de betreffende gemeentelijke dienst een verzoek van de heer Groonheim af. Groonheim had gevraagd om vrijstelling van het marktgeld (de staanplaatsvergoeding) voor een periode waarin hij zijn beroep als textielkoopman op de markt niet had mogen uitoefenen. De afwijzing is formeel en onverbiddelijk gesteld. De kern van de argumentatie is dat de nadelige gevolgen van overheidsmaatregelen door de burger zelf gedragen moeten worden. De term "tijdsomstandigheden" fungeert hier als een eufemisme voor de ingrijpende veranderingen en beperkingen als gevolg van de Duitse bezetting.

Doorslag van een officiële brief (ambtelijke correspondentie).

De kern van dit document is de afwijzing van een verzoek om financiële tegemoetkoming. De heer S. Groonheim, een marktkoopman in textiel, had verzocht om vrijstelling van het marktgeld voor de periode waarin hij zijn beroep niet mocht uitoefenen. De directie wijst dit verzoek resoluut af met een beroep op de "tijdsomstandigheden". De toon van de brief is kil en ambtelijk. De formulering dat de gevolgen van overheidsmaatregelen "door de burgers individueel worden gedragen" getuigt van een gebrek aan coulance in de vroege fase van de bezettingstijd. Het document illustreert hoe de bureaucratie onverstoord bleef functioneren, zelfs wanneer de bestaansmiddelen van burgers werden ingeperkt.

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.

Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen en stempels.

Het document is een schrijnend voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De brief is een reactie op een schrijven van de Dienst van het Marktwezen. De afzender informeert de instantie dat zijn broer, A. Groonheim, niet op zijn adres in de Stuyvesantstraat verblijft omdat hij is overgebracht naar het Rijkswerkkamp Kremboong bij Hoogeveen. De ambtelijke aantekeningen onderaan tonen de kille logica van de onteigening. Er wordt instructie gegeven om A. Groonheim als marktkoopman "af te voeren" (zijn vergunning/standplaats in te trekken) indien hij ongehuwd is. Mocht hij getrouwd zijn, dan mocht de beslissing worden aangehouden totdat zijn echtgenote had aangegeven of zij de standplaats zelf wilde gaan gebruiken. Dit wijst op de systematische uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven ("Arisering").

Document

Dit document fungeert als een register van wijzigingen ("mutaties") in het bestand van markthandelaars in Amsterdam tijdens de bezetting. De kolomstructuur biedt een gedetailleerd overzicht van de personen: * **Identificatie**: Naam en geboortedatum. * **Locatie**: Woonadres en de specifieke markt waar de handel werd gedreven. De Joubertstraat en Albert Cuypstraat komen veelvuldig voor. * **Economische activiteit**: De verhandelde goederen, variërend van dagelijkse behoeften (vis, brood) tot textiel en luxe-artikelen. * **Tijdslijn**: De datums van uitvoering (1 augustus, 1 september en 1 oktober 1943) wijzen op een systematische, administratieve afhandeling van wijzigingen. Een opvallend kenmerk is de grote aanwezigheid van Joodse familienamen op de lijst (o.a. Cohen, Davidson, Locher, Schenkkan, Zeelander). De term "Ongevoerd" bovenaan is administratief jargon dat in deze context duidt op het verwijderen of afvoeren van de handelaren uit de actieve registers.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (vermoedelijk een doorslag of officiële kopie). * **Datum:** 26 september 1940. * **Kenmerk:** 25/167/2 M. / VP/HG. * **Geadresseerde:** Den Heer A. Groonheim, Stuyvesantstraat 9 hs, Amsterdam-West. * **Bijzonderheden:** Handgeschreven notitie "extra" in zwarte inkt aan de bovenzijde.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen en stempels. * **Datum:** 5 september 1942. * **Afzender:** Waarschijnlijk S. Groonheim (gezien het adresstempel), schrijvend namens zijn broer A. Groonheim. * **Ontvanger:** Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Referentienummer:** № 103/107/1 M. 1942 7/9. * **Kerninhoud:** Melding dat de...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift. * **Datum document:** 24 april 1942. * **Afzender:** B. Gromheim (geboren 29 maart 1898), wonende aan de Valkenburgerstraat (afgekort als Valkenstr.) 34 hs, Amsterdam. * **Ontvanger:** De Weledelgestrenge Heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat administratieve annotaties in de linkerbovenho...

# TRANSCRIPTIE Sijkema Rijvordt Schermer Groenen Jonkman

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag op dun papier). * **Datum:** 26 september 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer S. Groonheim, Stuyvesantstraat 5 hs, Amsterdam-West. * **Kenmerken/Referenties:** 25/166/2 M.; VP/HG.; Wijk 26B. * **Handgeschreven annotaties:** "verzonden 26...