J. Zwart

Getypte brief/verzoekschrift (doorslag).

Dit document vormt de slotpagina van een formeel schrijven waarin verschillende agrarische belangenverenigingen uit de Zaanstreek gezamenlijk pleiten voor de oprichting van een Lagere Landbouwschool in Zaandam. De tekst benadrukt dat Zaandam een centraal punt voor landbouwonderwijs in Zuid-Noord-Holland moet worden. Opvallend is de brede coalitie van ondertekenaars: 1. **Hollandsche Maatschappij voor Landbouw** (Afdelingen Zaanlandsche Gemeenten en Westzaan). 2. **Bond van Melkveehouders** (Afdelingen Zaandam en Oostzaan). 3. **Vereniging van Oud-Leerlingen** van de algemene landbouwcursus. De secretaris van de Zaanlandsche afdeling van de Hollandsche Maatschappij voor Landbouw, J. Zwart, fungeert als correspondentieadres op de Zuiddijk 165 te Zaandam. ---

Getypte lijst op papier, waarschijnlijk een bankafschrift, grootboekpagina of een administratieve namenlijst.

* **Structuur:** Het document is een gesorteerde lijst, waarschijnlijk op basis van de numerieke waarde in de tweede kolom (aflopend van 1.089,18 naar 623,47). De horizontale lijnen en de cijfers in de uiterst rechtse kolom suggereren een indeling in categorieën of schalen. * **Namen:** De lijst bevat veel typisch Nederlandse achternamen (Zwaan, Zeeman, De Gooyer). Een significant aantal namen (Groenteman, Wijnschenk, Polak, Roozelaar) komt veel voor binnen de Joodse gemeenschap in Nederland, wat relevant kan zijn voor de historische context. * **Watermerk:** Het watermerk "AMSTERDAMSCHE BANK" dateert het document vóór 1964, het jaar waarin deze bank fuseerde tot de AMRO Bank. Gezien de schrijfmachine en de opmaak stamt het waarschijnlijk uit de periode 1940-1960. * **Getallen:** De bedragen zijn genoteerd met een komma voor decimalen en een punt voor duizendtallen, wat destijds de standaard was voor Nederlandse guldens. De breuken (¼, 2¼, etc.) zouden rentepercentages of specifieke administratieve codes kunnen zijn.

Dagrapport van de dienst Marktwezen Amsterdam, afdeling Contrôle.

Het document is een ambtelijk rapport van de Amsterdamse marktcontrole tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. Het geeft een gedetailleerd inkijkje in de strikte regulering van de vishandel. * **Handhaving:** De controleur (De Haas) rapporteert over venters (straatverkopers) die vis verkopen die afkomstig is van de Gemeentelijke Visafslag. Er wordt nauwgezet bijgehouden hoeveel pond (p.) van welke vissoort wordt verkocht en wat de herkomst is. * **Koppelverkoop:** Het meest interessante onderdeel is de vraag aan de inspecteur over "half om half" verkoop. In tijden van schaarste probeerden handelaren vaak minder populaire vis (zoals voorn) te verkopen door klanten te dwingen deze af te nemen bij aankoop van gewilde vis (zoals snoekbaars). Dit werd gezien als een vorm van koppelverkoop, wat vaak verboden was om prijsopdrijving en oneerlijke handel tegen te gaan. * **Sancties:** De aantekening "m. i. tweemaal beurt overstaan" duidt op een voorgestelde straf. "Beurt overstaan" hield in dat een handelaar voor straf een of meerdere keren niet mocht inkopen op de afslag, wat een zware economische sanctie was.

Doorslag van een officiële brief/opzeggingsbrief.

* **Inhoud:** Het document is een formele aanzegging van de beëindiging van een huurovereenkomst. De huurder, de heer J. Zwart uit Huizen, moet per 1 augustus 1942 een opslagruimte (bergplaats no. 3) ontruimen. * **Locatie:** De bergplaats bevindt zich op de Vischmarkt aan de De Ruyterkade. Dit duidt op een locatie in Amsterdam (bij het IJ, nabij het Centraal Station). * **Administratieve sporen:** De aantekening "verzonden 9/7" geeft aan dat de brief een dag na de datering is verstuurd. "Boekhouding v.k." (voor kennisgeving) wijst erop dat de financiële afdeling op de hoogte is gesteld van de stopzetting van de huurbetalingen.

Getypte brief (vermoedelijk een doorslag/archiefkopie).

* **Inhoud:** De brief dient als een officiële kennisgeving van een sanctie. De heer J. Zwart wordt voor twee beurten uitgesloten van de visverdeling bij de gemeentelijke afslag in Huizen. * **Reden:** De ontvanger heeft zich op 1 april 1942 niet gehouden aan het reglement van de Nederlandsche Visscherijcentrale. De straf is gebaseerd op artikel 7 van dit reglement. * **Toon:** De tekst is formeel, zakelijk en gezaghebbend. * **Fysieke kenmerken:** Het betreft een doorslag op dun, grauw papier, typerend voor de schaarste aan kwaliteitsmateriaal tijdens de oorlogsjaren. De handgeschreven notities duiden op de administratieve verwerking binnen de organisatie (archivering bij de Vischmarkt).

Verzoekschrift / ambtelijke correspondentie.

Dit document is een formeel collectief verzoek van zes vishandelaren aan het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het verzoek is om hun visquota "in combinatie" te mogen ontvangen, waarbij twee specifieke personen (J. Zwart en B. Schaap) aangewezen worden als degenen die de vis fysiek in ontvangst nemen. De vele handgeschreven aantekeningen tonen het administratieve proces: 1. **28-6-43:** Een eerste advies wordt genoteerd, kort na ontvangst. 2. **2-7-43:** De functionaris Th. Stam geeft aan "m.i. [mijns inziens] geen bezwaar" te hebben, verwijzend naar een rapport. 3. **9-7-43:** Een latere notitie in rood lijkt betrekking te hebben op de definitieve afhandeling of een aanvullende instructie. De toevoeging van geboortejaren bij de handtekeningen was in die tijd een standaardvereiste voor identificatie en controle tegen de bevolkingsregisters.

Ambtelijke aantekening / intern memo.

* **Inhoud:** Het betreft een korte, zakelijke instructie om twee personen, J. Konings en J. Zwart, op te roepen voor een afspraak of verhoor. De datum voor deze oproep is vastgesteld op 26 of 28 juli 1943. * **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, ambtelijk cursief handschrift dat kenmerkend is voor het midden van de 20e eeuw. De initialen 'J' in de namen komen overeen met de 'J' van 'Juli'. * **Afkortingen:** * *a.s.*: aanstaande. * *opger.*: waarschijnlijk een afkorting voor "opgeroepen" of "opgeroepen worden". * *H.B.*: de initialen van de ambtenaar die de aantekening heeft gemaakt. * **Sleutelnamen:** De naam **de Haer** (onderstreept) staat apart aan de rechterkant. Dit kan duiden op de naam van de behandelend ambtenaar, een specifieke afdeling, of de locatie/het dossier waar de namen onder vallen.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

Het document is een formeel, doch dringend verzoek om een praktische aanpassing van de distributieregels. De schrijver, M.W. Stam, zet uiteen dat een groep mensen uit Huizen hun visrantsoen in Amsterdam niet tijdig kan ophalen. De distributie begint om 08:30 uur, terwijl de eerste reismogelijkheid met de tram en trein pas om 08:45 uur in Amsterdam arriveert. De tekst legt een specifiek logistiek probleem bloot: het gebrek aan individueel vervoer. Omdat de meeste mensen uit de groep geen fiets meer hebben, zijn zij volledig afhankelijk van de dienstregeling van het openbaar vervoer. De voorgestelde oplossing is om twee personen die wél nog over een fiets beschikken (J. Zwart en B. Schaap) toestemming te geven om de toewijzingen voor de gehele groep af te halen. Zij kunnen immers op de fiets naar station Bussum rijden om een eerdere trein te halen. De schrijver benadrukt dat dit verzoek "te billiken" (redelijk/billijk) is.

Document

Dit document is een register van de distributie van goederen of bonnen (aangeduid als "stuks") tijdens de bezettingsjaren. De namenlijst in de eerste twee kolommen bevat veel familienamen die kenmerkend zijn voor Volendam (zoals Veerman, Zwaan en Zwarthoed), wat de locatie van het distributiekantoor nader specificeert. De getallen achter de namen duiden waarschijnlijk op het aantal rantsoenbonnen dat aan specifieke winkeliers of distributiepunten werd verstrekt voor verdere verdeling. In de rechterkolom is een consolidatie van de cijfers te zien, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen de reguliere kleinhandel, de Joodsche Raad en publieke diensten. De doorhalingen en correcties wijzen op een actief gebruikt administratief werkdocument.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Document

* **Inhoud:** Het document legt vast dat er 100 kilogram schol (vis) is geleverd en vervolgens onder toezicht is verdeeld onder 96 personen. Dit komt neer op ongeveer 1 kg vis per persoon. * **Administratie:** De notitie "f 0.89" verwijst waarschijnlijk naar de prijs of een administratieve toeslag. De krabbels linksonder wijzen op een ambtelijke verwerking: "doss." staat voor dossier, "contr." voor gecontroleerd. Dit bewijsstuk is drie dagen na de uitgifte (op 9 juni) verwerkt. * **Handschrift:** Het schrift is een duidelijk, geoefend 20e-eeuws cursief handschrift. De handtekening van Reyenga suggereert een persoon in een toezichthoudende of officiële functie.

Johannes ten Oort. Govert Flinckstraat 235. groentenwinkel. - Accord.

# TRANSCRIPTIE 20 Zoetwater J. M. Zwaan Geb. 8 Aug. 1921. daar zijn vader altijd gekocht heeft zodoende is hij standplaats houder in vis. J. M. Zwaan Pieter Nieuwlandstr 15 [linksonder:] Th. [?]

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw:] Verzonden 27/8. [Getypt:] HB. den Heer W.J. de Weert, Witte de Withstraat 148 huis, Amsterdam-West. Wijk 26. 37/78/4 M. 27 Augustus 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 Augustus j.l. verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den Heer J.J. Sieburgh van mijn dienst, ten kantore Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE UbA. / N.V.C. / 46a/305/1 Hiermede bericht ik u, dat de Volendammer venter J. Smit (Kabeljauw), Doolhofstr. 53 Volendam op 27 Mei jl. op zijn aangewezen marktplaats op de Dapperstraat zijn toewijzing aal verkocht voor 60 en 70 cent per 1/2 kg i.p.v. voor 54 cent. Verder is deze kleinhandelaren in de week van 25 – 30 Mei niet meer met zijn toewijzing van de gem. V.M. op vrije verko...

Bij het Marktwezen is ingekomen een klacht, betreffende J. van der Vliet, wonende Madurastraat 44 alhier, van wien werd beweerd, dat hij clandestiene handel zou drijven in fruit. Bij onderzoek is het volgende gebleken. J. van der Vliet is sedert eenige jaren werkzaam bij ~~de~~ Ned: Dok: Mij. te Amsterdam doch loopt nu eenige weken in de Ziektewet. Vroeger is hij kleinhandelaar geweest in groente ...