J. Velthuis

Ambtelijk rapport/verslag.

Dit document is een controle-rapport van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De controleur, J. Velthuis, brengt verslag uit over de antecedenten van M. Swaab (waarschijnlijk Maurits Swaab). Swaab wil officieel erkend worden als kleinhandelaar in groenten en fruit. Uit het rapport blijkt dat Swaab een wisselvallige carrière als straatventer achter de rug heeft: * Hij verloor zijn vergunning in 1935 wegens schulden. * Hij heeft diverse producten verkocht: aardappelen, groenten, fruit, vis en zelfs consumptie-ijs. * De controleur concludeert dat Swaab eerlijk is geweest op zijn aanvraagformulier. Het document is voorzien van ambtelijke aantekeningen die de route van de aanvraag tonen: van de lokale controleur naar de bedrijfschef, met de uiteindelijke beslissing om de stukken door te sturen naar Den Haag (waarschijnlijk naar een ministerie of centraal registratiebureau).

Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen.

* **Inhoud:** Het document betreft een inspectierapport over de firma C. Hesterman & Zn, gevestigd aan de Roelandstraat 3-III in Amsterdam. De eigenaar (52 jaar) verzoekt om een officiële status als groothandelaar. Hoewel ze al jaren actief zijn als kopers op de Centrale Markt, dreven ze hun groothandel voorheen buiten de markt om, door directe inkoop bij boeren in Zeeland en Friesland. * **Taalkundige details:** De tekst bevat enkele typfouten, zoals "C.Hersterman" (met een extra 'r'), "enfruit" (aan elkaar geschreven) en "keinhandelaren" (in plaats van kleinhandelaren). De afkorting "Centr:Markt" wordt consequent gebruikt voor de Centrale Markt. * **Procedureel:** Het rapport dient om de betrouwbaarheid van de aanvrager te bevestigen. De controleur stelt vast dat de gegevens naar waarheid zijn ingevuld. Uit de handgeschreven notities blijkt de bureaucratische gang van zaken: het rapport wordt goedgekeurd op 30 september en op 2 oktober doorgestuurd naar de centrale instanties in Den Haag.

Brief / Verzoekschrift (administratief)

In deze brief verzoekt J. Velthuis, die een standplaats heeft op de Ten Katemarkt in Amsterdam, om een aanpassing van zijn officiële handelsvergunning. Hij wil zijn huidige assortiment (groenten en vis) verruilen voor de verkoop van bloemen. De tekst geeft inzicht in de flexibiliteit van de toenmalige kleine zelfstandige; Velthuis houdt in zijn schrijven direct de slag om de arm dat hij in de toekomst mogelijk weer wil terugkeren naar zijn oude handel of een ander product wil gaan voeren ("ander komend artikel"). De ambtelijke afhandeling is duidelijk zichtbaar: na vijf dagen volgt een positief advies in rode inkt van een inspecteur of ambtenaar ("Kan m.i. worden toegestaan"), waarna het besluit op 16 april definitief administratief is verwerkt ("Genoteerd").

Rapport betreffende een aanvraag voor een blijvende erkenning als kleinhandelaar.

* **Doel van het rapport:** Het verifiëren of J.J. Koentjes daadwerkelijk nog actief is in de groente- en fruithandel, zodat zijn tijdelijke vergunning omgezet kan worden in een blijvende erkenning. * **Bewijsvoering:** De controleur stelt vast dat de betrokkene toegang heeft tot de Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam), een officiële ventvergunning bezit en een winkel/handel drijft vanuit het "onderstuk" (de benedenwoning) van zijn huisadres in de Bloemstraat. * **Opvallende details:** * Er staat een typefout in de tekst: "Koenjes" in plaats van "Koentjes". * De handgeschreven aantekening bovenin wijst op een directe actie: Koentjes moet zich op 17 januari 1941 melden bij de desbetreffende functionaris.

Administratief rapport / Ambtelijk schrijven.

Dit document is een ambtelijk rapport over de heer L. Schuurman (53 jaar), woonachtig aan de Mercatorstraat 97 te Amsterdam. Schuurman heeft een aanvraag ingediend om officieel erkend te worden als kleinhandelaar in groenten en fruit. De strekking van het rapport is sceptisch. Hoewel zijn verleden als venter (vanaf 1904) wordt bevestigd door dossiers van de afdeling Sociale Zaken, zijn er twijfels over zijn activiteiten na 1938. De controleur stelt vast dat Schuurman zijn ventvergunning na 1938 niet meer heeft betaald en slechts sporadisch gebruik heeft gemaakt van de vergunning in de jaren daarvoor. Een medische verklaring van huisarts Dr. Jans wordt aangehaald om zijn inactiviteit te verklaren, maar de controleur concludeert dat de beweringen van Schuurman over zijn werkzaamheden in de meest recente jaren niet met zekerheid gestaafd kunnen worden.

Doorslag van een getypte brief (ambtelijke correspondentie).

* **Inhoud:** De brief is een rapportage van een overtreding van de distributieregels. Een visverkoper genaamd J. Velthuis wordt ervan beschuldigd ongeveer 5 pond gerookte paling achtergehouden te hebben voor zijn 'vaste klanten', in plaats van deze te verkopen aan het publiek dat in de rij stond bij zijn officiële verkooppunt. * **Maatregel:** De directeur heeft de man al voorlopig geschorst. Hij stelt de wethouder voor om de burgemeester te laten overgaan tot een definitieve uitsluiting van de visdistributie voor onbepaalde tijd. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar artikel 11 van het *Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941*. Dit toont aan hoe specifiek de regelgeving rondom voedselvoorziening was vastgelegd tijdens de bezettingsjaren. * **Locatie:** Gezien de vermelding van de "Adm. de Ruyterweg" en de term "Alhier" voor de wethouder, betreft dit een dossier uit de gemeente Amsterdam.

Handgeschreven ambtelijk rapport/brief.

Het document betreft een officiële melding van een overtreding van de distributievoorschriften tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de zaak is dat een zekere J. Velthuis, die betrokken was bij de distributie van gerookte paling (aal), een deel van zijn toegewezen voorraad (ca. 5 pond) achterhield voor zijn eigen vaste klantenkring. Dit was in strijd met de regels, die voorschreven dat de gehele toewijzing verkocht moest worden aan het publiek dat in de rij stond te wachten. De rapporteur meldt een voorlopige schorsing en adviseert een zwaardere straf (uitsluiting voor onbepaalde tijd) op basis van de geldende wetgeving uit 1941.

Officiële kennisgeving/brief betreffende een sanctie.

Dit document is een officiële strafmaatregel tegen een Amsterdamse vishandelaar, de heer J. Velthuis. Hij wordt door de Wethouder voor Levensmiddelen voor onbepaalde tijd uitgesloten van de visdistributie. De reden voor deze zware sanctie is dat Velthuis een deel van de aan hem toegewezen vis apart hield voor zijn vaste klanten, in plaats van deze gelijkmatig te verdelen onder alle burgers volgens de geldende distributieregels. In de praktijk betekende dit een verbod op het uitoefenen van zijn beroep.

Politierapport / Intern onderzoeksverslag van de Centrale Markt.

Dit document betreft een intern recherche-onderzoek naar de diefstal of het ongeoorloofd meenemen van het vaartuig "Dirkje". * **De toedracht:** Op 13 maart 1943 verdween het vaartuig van de Centrale Markt in Amsterdam. De spil in het verhaal is Jan van Buiten, een voormalig hondenbewaker van de markt die net was ontslagen vanwege een slecht strafblad. * **De verklaring:** Van Buiten claimde te handelen in opdracht van een zekere "Piet de Jong" om puin te gaan vervoeren. Het vaartuig werd door schipper Neijman naar Aalsmeer gebracht, maar later door Van Buiten naar een andere werf verplaatst om te worden "opgeknapt". * **Geloofwaardigheid:** De rapporteur zet grote vraagtekens bij het verhaal van Van Buiten, aangezien deze het adres van zijn vermeende opdrachtgever De Jong niet kon opgeven. * **Strafblad:** Een aanzienlijk deel van het rapport is gewijd aan het criminele verleden van Van Buiten, variërend van diefstal en mishandeling tot overtredingen van de distributiewet (oorlogsregelgeving).

Handgeschreven register/mutatielijst.

* **Inhoud:** Het document is een administratieve lijst van straathandelaren en marktkooplieden. Het vermeldt persoonlijke gegevens, hun standplaats (markt) en het type handel (bloemen, groenten, fruit, vis). * **Structuur:** De lijst is geordend in kolommen. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van "id." (idem) en aanhalingstekens om herhalingen aan te geven. Sommige regels bevatten een handgeschreven 'X', wat mogelijk duidt op een controle, een verleende vergunning of een specifieke aantekening door een ambtenaar. * **Taalgebruik:** Typisch administratief Nederlands uit de jaren '40, met afkortingen zoals "hs." (huis), "bl. en pl." (bloemen en planten) en "V’dam" (waarschijnlijk Volendam). * **Toestand:** Het document is goed leesbaar, geschreven in een duidelijk currens-schrift (lopend handschrift) met inkt op ruitjespapier.

Bedrijfschef Controleur, v/h Marktwezen. [Handtekening: F. Velthuis] **[Handgeschreven kanttekeningen:]** * *vs* (linksboven) * *Vragenlijst stempelen en doorzenden naar Den Haag* (midden) * *Accoord: HD* (onderaan midden) * *rapport F. meesturen* (rechtsonder) * *2/B/31 / 12* en *HD 6/12 '41* (rechterrand) *\*Noot van de transcribent: In de getypte tekst wordt de naam "Petten" gebruikt, terwijl ...

Th.J.nienhuis mij verklaarde,bestaat het werk van zijn vader alleen hierin,dat hij de kwitanties int,doch ligt het voor de hand,dat hij dan tevens bestellingen aanneemt. Amsterdam 13 Januari 1942. Controleur, Den Heer Bedrijfschef v/h Marktwezen. [Handtekening: Felthuis] [Grote handtekening aan linkerzijde] [Handgeschreven notitie onderaan:] *Aanvullend rapport afwachten!* *Met Mr H. bespreken 21...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief / Verzoekschrift (administratief) * **Afzender:** J. Velthuis, marktkoopman * **Ontvanger:** De Directeur van het Marktwezen, Amsterdam * **Datum:** 3 april 1940 * **Kenmerken:** Archiefnummer № 27/20/1 M. 1940 4/4 * **Fysieke kenmerken:** Handgeschreven op gelinieerd papier met ambtelijke stempels en kanttekeningen in rode inkt.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] Insp. voor de Prijsbeheersing Ingevolge Uw verzoek, doe ik U in bijlage dezes een rapport toekomen van den controleur B Velthuis van mijn dienst, betreffende de handelsverrichtingen van den groentenwinkelier J. M. Nienhuis Jr., Henderik Jacobsstraat 8, alhier. Een aanvullend rapport over deze aan- gelegenheid zal ik U zoo spoedig mogelijk doen toekomen. [Linksonder...

een en ander kan met zekerheid worden verklaard, dat hij vraag 1a van zijn invulformulier _niet naar waarheid heeft_ beantwoord. [Rechtsonder:] Amsterdam 10 Augustus 1942 Controleur, [Handtekening: S. Velthuis] [Linksonder:] Den Heer Bedrijfschef van het Marktwezen. [Handtekening in blauw: Jees(?)] [Onderaan, handgeschreven in blauw en rood:] Verklaring + afschrift rapport contr. Velthuis [onlees...