C. Hesterman

Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen.

* **Inhoud:** Het document betreft een inspectierapport over de firma C. Hesterman & Zn, gevestigd aan de Roelandstraat 3-III in Amsterdam. De eigenaar (52 jaar) verzoekt om een officiële status als groothandelaar. Hoewel ze al jaren actief zijn als kopers op de Centrale Markt, dreven ze hun groothandel voorheen buiten de markt om, door directe inkoop bij boeren in Zeeland en Friesland. * **Taalkundige details:** De tekst bevat enkele typfouten, zoals "C.Hersterman" (met een extra 'r'), "enfruit" (aan elkaar geschreven) en "keinhandelaren" (in plaats van kleinhandelaren). De afkorting "Centr:Markt" wordt consequent gebruikt voor de Centrale Markt. * **Procedureel:** Het rapport dient om de betrouwbaarheid van de aanvrager te bevestigen. De controleur stelt vast dat de gegevens naar waarheid zijn ingevuld. Uit de handgeschreven notities blijkt de bureaucratische gang van zaken: het rapport wordt goedgekeurd op 30 september en op 2 oktober doorgestuurd naar de centrale instanties in Den Haag.

Brief (verzoekschrift)

* **Kern van de brief:** De heer Hesterman, een handelaar, verzoekt de directeur van de Centrale Markthallen om de huur van zijn pakhuis op pier B (nummer 23) te mogen beëindigen. * **Motivatie:** De schrijver stelt dat zijn handelswaar niet geschikt is voor de locatie van het pakhuis. Hij heeft reeds een standplaats in de centrale markthal en wenst daar liever een tweede plek te bemachtigen in plaats van het pakhuis aan te houden. * **Toon en taal:** De brief is geschreven in een beleefde, formele stijl die gebruikelijk was voor zakelijke correspondentie in die tijd ("verzoekt uw vriendelijk doch beleefd", "Hoogachtend"). Er is een kleine correctie in de tekst waarbij "vriendelijk doch een" is veranderd in "vriendelijk doch beleefd" (waarbij 'beleefd' over de doorhaling heen staat). * **Bedrijfsvorm:** De ondertekening "C. Hesterman en Zn" duidt op een familiebedrijf (vader en zoon).

Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document is een formeel uittreksel van een besluit van het Amsterdamse college van B&W. Het besluit behelst de beëindiging van een huurovereenkomst met de firma C. Hesterman & Zoon voor een specifieke locatie (D 23) in de pakhuisafdeling van de Centrale Markt. * **Procedure:** De besluitvorming verliep via de verantwoordelijke wethouder (wiens portefeuille een opmerkelijke combinatie van Levensmiddelen en hygiëne-inrichtingen was) en stoelde op een ambtelijk rapport van de Directeur van het Marktwezen. * **Terugwerkende kracht:** Hoewel het besluit op 29 maart is genomen, is de ontbinding formeel vastgesteld op 1 maart 1940. * **Administratieve verwerking:** De stempel "CENTRALE BOEKHOUDING GEBOEKT" onderaan bewijst dat de financiële afwikkeling van deze contractbeëindiging administratief is verwerkt.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Taal en spelling:** De brief bevat verschillende archaïsche spellingen en grammaticale eigenaardigheden (zoals "financieele", "velle" voor felle, en "vloeijende"). Opvallend is het woord "adresfant", wat een fonetische verschrijving is van "adressant" (de ondergetekende). * **Inhoud:** De schrijver, C. Hesterman, verkeert in financiële nood als gevolg van de strenge winter ("velle vorst"). Hij verzoekt om dispensatie voor zijn financiële verplichtingen aan de marktdirectie. Hij refereert aan een "buitenplaats" (een standplaats op een buitenmarkt) die de directeur reeds bekend zou zijn. * **Postscriptum:** In het P.S. klaagt hij dat hij zijn binnenplaats (mogelijk in een markthal) deze maand niet kan gebruiken, wat voor hem een extra kostenpost zonder inkomsten betekent. * **Context van de ontvanger:** De geadresseerde is Dr. Jan ter Laan, die destijds directeur was van het Gemeentelijk Marktwezen in Amsterdam. De marginalia "m Dir" (met Directeur) suggereert dat de brief direct voor zijn bureau bestemd was.

Doorslag van een getypte officiële aanmaning.

* **Inhoud:** De brief betreft een betalingsherinnering (aanmaning) voor een openstaande schuld van 25 gulden. Dit bedrag is verschuldigd als "plaatsgeld" (stageld) voor de Centrale Markt in Amsterdam voor de maand juli 1940. * **Toon en taalgebruik:** De stijl is formeel, dwingend en ambtelijk. Het gebruik van het woord "onverwijld" (onderstreept) en de directe dreiging met uitsluiting van de markt ("niet meer tot de Centrale Markt worden toegelaten") wijst op een strikt handhavingsbeleid. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden" en de namen "Bloem" en "Müller" (waarschijnlijk ambtenaren belast met de administratie of inning) duiden erop dat dit een archiefexemplaar (doorslag) is van de verzonden correspondentie.

Dienstbrief (formele aanmaning)

Dit document is een zakelijke aanmaning, opgesteld op een doorslagvel (gezien de grijze kleur en textuur van het papier). De directeur van de Centrale Markt in Amsterdam sommeert de heer C. Hesterman, Jr. om een achterstallige betaling van 25 gulden te voldoen. Het betreft het 'plaatsgeld' voor de maand juli 1940. Plaatsgeld was de vergoeding die handelaren betaalden voor het gebruik van een standplaats op de markt. De brief bevat een expliciet dreigement: bij verdere wanbetaling zal de toegang tot de markt worden ontzegd, wat voor een handelaar in die tijd het einde van zijn broodwinning kon betekenen. De brief is voorzien van diverse administratieve kenmerken, waaronder een dossiernummer (64/16/2 M.) en de initialen van de waarschijnlijke opsteller of typist (VP/HG.). De handgeschreven naam rechtsboven, "H. Küpper", duidt mogelijk op de verantwoordelijk ambtenaar of de directeur die de uitgaande post fiatteerde.

Begeleidende brief bij een huurcontract.

Het document is een ambtelijke geleidebrief waarin de directeur van een gemeentelijke dienst een huurcontract in tweevoud (duplo) aanbiedt aan de verantwoordelijke wethouder. Het contract betreft de huur van een specifieke pakhuisruimte (no. D 23) op de Centrale Markt door de firma C. Hesterman & Zoon. De brief volgt de strikte etiquette van de vooroorlogse ambtenarij, gekenmerkt door een zeer beleefde en afstandelijke toon ("heb ik de eer U", "moge U beleefd verzoeken"). Er wordt gevraagd om de burgemeester het contract te laten tekenen, waarna het teruggestuurd moet worden voor de verdere administratieve afhandeling (registratie). De handgeschreven aantekeningen wijzen op de interne verspreiding van kopieën aan de heren Broerse en Müller.

Dienstbrief / Zakelijke correspondentie.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een officieel geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte (sectie D 23) op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De directeur van het Marktwezen wijst de huurder (fa. C. Hesterman en Zn.) expliciet op twee contractuele/wettelijke verplichtingen: 1. **Onderhoud:** Kleine reparaties aan rolluiken, ruiten en sloten zijn voor rekening van de huurder (conform art. 1619 BW). 2. **Reclame:** Het is verboden om zonder schriftelijke toestemming reclameborden of aankondigingen op het pand te plaatsen. * **Stijl:** De toon is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U... te doen toekomen", "Ik verzoek U beleefd"). Dit is kenmerkend voor de vooroorlogse bestuurlijke communicatie in Nederland.

Administratief register / Grootboek van transportwerkzaamheden.

Dit document is een logboek van het transport van aardappelen vanuit de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Transportmiddelen:** De tabel toont een diversiteit aan transportmiddelen die tekenend zijn voor de tijd: * *Handkar:* Voor de kleinste ladingen. * *P. en W. (Paard en Wagen):* Het meest voorkomende vervoermiddel in de lijst. * *Gasauto:* Slechts één vermelding (J. Hoogendoorn). Dit wijst op de schaarste aan benzine; vrachtwagens reden in die tijd vaak op houtgasgeneratoren. * **Eenheden:** Er wordt gerekend in Hectoliters (H.L.). De prijs per Hectoliter lijkt constant te zijn: als we de bedragen delen door de H.L., komen we uit op een tarief van ongeveer **0,21 gulden per H.L.** (bijv. 193 H.L. voor 40,53 gulden). * **Administratieve tekens:** De "x" achter bepaalde namen en de rode markeringen duiden op een controleproces of specifieke afrekeningen door de administratie van de markt of het vervoersbedrijf "Th. Janssens".

Administratief grootboek / Transportregister.

* **Eenheden:** Er wordt gerekend in Hectoliters (HL), wat duidt op het transport van vloeistoffen. Gezien de namen en de structuur gaat het zeer waarschijnlijk om de melkinzameling (melkritten) voor een zuivelfabriek. * **Vervoersmiddelen:** De diversiteit aan vervoer is opvallend: van handkarren voor korte afstanden tot "p & w" (paard en wagen) en enkele vrachtwagens (auto). In 1943 was brandstof schaars, wat het grote aandeel paardentractie en handkracht verklaart. * **Financiën:** De kolom 'Fl.' (Florijnen) geeft de uitbetaling aan de vervoerders weer. De tarieven lijken gerelateerd aan het aantal vervoerde hectoliters. * **Organisatie:** "A.C. vervoer" verwijst mogelijk naar een overkoepelende Centrale (bijv. de Algemene Centrale voor Melkvoorziening). De G-nummers op de kentekens duiden op de provincie Noord-Holland.

# TRANSCRIPTIE Th. Haasnoot V. C. <u>onderzoek Zeeland</u> <u>Rooseman</u>

# TRANSCRIPTIE [Kader linksboven] BIJBLAD VAN: M. No. 64/16/1 1940 DOORGEZONDEN: 30/7 [Notaties rechtsboven] 4 64/16/2 M 19/8/40 AS Roelandstraat 3 Sloten West. [Hoofdtekst] J. Hesterman Jr. heeft verklaring geteekend voor het bezetten van een plaats in de hal voor de kalendermaand Juli 1940 à f 50.= Hij heeft f 25 betaald en dus nog f 25 schuld. ~~Aanstaande~~ De door hem in uitzicht gestelde ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstbrief (formele aanmaning) * **Datum:** 19 augustus 1940 * **Afzender:** De Directeur van de Centrale Markt (Amsterdam) * **Ontvanger:** Den Heer C. Hesterman, Jr., Roelandstraat 3 III, Amsterdam-West * **Referentienummers:** 64/16/2 M. en VP/HG.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (verzoekschrift) * **Datum:** 28 februari 1940 * **Locatie:** Amsterdam * **Afzender:** C. Hesterman (namens C. Hesterman en Zn.), Roelandstraat 3 III, Amsterdam West. * **Ontvanger:** De Heer Directeur van de Centrale Markthallen, Amsterdam. * **Kenmerken:** Voorzien van een paars administratief stempel "Nº 64/7/M. 1940 1/3" en handgeschreve...

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de firma C.Hesterman & Zoon, Roelandstraat 3 III, die pakhuisafdeeling no. D 23 op de Centrale Markt heeft gehuurd voor den prijs van *f* 600,- per jaar, voor de periode van 1 Februari 1940 tot en met 31 Januari 1941, mij schriftelijk heeft verzocht, gerekend te zijn ingegaan 1 Maart jl. van het bedoelde huurcontract te worden ontheven. De voornoemde firm...