L. Vrachtdoender
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 44
L. Vrachtdoender was een vishandelaar met ervaring sinds 1928. In 1940 kreeg hij een duplicaat van een administratief bewijs (waarschijnlijk vestigingsvergunning). In 1941 werd hij tijdelijk uitgesloten van de visverdeling na een incident op 21 oktober, waarna hij een verzoek om herstel indiende dat in 1942 werd afgewezen. In 1943 had hij nog een standplaats op de Waterlooplein (stand versch visch) en werd hij afgewezen bij toewijzing van aal/paling vanwege bestaande voorraden.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve aantekening/indexkaart (waarschijnlijk afkomstig uit een politiedossier of bevolkingsregister).
* **V.V.:** Deze afkorting staat in deze context zeer waarschijnlijk voor "Vreemdelingenvisum" of "Vestigingsvergunning". Het document betreft de administratieve opvolging van personen die een duplicaat van dit document hebben ontvangen of moesten ontvangen. * **Controle:** Er is sprake van actieve controle. De personen staan op een "lijst voor controleurs" en moeten zich melden bij het "Hoofdk." (Hoofdkantoor, vermoedelijk van de lokale politie of de vreemdelingendienst). * **Casus Vrachtdoender:** Bij L. Vrachtdoender is de tekst het meest uitgebreid. Er wordt vermeld dat hij door een specifieke controleur (Lak) is doorverwezen, maar verzuimd heeft te verschijnen. De schrijver van de kaart heeft hem persoonlijk gesproken op de "V.M." (waarschijnlijk de Vroegmarkt in Amsterdam, een plek waar veel handelaren en transportarbeiders kwamen) om hem aan zijn meldplicht te herinneren. * **Correctie:** In de zevende regel is het woord "heeft" geschreven en direct verbeterd naar "is" (of "heeft" is doorgehaald), wat duidt op een snelle administratieve notitie.
Handgeschreven memo of administratieve lijst.
* **Inhoud:** Het document lijkt een overzicht van personen die een duplicaat van een officieel bewijs hebben aangevraagd omdat het origineel verloren is gegaan ("Duplicaat Verloren"). * **Locatie:** De genoemde straten (Van Zesenstraat, Blasiusstraat en Veerstraat) bevinden zich allemaal in Amsterdam. Dit duidt op een Amsterdamse gemeentelijke context. * **Administratieve details:** De breuken (zoals 1/246) verwijzen waarschijnlijk naar archief- of registernummers. De 'x' achter de eerste twee namen kan duiden op een voltooide actie. * **Benodigdheden:** Het onderste gedeelte somt op wat nodig is voor de afhandeling: een pasfoto, het trouwboekje (ter identificatie), een handtekening en een officiële melding aan de dienst 'Marktwezen'. ---
Brief (verzoekschrift)
* **Inhoud:** De heer L. Vrachtdoender verzoekt om een "dubbele toewijzing" voor de handel in vis. Hij onderbouwt dit door te wijzen op zijn jarenlange ervaring (sinds 1928) en zijn vaste standplaats op de vismarkt (waarschijnlijk de Centrale Markthallen in Amsterdam, gezien de referentie naar "de hal"). * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in formeel, zakelijk Nederlands dat gebruikelijk was voor die tijd ("Weledele Heer", "Ondergetekende"). * **Besluitvorming:** Uit de diverse aantekeningen ("afwijzen") blijkt dat het verzoek niet is ingewilligd. De term "modelbr." suggereert dat er een standaard afwijzingsbrief is verstuurd. * **Archivaria:** De stempels en dossiernummers (zoals 46A/174/1) wijzen op een systematische administratie, waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst of marktautoriteit.
Getypte brief (doorslag of archiefkopie).
De brief is een formeel bericht van afwijzing. De ontvanger, de heer L. Vrachtdoender, had op 9 december 1941 een verzoek ingediend bij de Visscherijcentrale. De aard van het verzoek wordt niet gespecificeerd, maar gezien de instantie betrof het waarschijnlijk een vergunning, toewijzing of vrijstelling gerelateerd aan de visserij of de handel in vis. De tekst is kort, zakelijk en ambtelijk van toon ("geen aanleiding bestaat aan Uw verzoek te voldoen"). Het gebruik van een doorslag met de handgeschreven notitie "Verzonden" is kenmerkend voor de administratieve praktijk in die tijd om een verzendbewijs voor het archief te hebben.
Doorslag van een officiële kennisgeving/sanctiebrief.
* **Inhoud:** Het document is een strafmaatregel tegen zes vishandelaren. Zij worden per direct ("tot nader order") uitgesloten van de visverdeling bij de Amsterdamse visafslag. De reden is een overtreding van de reglementen van de Nederlandsche Visscherycentrale op de voorgaande dag (21 oktober 1941). * **Juridische basis:** De directeur beroept zich op artikel 7 van een specifiek reglement voor visverdeling. * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich allemaal in Amsterdam, specifiek in de wijken De Pijp (1e Jan van der Heijdenstraat) en Amsterdam-Oost (Dapperbuurt en Transvaalbuurt). * **Observatie:** De familienamen Wynschenk, Vischjager en Vrachtdoender zijn typisch Joods-Amsterdamse namen. De Transvaalbuurt was in 1941 een wijk met een zeer grote Joodse populatie.
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
In deze brief verzoekt L. Vrachtdoender de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om een besluit tot "uitsluiting" in te trekken. De uitsluiting volgde blijkbaar op een incident op 21 oktober 1941. De schrijver voert als verzachtende omstandigheid aan dat hij het aandeel (de werkzaamheden of de plek op de markt) van zijn zieke vader moest overnemen. De brief is formeel van toon ("neemt de vrijheid", "beleefd verzoekt"). Opvallend is de administratieve afhandeling in rode inkt. De annotatie suggereert dat de opgelegde maatregel officieel niet als "straf" werd gezien, maar bedoeld was als een waarschuwing. Dit duidt op een streng handhavingsbeleid waarbij overtredingen van de marktreglementen direct gesanctioneerd werden met tijdelijke uitsluiting.
Doorslag van een officiële zakelijke brief (mogelijk een dossierkopie).
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat op 6 januari 1942 was ingediend door de heer L. Vrachtdoender. Het verzoek is behandeld door een commissie binnen de "Visscherijcentrale", die heeft geoordeeld dat er geen reden is om het verzoek in te willigen. De aard van het verzoek wordt niet gespecificeerd, maar de betrokkenheid van de Visscherijcentrale suggereert een kwestie gerelateerd aan visserij, voedselvoorziening of bedrijfsvoering in die sector. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven aantekening "verzonden 14/1" geeft aan dat de brief een dag na de datering daadwerkelijk is gepost. De aanduiding "Wijk 11" bij het adres verwijst naar de toenmalige administratieve indeling van Amsterdam. * **Toon:** De toon is uiterst zakelijk, kortaf en bureaucratisch, wat kenmerkend is voor officiële correspondentie uit deze periode.
Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.
Handgeschreven ambtelijke notitie of besluitenlijst op een los blad.
Het document bevat korte, zakelijke besluiten over de toewijzing van goederen (waarschijnlijk vis) aan verschillende personen. * **Beperking van aanbod:** Bij **A. Polak** en **L. Vrachtdoender** wordt geoordeeld dat zij al over voldoende voorraad beschikken ("heeft genoeg"), waardoor een verhoging van de toewijzing wordt geweigerd. * **Vakbekwaamheid en Historie:** Bij **J. J. Tak** wordt een aanvraag afgewezen omdat hij geen verleden heeft in de vishandel. Dit wijst op een reguleringssysteem waarbij alleen erkende vaklieden recht hadden op schaarse middelen. * **Administratieve mutatie:** Bij **H. J. Vermeulen** is de status 'idem' (afwijzen), met de cruciale toevoeging dat de persoon is overleden. * **Onzekerheid en Uitstel:** Bij **R. C. Jansen** is er sprake van een specifieke hoeveelheid (40 kg) voor een coöperatie ('coop'). Er bestaat twijfel over zijn zakelijke status ("Is zelf grossier?"). Een klacht over deze zaak wordt aangehouden tot de volgende maandag voor verdere behandeling.
Document
Dit document is een administratief overzicht van inwoners, waarschijnlijk een index of een lijst voor de distributie van goederen of identiteitsbewijzen. De namen zijn gegroepeerd per sectienummer (S. 21 t/m 24) en lijken binnen die secties alfabetisch geordend op achternaam. Opvallend is de grote hoeveelheid namen die typisch zijn voor de Amsterdamse Joodse gemeenschap van die tijd (bijv. *de Valença, Vrachtdoender, Vischschoonmaker, Soep*). De adressen bevinden zich voornamelijk in de Jodenbuurt (o.a. Nw Uilenburgerstraat, Nw Prinsengracht) en de Transvaalbuurt (o.a. Tugelaweg, President Brandstraat), wat kenmerkend is voor de spreiding van de Joodse bevolking in Amsterdam voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdiepingsaanduidingen (hs voor 'huis' of begane grond, en Romeinse cijfers voor etages) zijn cruciaal voor de precieze locatiebepaling in Amsterdamse huizenblokken.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte administratieve lijst met handgeschreven aantekeningen.
| 23-222 | L.Vrachtdoender | Oost | Alle soorten visch | 7-10-1938 | Oost | Alle soorten visch |
Overzichtslijst
| 23-222 | L.Vrachtdoender | Oost | Alle soorten visch | 7-10-1938 | Oost | Alle soorten visch |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats versche visch Iepenplein tegen het transformatorenhuisje
Waterlooplein
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE S. Vrachtdoender - 66821 Pres. Brandstr. 52 I - geb. 7.2.03 is op 13.1.42 afgekeurd voor tewerkstelling in Drente. [Stempel:] GEM. BUREAU v. SOCIALE ZAKEN AFD. WERKVERRUIMING: GALERIJ 15-16 11/2.42 [geparafeerd]
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (verzoekschrift) * **Datum:** 9 december 1941 * **Locatie:** Amsterdam * **Afzender:** L. Vrachtdoender, Blasiusstraat 109 I, Amsterdam * **Ontvanger:** De heer Ter Haar * **Kenmerken:** Handgeschreven op gelinieerd papier, voorzien van archiefstempels en aantekeningen in potlood/rood krijt. De diagonale stempel linksboven vermeldt "Ingekomen...
# TRANSCRIPTIE vP/HG. 46A/39/1 M. *Inter.* 5 Augustus 1939. den Heer S. Vrachtdoender, Weesperstraat 12, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. Hiermede verzoek ik U Maandag 7 Augustus a.s. des voormiddags 10 uur te mijnen kantore te komen. De Directeur, b.a. De Secretaris,
# TRANSCRIPTIE [Linksboven, handgeschreven/stempel:] No 39/65/126 [Getypt, onderstreept:] Afschrift [Handgeschreven in rood/roze:] 223 [Getypt:] 2 [Getypt:] No. L. M. 194 [Midden boven, handgeschreven:] 28/5 [Gemeentewapen van Amsterdam] [Rechtsboven, handgeschreven initialen/naam:] mw / H. muller [met blauwe pennenstreek] [Kleine blauwe stempel met een 'w' in een cirkel] DE BURGEMEESTER VAN AMS...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag of kopie). * **Datum:** 5 augustus 1939. * **Afzender:** De Directeur (ondertekend namens deze door de secretaris). Instantie onbekend door ontbreken briefhoofd, maar dossierkenmerk `VP/HG.` en `46A/39/1 M.` zijn aanwezig. * **Ontvanger:** Den Heer S. Vrachtdoender, Weesperstraat 12, Amsterdam-Centrum (Wijk 10). * **Fysieke ke...