H.C. Wellerdieck

Ambtelijk bijblad/notitie van de gemeente (waarschijnlijk Amsterdam, afdeling Algemene Zaken).

Dit document is een intern administratief stuk dat de afhandeling van een verzoekschrift documenteert. De kern van het verzoek is dat een marktkraamhouder op het Amsterdamse Mosplein, **H.C. Wellerdieck**, toestemming vraagt om zich te laten assisteren door zijn vader, **H.C.R. Wellerdieck** (geboren in 1886). Belangrijke punten uit de tekst: * **Strikt onderscheid:** Er wordt expliciet vermeld "assisteeren - niet vervangen". In de marktverordeningen van die tijd was het essentieel dat de vergunninghouder zelf aanwezig bleef; hulp was toegestaan, maar vervanging was aan strengere regels gebonden. * **Besluitvorming:** Het proces loopt via een adviseur (1 mei), een akkoordverklaring (18 mei) en resulteert uiteindelijk in een 'modelbriefje' (de formele beschikking naar de burger) op 23 mei 1940. * **Termijn:** De toestemming wordt verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat het een tijdelijke of herroepbare gunst is.

Officiële brief/beschikking.

* **Inhoud:** De brief is een officiële toestemming aan de heer H.C. Wellerdieck om zich op zijn marktplaats op het Mosplein te laten bijstaan door zijn vader, H.C.R. Wellerdieck. * **Beperkingen:** Er wordt expliciet vermeld dat het gaat om "bijstaan" en uitdrukkelijk "niet vervangen". Dit wijst op strikte regels omtrent het persoonlijk uitoefenen van het marktrecht. De toestemming is "tot wederopzegging", wat betekent dat de instantie het recht behoudt deze beslissing te herroepen. * **Administratieve proces:** De aanvraag werd gedaan op 27 april 1940, ruim drie weken voor de dagtekening van deze brief. De handgeschreven notitie "Verzonden 24/5-'40" toont de verwerkingstijd van de administratie aan. * **Taalgebruik:** Het gebruik van de "y" in "hierby" en "bystaan" is kenmerkend voor de toenmalige spelling of een specifieke administratieve stijl.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift voor het archief).

Deze brief is een formele toestemming aan een markthandelaar, de heer H.C. Wellerdieck, om zich op zijn marktplaats op het Mosplein in Amsterdam-Noord te laten assisteren door zijn vader, H.C.R. Wellerdieck. De formulering "bijstaan - niet vervangen" is cruciaal; het wijst op de strikte regels in die tijd waarbij de vergunninghouder in principe persoonlijk op de markt aanwezig moest zijn. De toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat de directie de toestemming op elk moment kan intrekken. Het document is een typisch voorbeeld van gemeentelijke bureaucratie rondom marktvergunningen.

Getypt ambtelijk schrijven (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document betreft een verzoek om een tuchtrechtelijke strafverzwaring voor een handelaar op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de diefstal van emballage (manden en kisten). Opvallend is de escalatie van de strafmaat: de directeur legt zelf de maximale disciplinaire straf op die binnen zijn bevoegdheid ligt (14 dagen ontzegging), maar verzoekt de Wethouder om via de Regeringscommissaris een veel zwaardere straf van 6 maanden op te leggen. Als argument hiervoor wordt een eerdere verdenking uit januari van datzelfde jaar aangevoerd, ondanks het feit dat er toen geen bewijs was en de rechter nog geen uitspraak had gedaan. Dit getuigt van een streng en repressief handhavingsbeleid op de markt in oorlogstijd.

Officieel schrijven / aanzegging.

* **Inhoud:** De brief is een officiële strafmaatregel tegen de heer Wellerdieck. Hij is op 30 juli 1941 betrapt op diefstal op de Centrale Markt in Amsterdam. Als gevolg hiervan krijgt hij een marktverbod voor de periode van twee weken (2 t/m 15 augustus). * **Juridische grondslag:** De directeur beroept zich op artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt. * **Escalatie:** De directeur heeft de zaak tevens voorgelegd aan de Regeringscommissaris voor Amsterdam om te bepalen of een definitieve of langdurige uitsluiting van de markt noodzakelijk is. * **Administratieve sporen:** De verschillende handgeschreven aantekeningen wijzen op de interne verwerking. De blauwe inkt bevestigt de verzenddatum. De rode aantekening onderaan lijkt een dossierverwijzing of vervolgactie te zijn van een dag later (1 augustus 1941).

Officieel bericht/besluit van de gemeente Amsterdam.

Het document is een officiële strafmaatregel opgelegd door het Amsterdams gemeentebestuur tijdens de Tweede Wereldoorlog. De heer H.C. Wellerdieck krijgt een marktverbod van vier maanden opgelegd vanwege de diefstal van leeg emballage-materiaal (manden en kisten) op de Centrale Markt. Opvallend is de efficiënte, bijna bureaucratische toon van de sanctie. De Centrale Markt was (en is) een vitaal onderdeel van de voedselvoorziening; diefstal werd in oorlogstijd, mede door de schaarste aan materialen en de strenge controle op distributie, hoog opgenomen. De brief is ondertekend namens Edward Voûte, die door de Duitse bezetter was aangesteld.

Document

In deze brief verzoekt H.C. Wellerdieck om een vervroegde beëindiging van een marktverbod. Hij geeft aan dat hij in september 1941 een "misstap" heeft begaan op de Centrale Markt in Amsterdam, waarvoor hij gestraft is met een ontzegging van de toegang tot 16 december 1941. De kern van zijn verzoek is economisch van aard: hij heeft werk gevonden in de aardappelsector ("aardappelenbedryf"), maar kan dit beroep alleen uitoefenen als hij toegang heeft tot de Centrale Markt. Hij betuigt spijt, biedt zijn excuses aan en belooft plechtig dat hij niet opnieuw in de fout zal gaan. De brief is opgesteld in een formele, deemoedige toon, kenmerkend voor verzoekschriften aan autoriteiten in die tijd. Opvallend is de grammaticale overgang van de derde persoon ("ondergeteekende... hy") naar de eerste persoon ("ik") halverwege de tekst. ---

Brief / Ambtelijk advies

De kern van dit document is een juridisch-administratieve afhandeling van een tuchtmaatregel. H.C. Wellerdieck, een koper op de Centrale Markt, is op 15 augustus 1941 voor vier maanden geschorst wegens diefstal op 30 juli. De schrijver van de brief herinnert aan een eerdere zaak uit januari van datzelfde jaar, waarbij Wellerdieck ook werd verdacht van diefstal maar wegens gebrek aan bewijs niet kon worden geweerd. Inmiddels is hij door de rechter voor dat eerdere feit veroordeeld tot een boete van 20 gulden. Hierdoor wordt hij beschouwd als een recidivist. Volgens de geldende richtlijnen had hij eigenlijk voor onbepaalde tijd geweerd moeten worden. De auteur ziet dan ook absoluut geen reden voor gratie of strafvermindering (deze woorden zijn in de concepttekst zelfs doorgehaald om de weigering kracht bij te zetten).

Ambtsbrief / Beschikking

Het document is een officiële afwijzing van een gratieverzoek of een verzoek tot strafvermindering. De geadresseerde, de heer H.C. Wellerdieck, had blijkbaar een verzoek ingediend om een opgelegde straf te verlagen, maar dit wordt door het Amsterdamse stadsbestuur kordaat afgewezen. De handgeschreven notitie "Markt." in de rechterbovenhoek is een belangrijke aanwijzing voor de aard van de overtreding. Het suggereert dat de straf betrekking had op een overtreding van de marktvoorschriften, wat in oorlogstijd vaak te maken had met prijsbeheersing, zwarte handel of het overtreden van distributieregels. De afkorting "L.M." in het kenmerk staat waarschijnlijk voor 'Lokaal Marktwezen' of een vergelijkbare afdeling.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] H. Müller G. 64/18/1 M n 2 30 Maart 1939. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r . In bylage dezes heb ik de eer U een contract in duplo te doen geworden ten name van W. van Smeerdyk te ...

# TRANSCRIPTIE VD/HG. [handgeschreven blauw:] *extra* 37/119/3 M. 2 December 1941. Ariseering N.V. Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE VP/HG. Verzonden 7/4 1/16/4 M. 7 April 1939. den Heer P. Leeuwenburgh, Hoeve:"'t Land in Zicht", N u m a n s d o r p . Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 dezer be- richt ik U, dat de vroegere directeur van het Marktwezen is:...

# TRANSCRIPTIE VD/HG. 99/1/2 M. n diverse 4 Maart 1942. Monopolierechten N.V. Service Centrale Markt. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven: *Fr. Müller*] [Lijn] vP/HG. 66/15/20 M. 30 September 1939. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u>