Jansen
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
Jansen was een viskoopman en later schrijver actief op de Vischmarkt, Dapperstraat, Noordermarkt, Lindengracht en de Centrale Markt. In 1940 werd zijn toegang tot de Centrale Markt tijdelijk ontzegd. In 1943 trad hij op als getuige/verkoper op de Dapperstraat en had hij een conflict met Stam over de ziekte van diens kind. In 1944 verzocht hij om opname in de vischverdeeling en werd hij gecontroleerd op visgewicht. Hij overleed in 1944.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Credit-nota (administratief bewijsstuk).
* **Inhoud:** Het document betreft een financiële correctie (credit-nota) voor "rentezegels". Dit waren zegels die door werkgevers in de zogenaamde "rentekaart" van werknemers moesten worden geplakt als onderdeel van de sociale verzekeringen (Ouderdomswet 1919). * **Fouten:** De specificatie toont verschillende soorten administratieve fouten: zegels die dubbel zijn geplakt (2 x geplakt) op specifieke data in augustus 1938, of zegels voor periodes die "vervallen" waren of "vervallen" zijn (september 1938). * **Bedragen:** De bedragen zijn klein, vaak f 0.12½ per post, wat duidt op de waarde van de sociale premies in die tijd. Het symbool '½' staat voor een halve cent. Het totaalkrediet is f 3.13. * **Personen:** Het document bevat een namenlijst van personen (Vredenburg, Brinkman, Leurink, Peyzel, Wertheym, De Boer, Jansen, Cooper, Van Ree, Van Lunteren) met bijbehorende registratienummers. Dit zijn waarschijnlijk werknemers of aangesloten telers. * **Validatie:** De vinkjes (v) achter de eerste zeven regels suggereren dat deze posten handmatig zijn gecontroleerd tegen de administratie.
Zakelijke correspondentie / disciplinaire kennisgeving (doorslag).
* **Inhoud:** Het document is een officiële mededeling aan de heer H. Jansen Jr. waarin hem de toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam wordt ontzegd voor een periode van drie dagen. * **Aanleiding:** De sanctie is opgelegd omdat de geadresseerde die dag een kist met groenteafval had gedumpt op het marktterrein, wat blijkbaar in strijd was met de geldende reglementen. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en kenmerkend voor de tijd ("den Heer", "den tijd", "a.s."). De toon is zakelijk en autoritair. * **Administratieve details:** Het nummer "77/13/2 M." duidt op een dossier- of archiefnummer. De handgeschreven toevoeging "extra" bovenaan suggereert dat dit mogelijk een extra kopie was of een speciaal kenmerk kreeg binnen de administratie.
Handgeschreven brief (ambtelijke correspondentie).
Dit document is een formele klacht gericht aan de directeur van de Nederlandsche Visscherijcentrale (N.V.C.). De kern van de klacht is tweeledig: 1. **Kwaliteit:** De firma Gebroeders Sterk uit Lemmer levert volgens de schrijver kwalitatief inferieure ("kleine en slechte") vis aan de gemeentelijke afslag voor de publieke verdeeling. 2. **Oneerlijke distributie:** Er wordt melding gemaakt van een scheve verhouding in de leveringen. Terwijl er slechts 3 manden vis voor de algemene voedselvoorziening (verdeelvis) werden gestuurd, werden er met dezelfde boot 7 manden gestuurd naar één specifieke private partij (Grossier Jansen). De handgeschreven toevoeging in de kantlijn onderstreept de urgentie: op de ochtend van schrijven is er wederom een grote partij (1300 pond) van minderwaardige vis (kleine voorn en blei) aangeleverd.
Handgeschreven verslag van een verhoor/onderhoud.
Het document betreft een disciplinaire maatregel tegen een werknemer genaamd Jansen. Uit de aantekeningen blijkt dat er een hoogoplopend conflict is geweest tussen Jansen en ene Stam. De aanleiding was een zeer gevoelige privékwestie: het kind van Jansen leed aan longtuberculose (tbc), een ernstige ziekte in die tijd. Stam zou hierover een ongevoelige opmerking hebben gemaakt ("Ik heb met je kind niets te maken!"), waarna Jansen emotioneel is uitgevaren ("zeer uitgevlogen"). Hoewel de aanleiding bij Stam lag, wordt Jansen door de directie en inspectie ter verantwoording geroepen voor zijn uitbarsting. Hij is "ernstig onderhouden" (streng toegesproken) en heeft moeten beloven zich in de toekomst in te houden. De afkorting "opb." onderaan staat waarschijnlijk voor 'opbergen', wat aangeeft dat het incident hiermee voor de administratie was afgedaan.
Administratief archiefstrookje of dossierfragment (zgn. 'rutte').
* **Nummering:** De cijferreeks "96 c / 53" fungeert waarschijnlijk als dossier- of archiefverwijzing. De "c" duidt mogelijk op een specifieke categorie binnen de politie- of gemeentelijke administratie. De datum "1 11 '43" plaatst de handeling exact in de tweede helft van de bezettingstijd. * **Functionarissen:** De tekst "bij Inspecteur Jansen" wijst op de toewijzing van een zaak aan een specifieke opsporingsambtenaar. De toevoeging in rood potlood "Bureau Everts" duidt op een specifieke afdeling of een andere betrokken ambtenaar (Everts) die bij de procesgang betrokken was. * **Actie:** De aantekening "Vroom meldt zich" is cruciaal; het suggereert dat een persoon met de naam Vroom gehoor heeft gegeven aan een oproep of voldeed aan een meldingsplicht bij het betreffende bureau. * **Methodiek:** Het gebruik van rood potlood over de oorspronkelijke inktnotitie is een typisch archivistisch kenmerk uit die tijd, gebruikt door chefs of archivarissen om de actuele status van een dossier aan te geven zonder de oorspronkelijke tekst te wissen.
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen op officieel briefpapier (zonder voorgedrukt logo).
De brief is een officiële oproep aan de heer J. Jansen uit Amsterdam-Zuid. Hij had een verzoek ingediend om te worden opgenomen in de "vischverdeeling" (de distributieorganisatie voor vis). De directeur van de betreffende instantie vraagt hem om op 12 mei 1944 op kantoor te verschijnen met bewijsstukken van zijn werkervaring in de vishandel in de jaren 1939-1940. De handgeschreven notities vertellen het verdere verloop: 1. Er is een interne navraag gedaan ("Gev." voor Gevraagd) of de "Sicherh" (Sicherheitspolizei/SD) de zaak al had afgehandeld op 26 mei 1944. Dit wijst op een politieke of veiligheidscontrole van aanvragers tijdens de bezetting. 2. De uiteindelijke conclusie onderaan luidt: "Niet verschenen opbergen". De heer Jansen is niet op de afspraak gekomen, waarna het dossier is gesloten.
Handgeschreven ambtelijke notitie / rapportage.
* **Inhoud:** De schrijver (W. Wiering) legt verantwoording af over zijn controlewerkzaamheden. Hij verklaart waarom hij de kooplieden Keus en Jansen niet heeft gecontroleerd: op het oog leek hun partij vis het juiste gewicht te hebben. Bij koopman K. Blok vertrouwde hij het niet ("te weinig voorkwam"), waarna hij wel tot controle is overgegaan. * **Taalgebruik:** Het document bevat een grammaticale dubbeling in de tweede regel ("niet zijn gecontroleerd zijn"), wat wijst op een haastig geschreven ambtelijke notitie. Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (bijv. "visch"). * **Fysieke kenmerken:** Het document bevat een verwijzing naar "met rood geschreven" tekst van een superieur, waar de schrijver "goede nota" van heeft genomen. In de marge is inderdaad een paraaf met datum (24-6-'44) in rood aangebracht, wat duidt op de administratieve verwerking door een inspecteur of afdelingshoofd.
Handgeschreven brief / kennisgeving.
* **Inhoud:** De brief is een afmelding voor een oproep of afspraak. De heer Jansen (of iemand die namens hem schrijft, gezien de wisseling in persoonsvormen zoals "ben" en "is") legt uit dat hij niet op een afspraak tussen 14:00 en 16:00 uur kan verschijnen. * **Reden:** De afzender geeft aan "invalide" te zijn en momenteel weer ziek. Hij mag van de dokter (of autoriteiten) niets meer doen en kan niet langer "met handel staan". * **Kernboodschap:** Hij zegt zijn "staanplaats" op (bedankt hiervoor) omdat hij volledige rust moet houden. * **Schrijfstijl:** De tekst bevat diverse stijlfouten (bijv. "daar is invalide ben"), wat kan duiden op een beperkte scholing van de schrijver of een hoge graad van ouderdom/ziekte. * **Administratieve verwerking:** De aantekeningen onderaan tonen aan dat de brief op 7 februari 1944 is verwerkt. De tekst "In reg. afgevoerd" betekent dat hij uit het register van vergunninghouders is geschrapt.
Koopliedenlijsten
Onbekend
Onbekend
Waterlooplein
Onbekend — standplaats geen geturfd
Waterlooplein — standplaats 8
Waterlooplein — standplaats 22
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats H
Waterlooplein — standplaats F
Waterlooplein — standplaats 17
Onbekend — standplaats K
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE 19 Dec. 1941 plaats J. Jansen Dapperplein [omkaderd: visch va buiten gekocht] 2 beurten overslaan
# TRANSCRIPTIE Inlichtingen uit het Bevolkingsregister [Handgeschreven, linksboven:] Johan Leonard Jansen Geb. 11-1-'73 Lijnbaansgracht 32 b II [Handgeschreven, rechtsboven:] Overleden 27-11-'40 Bedoelde [Onderaan, links:] Gevraagd den 20 [gecorrigeerd van 19] Nov. 1943, door [Handtekening/naam, onleesbaar, mogelijk Lottumiz] Marktwezen Asd Spoed s.v.p. [Onderaan, rechts:] Gegeven den 24 NOV. ...
# TRANSCRIPTIE No 20/21/1 M 1939. Den Heer Inspecteur vh Marktwezen alhier. Daar het mij onbekend was, dat Jansen nog geen 18 jaar was, heb ik hem [[toen]] geen plaats op de markt geweigerd. Thans heb ik hem aangezegd dat zoolang hij geen 18 jaar is, hij geen plaats op de markt mag bezetten. En heeft hij heden ook een gebruik van de markt gemaakt. 23-2-'39 [Signatuur: Verhoeff]
# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 17 augustus 1942. * **Afzender:** J.W. Jansen (geboren 15 december 1910). * **Adres afzender:** P. Jan van der Heydenstraat 107 II, Amsterdam-Zuid. * **Ontvanger:** Dienst voor het Marktwezen of een distributiecommissie (gezien de aantekening "Verdeel com."). * **Referentienummer:** Nº 46A/529/1 M....
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Formulier voor inlichtingen uit het bevolkingsregister (Model 49). * **Datum van aanvraag:** 20 november 1943. * **Datum van afgifte:** 24 november 1943. * **Betreft:** Persoonsgegevens van Johan Leonard Jansen. * **Locatie:** Amsterdam (afgeleid van adres en afkorting "Asd"). * **Kenmerken:** Handgeschreven toevoegingen op een voorgedrukt formulier...