L. Springer

Proces-verbaal (Politierapport).

In dit proces-verbaal doet expediteur Levie Springer aangifte van de diefstal van vier lege groentekisten (Beemster-kisten) op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De kisten hebben een statiegeldwaarde van f 2,40 (60 cent per stuk). De aangever vermoedt dat de 18-jarige Jesaia Hangjas de dader is, omdat hij hem vaker heeft gezien op het terrein. De verbalisant Schiermeier gaat op onderzoek uit bij de grossier Cornelis Kooy, waar de kisten blijken te zijn ingeleverd door een onbekende jongen tegen betaling van het statiegeld. Hoewel de grossier de verdachte niet met zekerheid herkent van een pasfoto, doet zijn zoon (Jan Arie Kooy) dat wel. Hij identificeert Hangjas als de persoon die de vier bewuste kisten kwam inruilen voor geld. Opmerkelijk is dat er ook een tweede verdachte wordt genoemd in de kantlijn: Anthonius Hendrikus Ernst. ---

Getypte brief (doorslag of origineel op dun papier).

Dit document is een officiële aanzegging van een sanctie. De ontvanger, de heer L. Springer, wordt voor drie dagen (van 3 tot en met 5 juli 1941) de toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam ontzegd. De reden voor deze strafmaatregel is het illegaal storten van "eenige bakken groenteafval" op het terrein van de markt op 28 juni 1941. De brief is kort en zakelijk van toon. De handgeschreven aantekening "Verzonden 1/7" geeft aan dat de brief de dag na dagtekening daadwerkelijk is verstuurd. De vermelding van "Wijk 2" bij het adres duidt op een administratieve onderverdeling van de stad in die tijd.

Doorslag (carbonkopie) van een getypte brief.

* **Inhoud:** De brief is een officiële kennisgeving van een disciplinaire maatregel. De heer L. Springer krijgt een toegangsverbod voor de Centrale Markt voor de duur van drie dagen (3 t/m 5 juli 1941). * **Aanleiding:** De reden voor deze sanctie is dat de geadresseerde op 28 juni 1941 "eenige bakken groenteafval" illegaal heeft gestort op het marktterrein. * **Stijl:** De toon is zakelijk, formeel en direct, passend bij een autoritaire bestuursstijl. Het gebruik van archaïsche afkortingen zoals "jl." (jongstleden) en "a.s." (aanstaande) is typerend voor de periode. * **Administratieve context:** De aanduiding "Wijk 2" en de referentiecode "77/26/2 M." wijzen op een strakke bureaucratische registratie binnen de Amsterdamse marktorganisatie.

Handgeschreven administratief register/grootboekblad.

* **Geografie:** De genoemde adressen (Afrikanerplein, Tilanusstraat, Vrolikstraat, Rapenburgerstraat) bevinden zich hoofdzakelijk in Amsterdam-Oost en de oude Jodenbuurt. Dit waren wijken met een zeer hoge concentratie Joodse inwoners aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. * **Naamgeving:** Veel namen zijn dubbel uitgevoerd (meisjesnaam-getrouwde naam), wat duidt op een registratie van gezinshoofden of volwassenen voor officiële doeleinden. * **Handgeschreven notities:** De kanttekeningen bij de laatste kolommen zijn cruciaal. De vermelding "vrouw naar Arb. beurs verwezen" (Arbeidsbeurs) en "naar ziekenhuis" wijzen op een actieve administratie waarbij mensen werden opgeroepen voor werk of medische keuringen. * **Correcties:** Onderaan is een inschrijving doorgehaald en opnieuw genoteerd, wat wijst op een lopende administratie waarbij fouten direct werden hersteld.

Registerpagina / Handgeschreven lijst.

* **Afkortingen:** "a.gr. funt" staat waarschijnlijk voor "als gezin fundeerd" (ondersteund door een fonds of sociale instelling). De letter "D" in de laatste kolom staat in administraties uit deze periode vaak voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", hoewel in Amsterdamse bevolkingsregisters uit die tijd ook "D" voor "Dienstbode" of een andere specifieke status werd gebruikt. Gezien de context van de namen is een oorlogsgerelateerde annotatie (overlijden) zeer aannemelijk. * **Geografie:** De lijst bevat veel adressen in de Amsterdamse Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Rapenburgerstraat, Nieuwe Kerkstraat) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Dan. Theronstraat, Maritzstraat), wat wijst op een document dat betrekking heeft op de Joodse bevolking van Amsterdam. * **Structuur:** De letters in de vierde kolom (Z, O, C, W, N) duiden vermoedelijk op de gezinssituatie (bijv. Zelfstandig, Ongehuwd, etc.).

Getypte namenlijst (mogelijk een doorslag of stencilvloeidruk).

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (beginnend bij 'L' en eindigend bij 'Z'). * **Codering:** De "J" voor de nummers staat vrijwel zeker voor "Jood" of "Joodsch". Dit type administratie werd gebruikt door de Joodsche Raad of de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung* tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). * **Adressen:** De lijst bevat een grote concentratie adressen in de Amsterdamse Jodenbuurt, de Transvaalbuurt en de Rivierenbuurt (bijv. Jodenbreestraat, Waterlooplein, Tugelaweg). * **Annotaties:** De rode vinkjes duiden op een controleproces. In archieven van de Holocaust betekende dit vaak dat de betreffende persoon was "opgeroepen", "gevonden" of "getransporteerd". De aanduiding "V-48" kan verwijzen naar een specifiek transportnummer of een dossiernummer. * **Afkortingen in adressen:** * `hs`: huis (begane grond) * `I, II, III, IV`: verdieping * `str. / grt. / Pl.`: straat / gracht / Plantage

Springer, A. | EZ 202 | Zwanenburgerstraat 7 I | | Springer, B. **K 30654 18/4 41** | 26 42 | Nwe Uilenburgerstraat 36 II | | Springer, I. **K 30655 18/4/41** | **22 212** | L.Houtstraat 41 III | **[Onderaan handgeschreven:]** *Spanjer A. 22-170 Jodenbreestr. 57 I (Geq...... 1.)*

van het afval te hebben opgeruimd. Hij is dien avond niet teruggekeerd. Het afval is daarop vanwege de Stadsreiniging verwijderd. Rapporteur verklaart tevens dat Springer reeds herhaaldelijk door de politie op dergelijke overtredingen is gewezen, doch wanneer er geen - *(Noot: De tekst breekt hier af aan de onderzijde van de pagina.)*

# TRANSCRIPTIE [Linkerbovenhoek] Th. Ströer, adres onv. P. 24/4

# TRANSCRIPTIE 25/30/4 M *Extra* G. 22 Februari 1939. den Heer L.Speyer, Blasiusstraat 136 huis, Amsterdam-Oost. Wyk 11. Hiermede verzoek ik U op Vrydag 24 Februari a.s. te 9.30 uur v.m. te mynen kantore, Jan van Galenstraat 14, te willen komen. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE Nº 37/136/ M. 1939 17/6 R A P P O R T . Hedenmorgen,kort na opening van de markt,kocht de kooper S.Springer,oud 58 jaar,wonende Lange Houtstraat 41 by den grossier O.van Belle (pier A.)een party bloemkool.Springer informeerde naar het aantal en van Belle antwoordde dat er 554 stuks van waren.Hierop betaalde Springer Fl.10.-handgeld en liet de party wegzetten.Te ongeveer 7.15 uur ...