K. Sterk

Zakelijke correspondentie (brief met handgeschreven kanttekening/concept-antwoord).

* **Inhoud:** De firma K. Sterk uit Lemmer vraagt toestemming aan het Amsterdamse Marktwezen om twee halve tonnen sardines rechtstreeks te leveren aan een particulier (of kleine handelaar) in Amsterdam, de heer G. Sterk. Er wordt expliciet gevraagd of de goederen via de centrale markt moeten passeren. * **Antwoord:** De handgeschreven tekst onderaan is het (concept-)antwoord van de ambtenaar. Het verzoek wordt feitelijk afgewezen: vanwege de aard van het product (vis) en de bestemming (Amsterdam), moet de aanvoer verplicht via de gemeentelijke visafslag lopen onder toezicht van de N.V.C. (Nederlandsche Visch Centrale). De vis moet daar verdeeld worden onder erkende kleinhandelaren. * **Taalgebruik:** Formeel en zakelijk ("...deel ik U mede", "...ingevolge ook de door U genoemde vischsoort"). Opvallend is de spelfout "Linaeusstraat" (moet Linnaeusstraat zijn).

Getypte brief (doorslag op doorslagpapier).

Deze ambtelijke brief bevat een klacht over de handelswijze van twee visgrossiers uit Lemmer, K. Sterk en J. Sterk. De schrijver merkt op dat zij hun aanvoer hebben veranderd van verse (levende) aal naar gerookte aal. De kern van het verzoek is een interventie door de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) om deze trend te keren. Het argument dat wordt aangevoerd is het belang van de algemene voedselvoorziening ("de bevolking"); verse aal wordt gezien als waardevoller voor de publieke consumptie dan de verwerkte (gerookte) variant. De toon is formeel en direct, passend bij de hiërarchische en gereguleerde structuren van de voedseldistributie in oorlogstijd. De initialen "VB/HB" duiden waarschijnlijk op de opsteller en de typist van het document.

Getypte brief op doorslagpapier (mogelijk een kopie voor het archief).

* **Inhoud:** De schrijver beklaagt zich over het feit dat twee grote palinggrossiers uit Lemmer (K. Sterk en J. Sterk) gestopt zijn met de levering van verse/levende aal en zijn overgestapt op het leveren van gerookte aal. * **Doel:** De geadresseerde (de Nederlandsche Visscherijcentrale) wordt verzocht in te grijpen zodat er weer levende aal op de markt komt, wat volgens de schrijver in het belang van de bevolking is. * **Toon:** Formeel, zakelijk en dwingend ("Ik verzoek U te willen bevorderen"). * **Opmerkelijke details:** De brief noemt expliciet de namen van de firma's Sterk uit Lemmer, een familie die tot op de dag van vandaag een prominente rol speelt in de Nederlandse palinghandel.

Getypte brief (doorslag of kopie).

In deze zakelijke correspondentie wordt de firma K. Sterk uit Lemmer geïnformeerd over een betaling van 51,50 gulden. Dit bedrag dient als schadevergoeding voor 100 pond aal (paling) die op 5 mei van datzelfde jaar (1942) is "ontvreemd" (gestolen of onrechtmatig toegeëigend). De berekening is gespecificeerd in twee delen: * 50 pond tegen een tarief van 0,41 gulden per pond. * 50 pond tegen een tarief van 0,62 gulden per pond. De brief is ondertekend door een waarnemend directeur, wiens naam niet op het document staat. De handgeschreven aantekening "Verzonden 4/6" bevestigt dat de brief op de dag van datering is verstuurd.

Zakelijke brief / correspondentie.

* **Inhoud:** De brief is een klacht over een administratieve fout betreffende de levering van paling aan de centrale markthal in Amsterdam. De afzender stelt dat er voor 10 pond is afgerekend, terwijl de standaardmaat (en de daadwerkelijke inhoud) 12 pond was. Daarnaast wordt er geïnformeerd naar de status van een eerder gemelde diefstal van een kist paling op 4 mei. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is zakelijk maar bevat enkele grammaticale onvolkomenheden en spelfouten die typerend zijn voor de tijd of de regio (bijv. "betrefd" met een d, en een dubbele ontkenning: "nooit... nooit anders"). * **Sleutelbegrippen:** "De hal" verwijst naar de Centrale Markthallen in Amsterdam, destijds het zenuwcentrum voor de voedseldistributie. "Marktwezen" was de gemeentelijke dienst die hier toezicht op hield.

Zakelijke nota / correspondentie per briefkaart.

Dit document betreft een zakelijk conflict over gewichtsverlies ('onderwicht') bij de levering van gerookte paling. De firma K. Sterk uit Lemmer beklaagt zich bij de Amsterdamse vismarkt over het feit dat er structureel minder gewicht aankomt dan er verzonden wordt. De toon van de brief is kordaat en defensief. De afzender stelt dat zij de vis correct wegen voor verzending per spoor en legt de volledige financiële verantwoordelijkheid voor eventuele tekorten bij de ontvanger neer ("geheel voor Uw rekeni[ng]"). De suggestie om de vis direct op het perron te wegen duidt op een vermoeden van diefstal of onregelmatigheden tijdens het transport bij de spoorwegen. De tekst is typerend voor de zakelijke correspondentie uit die tijd, waarbij met "ricico" een alternatieve spelling voor risico wordt gebruikt en de zin "doet niets ter zake" de onverbiddelijkheid van de afzender onderstreept.

Brief / Ambtelijke correspondentie.

De brief betreft een zakelijk geschil over het gewicht van een levering gerookte paling (aal) uit Lemmer. De kern van de zaak is een gewichtsverschil: op de vrachtbrief stond 20 kg vermeld, maar bij controle bleek er sprake te zijn van een tekort van precies 1 kg. Opvallend is de zorgvuldige procedure die de ambtenaar volgt: 1. **Directe controle:** Na ontvangst wordt de zending direct nagewogen. 2. **Getuigenis:** Omdat het gewicht niet klopt, wordt een familielid van de verzender (een broer die in de Linnaeusstraat in Amsterdam woont) erbij gehaald om de weging te verifiëren. Dit dient als bewijsvoering om latere discussies met de leverancier in Lemmer te voorkomen. 3. **Integriteit:** De schrijver merkt op dat de kistjes "goed gesloten" waren, wat suggereert dat het gewichtstekort waarschijnlijk al bij het inpakken in Lemmer is ontstaan en niet door diefstal tijdens het transport.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke correspondentie (brief met handgeschreven kanttekening/concept-antwoord). * **Afzender:** K. Sterk - Vischhandel en -Rookerij, Lemmer. * **Ontvanger:** Gemeentelijk Marktwezen, Vischmarkt, Amsterdam. * **Datum:** 3 november 1942. * **Kenmerken:** Briefhoofd van de firma K. Sterk; stempels en handgeschreven dossiernummers (46ª/844/1 en 46ª/8...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief / correspondentie. * **Afzender:** K. Sterk, Vischhandel en -Rookerij, Lemmer. * **Geadresseerde:** Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Datum:** 22 mei 1942 (afgeleid van stempel/handgeschreven kenmerk). * **Kenmerk:** Nº 46 A/10g/1 M. 1942 22/5. * **Taal:** Nederlands. * **Fysieke kenmerken:** Briefpapier met voorgedrukt...

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke nota / correspondentie per briefkaart. * **Afzender:** K. Sterk, Vischrookerij - Zoetwatervischhandel te Lemmer. * **Geadresseerde:** Gemeentelijke Vischmarkt, Amsterdam. * **Datum:** 4 mei 1943. * **Kenmerken:** Gedrukt briefhoofd; tekst is getypt met een schrijfmachine; handgeschreven aanvullingen in pen/potlood; voorzien van een groot paa...

# TRANSCRIPTIE Gebr. M Berg. Vischhandel. Makkum. J. J. Valk. id Wartena. H. van der Heide id Elburg. Johs. Sterk. id Lemmer. A. van Triest en Zn Havenkade 25 Elburg. Gebr. L. en G. W. Hoeve Ellestraat 2 Elburg. J. Huis Hoekstraat 27 Spakenburg.