D. Pietersma

Handgeschreven brief (slotfragment) op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** De briefschrijver, D. Pietersma, verzoekt om een gunst van de geadresseerden ("de Heeren"). Hij voert zijn precaire financiële situatie ("middel van bestaan") en de zorg voor een groot gezin aan als argumenten. Hij geeft aan dat hij het tot nu toe heeft weten te redden, maar nu hulp nodig heeft. * **Administratieve sporen:** Het document is duidelijk door een instantie verwerkt. De aantekening "opgeroepen p 16/12 '42" suggereert dat de afzender is opgeroepen voor een gesprek of een verplichting. De krabbels onderaan wijzen op een mutatie in een register: een "plaats" (mogelijk een standplaats, woning of inschrijving) moet worden overgeschreven op naam van de vader, D. Pietersma, geboren in 1904. De namen "de Haan" en "Th. De Vries" betreffen waarschijnlijk betrokken ambtenaren of tussenpersonen. * **Topografie:** De genoemde straten (Wagenaarstraat en Dapperstraat) bevinden zich in de Dapperbuurt in Amsterdam-Oost.

Getypte brief / officiële kennisgeving.

Het betreft een formele afwijzingsbrief gericht aan de heer D. Pietersma uit Amsterdam. De toon is zakelijk en bureaucratisch, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit de bezettingstijd. De kern van de brief is de afwijzing van een verzoek om op een "verdeellijst" te worden geplaatst. Een commissie van de "Visscherijcentrale" heeft het verzoek beoordeeld en negatief beslist. Er wordt geen specifieke reden voor de afwijzing gegeven, anders dan dat de aanvrager niet "in aanmerking" komt. De handgeschreven aantekening "Verzonden 5/10" dient als administratieve bevestiging dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan.

Handgeschreven brief / verzoekschrift.

De brief is een formeel ondersteunend verzoek gericht aan een inspecteur. De schrijver, J. Menz, verzoekt om toestemming voor een zekere heer D. Pietersma om hulp te krijgen van diens zoon, W. Pietersma. De reden die hiervoor wordt opgegeven is de ziekte van de echtgenote van de heer Pietersma, waardoor hij blijkbaar extra ondersteuning nodig heeft bij zijn werkzaamheden. De brief bevat specifieke details over de assistent, zoals zijn geboortedatum (21 oktober 1923) en woonadres (Wagenaarstraat 113). Het taalgebruik is uiterst beleefd en zakelijk.

Officiële brief / administratieve kennisgeving.

* **Kernboodschap:** De brief bevat de formele toestemming aan de heer D. Pietersma om zich op zijn marktplaats in de Dapperstraat te laten helpen door zijn zoon. * **Juridische bepaling:** De toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat de dienst de toestemming op elk moment weer kon intrekken. * **Strikte voorwaarde:** De tekst "- niet vervangen -" is expliciet tussen streepjes gezet en onderstreept met kruisjes (x-jes). Dit benadrukt de regel dat de zoon enkel als assistent mocht optreden en dat de vader (als officiële vergunninghouder) de exploitatie niet volledig aan hem mocht overdragen. Dit was een gebruikelijke maatregel om clandestiene handel in standplaatsen te voorkomen. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven aantekeningen wijzen op de interne route van het document. "Inspecteur" suggereert dat de marktinsprecteur op de hoogte is gesteld, en "verzonden afsch." geeft aan dat er een kopie naar een andere afdeling of dossier is gegaan.

Handgeschreven verklaring of kwitantie op gelinieerd papier (mogelijk uit een ringband of notitieblok, getuige de ponsgaten aan de bovenzijde).

* **Inhoud:** Het document is een schriftelijke bevestiging van een handelstransactie. H. Voortman verklaart dat hij in de periode augustus-september drie ton "bliek" heeft verkocht aan D. Pietersma. * **Terminologie:** "Bliek" is een verzamelnaam voor kleine vis (zoals kolblei of jonge haring/sprot). De hoeveelheid van "3 ton" (3000 kg) duidt op een commerciële transactie in de visserijsector. * **Taal en handschrift:** De tekst bevat de verouderde spelling "Ondergeteekende" (vóór de spellingwijziging van 1947 officieel, maar daarna nog lang in gebruik). Er is sprake van een grammaticale fout ("Pietersma ... heb gekocht" in plaats van "heeft gekocht"), wat gebruikelijk is in informele of haastig geschreven zakelijke krabbels uit die tijd. * **Vorm:** Het woord "Accept" linksonder fungeert waarschijnlijk als een korte bevestiging van de afspraak of de schuld door de koper.

Dienstbrief / Oproepingskaart.

Het document is een officiële oproep aan de heer D. Pietersma om zich te melden bij een overheidsdienst in Amsterdam-West. De Jan van Galenstraat 14 was tijdens de Tweede Wereldoorlog het adres van het **Gewestelijk Arbeidsbureau**. Dit duidt erop dat de oproep waarschijnlijk te maken had met de arbeidsinzet (Arbeitseinsatz) of een andere vorm van verplichte tewerkstelling door de bezetter. De handgeschreven notitie onderaan is cruciaal voor de afhandeling van de zaak. Er staat dat de betrokkene "niet in aanmerking kan komen" voor de betreffende oproep of functie omdat hij "voor zichzelf een zaak gekocht" heeft. In de oorlogsjaren was het exploiteren van een eigen bedrijf (of het aantonen van onmisbaarheid in een vitale sector) vaak een methode om vrijstelling te krijgen van tewerkstelling in Duitsland. De afkorting "wnd." bij de ondertekening staat voor 'waarnemend'.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (slotfragment) op gelinieerd papier. * **Afzender:** D. Pietersma, wonende aan de Wagenaarstraat 113-huis, Amsterdam (Oost). * **Datum:** De hoofdtekst is ongedateerd, maar latere administratieve aantekeningen vermelden data in december 1942 en december 1943. * **Taal:** Nederlands. * **Kenmerken:** Bevat diverse latere toevoegin...

# TRANSCRIPTIE J. Pieterman; geb. 19 - 10 - 1906 adres: Reyer Anslo str 2 ho. in tijdel. dienst sinds 18-8-1942 — geen straf

# TRANSCRIPTIE Dapperstraat 2 Juni 1942 Den Heer Inspecteur Hierbij zou ik U in overweging willen geven het verzoek van Dhr. D. Pietersma, (wegens ziekte van zijn vrouw) om assistentie door zijn zoon, toe te staan.- Naam assistent: W. Pietersma geb.: 21 - 10 - 23. Wagenaarstr: 113 [handtekening] J. Menz

# TRANSCRIPTIE Dapperstraat 19 Dec: 1941 Den H.r Inspecteur Hierbij zou ik U in overweging willen geven, het verzoek om assis- ten v.d. H: Bootsma pl: n. 160, toe te staan, aangezien er bij den verkoop van gerookte visch toezicht wel noodig is. - J. Renz Naam assistent W. Pietersma geb: 21 - 10 - 1923 Wagenaarstraat 112

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke correspondentie / Strafrapport. * **Datum:** 3 september 1941. * **Locatie:** Amsterdam (A’dam). * **Betrokkene:** J. v. d. Chr. Pietersman (wonende M. J. Trompstraat 2-II). * **Instanties:** Centrale Markt (C.M.), Wethouder van Handel en Markten (W. h. M.), Sicherheitsdienst (SD), Deutsche Wehrmacht (D.W.). * **Kenmerk:** 11/50/4 M (roo...