J. Wels

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief beklaagt de heer J. Wels zich over het feit dat hij niet meer voorkomt op de 'toewijzingslijst voor aal' (paling). Hij voert aan dat hij al jarenlang werkzaam is op de vismarkt en altijd paling heeft afgenomen ('betrokken'). De brief is formeel en beleefd van toon ("U Ed. beleefd", "Beleefd dankend"), wat gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. Het betreft hier een zakelijk geschil over de distributie van schaarse goederen.

Handgeschreven notitie of ambtelijk briefje.

* **Inhoud:** Het briefje betreft een formeel verzoek van een zekere J. Wels voor de "toewijzing" van levende aal (paling). Een tweede persoon, Th. Stam, treedt op als referent of getuige en verklaart dat Wels deze handel ("aal kopen") al geruime tijd uitoefent. * **Terminologie:** Het woord "toewijzing" suggereert een systeem van distributie, vergunningen of quota. Dit wijst op een gereguleerde markt, zoals gebruikelijk in de visserijsector of tijdens periodes van schaarste (bijvoorbeeld de distributietijd rond de Tweede Wereldoorlog). * **Handschrift:** Het betreft een vlot, geoefend cursief handschrift. De handtekening onder de streep is waarschijnlijk van de ambtenaar of functionaris die de verklaring heeft opgenomen.

Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").

Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.

Ambtsbericht / Rapport

Het document betreft een gedetailleerde rapportage over een incident bij de visdistributie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het rapport is een procedurele weigering door de ambtenaar J. Lottes. Hij weigerde vis uit te leveren aan een zekere Jan Wells, die beweerde de knecht te zijn van de vishandelaren Reurs (Sr. en Jr.). Lottes hanteert de regels strikt: wanneer Wells zelf een ontvangstbewijs probeert te schrijven om de vis mee te krijgen, wijst Lottes dit af omdat dit niet volgens het protocol is. Interessant is de kanttekening van de heer Reitema (de vaste contactpersoon). Hij is sceptisch over de status van de 'knecht' en adviseert negatief over een eventuele extra toewijzing ("bij-toewijzing") voor de firma Reurs, wat duidt op een streng toezicht op de schaarse goederenvoorraad. ---

Getypte brief of officiële oproep (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** Het betreft een formele, dwingende oproep aan de heer J. Wels om zich binnen twee dagen te melden bij een hoofdkantoor in Amsterdam-West. De reden voor de oproep wordt niet expliciet vermeld in deze korte mededeling. * **Locatie afzender:** De Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam was tijdens de oorlog een belangrijk administratief knooppunt. Hier waren onder andere de Centrale Markthallen gevestigd, maar het pand bood ook onderdak aan gemeentelijke diensten zoals de Luchtbeschermingsdienst en sociale diensten. * **Codering:** De afkorting "HB." rechtsboven duidt waarschijnlijk op 'Hoofdbureau' of een specifieke administratieve afdeling. Het nummer "46A/812/2 M." is een dossierreferentie. * **Vorm:** De tekst is getypt met een schrijfmachine. De onderstreping van de woonplaats was destijds een gangbare postconventie.

Zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag van een officiële kennisgeving).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek voor extra of gewijzigde vistoewijzingen. De heer J. Wels krijgt te horen dat de "Verdeelingscommissie" van de "Nederlandsche Visscherij Centrale" zijn aanvraag heeft getoetst en afgekeurd. * **Stijl en Toon:** De toon is ambtelijk, beslist en onpersoonlijk. Er wordt direct aangegeven dat verder aandringen ("herhaling van het verzoek") geen nut heeft. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gangbare formele spelling (zoals "vischtoewijzingen" en "Nederlandsche") en de typische juridisch-ambtelijke terminologie van die tijd ("geen termen zijn gevonden", "in te willigen"). * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 25/10" laat zien dat de brief twee dagen na de datering daadwerkelijk is verstuurd.

Document

Dit document is een register van de distributie van goederen of bonnen (aangeduid als "stuks") tijdens de bezettingsjaren. De namenlijst in de eerste twee kolommen bevat veel familienamen die kenmerkend zijn voor Volendam (zoals Veerman, Zwaan en Zwarthoed), wat de locatie van het distributiekantoor nader specificeert. De getallen achter de namen duiden waarschijnlijk op het aantal rantsoenbonnen dat aan specifieke winkeliers of distributiepunten werd verstrekt voor verdere verdeling. In de rechterkolom is een consolidatie van de cijfers te zien, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen de reguliere kleinhandel, de Joodsche Raad en publieke diensten. De doorhalingen en correcties wijzen op een actief gebruikt administratief werkdocument.

Handgeschreven aantekeningen/notulen van een commissievergadering.

Dit document bevat de besluitvorming van een commissie over de distributie van vis tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de handel in schaarse goederen zoals vis strikt gereguleerd. Er worden drie casussen behandeld: 1. **De anonieme vrouw:** Krijgt toestemming ("unaniem accoord") omdat zij een historische basis heeft voor haar handel (jarenlang op de vismarkt met haar man). 2. **D. Folk:** Een winkelier in gerookte/gezouten vis wiens verzoek om uitbreiding naar "alle soorten vis" wordt afgewezen. De reden is dat hij deze soorten historisch gezien nooit verkocht heeft. 3. **J. Wels:** Een straathandelaar wiens verzoek volledig wordt afgewezen omdat hij geen historisch recht heeft en het artikel nooit eerder heeft verhandeld. De commissie hanteert een strikt beleid waarbij rechten worden verleend op basis van bewezen bedrijfsactiviteiten uit het verleden (voor de oorlog of voor de schaarste).

# TRANSCRIPTIE De Weledb Heer Directeur v. d. Marktwezen J v Galenstr. 14 A. dam.

# TRANSCRIPTIE J. Wels verzoekt toewijzing levende aal. Th. Stam beweert dat Wels altijd aal heeft gekocht ________________ [Handtekening, mogelijk 'Luijk']

# TRANSCRIPTIE 831. № 46A/94/1 M. 1942 20/4 J. Wels Mijnheer Insp. Ondergetekende J. Wels vraagt U Ed. beleefd hoe het komt dat mijn naam op het oogenblik niet voorkomt op de toewijzingslijst voor aal. Aangezien ik reeds jaren op de vischmarkt mijn brood verdien en altijd aal heb betrokken, hoop ik dat dit een misverstand is en alsnog op de lijst geplaatst word Beleefd dankend J. Wels Tidorest...

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-

# TRANSCRIPTIE C. J. Tounis. Lindengracht 211 II J. van Velzen Weesperstraat 125 II M. v. Wijk Bellamystr. 22 III J. S. v. d. Zwaan Burg. Tellegenstr. 70 h