C.B. Biesenbeek
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
C.B. Biesenbeek was een vishandelaar en marktkoopman actief op de Noordermarkt en de Vischmarkt. In 1942 verkreeg hij een stand op de Waterlooplein voor mosselen. In 1943 verhuisde hij naar de Uilenburg (stand 26) en bleef hij mosselen handelen op de Waterlooplein. Hij onderhield contacten met het Marktwezen en de Gemeentelijke Visafslag, waarbij hij in juni 1943 verzoeken indiende voor het ophalen van toewijzingen en zich beklaagde over gewichtsonnauwkeurigheden bij zeevis. Hij had een zoon.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Getypte brief/oproep (mogelijk een doorslag).
* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie aan de heer Biesenbeek om zich te melden bij het hoofdkantoor van een gemeentelijke dienst aan de Jan van Galenstraat 14. De reden voor de oproep wordt niet expliciet vermeld, wat gebruikelijk was bij administratieve routineverzoeken. * **Adres Jan van Galenstraat 14:** Dit adres in Amsterdam-West was destijds de locatie van de Centrale Markthallen. Verschillende gemeentelijke diensten waren hier gevestigd, waaronder de Dienst voor het Marktwezen en tijdens de oorlogsjaren onderdelen van de Voedselvoorziening. * **Formulering:** De toon is ambtelijk en dwingend ("verzoek ik U zich... te willen vervoegen"). Het gebruik van "Wijk 9" duidt op de administratieve indeling van de stad die door de gemeente werd gehanteerd voor distributie of bevolkingsregister. * **Typografie:** Het document is opgemaakt met een schrijfmachine. De afkorting "HG." rechtsboven is een administratieve codering, mogelijk staand voor een specifieke afdeling of dossiercategorie.
Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie).
De brief is een formeel, bureaucratisch antwoord op een verzoek dat bijna een maand eerder (14 juni 1943) door de heer Biesenbeek is ingediend. De inhoud is zakelijk en procedureel: er wordt geen inhoudelijk besluit genomen, maar er wordt een extra bewijsstuk gevraagd (een medisch attest). De brief vertoont de kenmerken van administratieve correspondentie uit die tijd: * **Spelling:** Gebruik van de oude spelling (bijv. "Juli", "U" met hoofdletter als beleefdheidsvorm). * **Opmaak:** Strakke marges en het gebruik van archiefcodes, wat duidt op een goed georganiseerde administratie. * **Handgeschreven toevoeging:** De notitie "extra" zou kunnen duiden op een prioriteitsstatus of een specifieke dossiercategorie.
Administratieve brief (doorslag).
De brief is een zakelijke mededeling waarin de geadresseerde, de heer Biesenbeek, wordt verzocht om aanvullende bewijslast te leveren voor een eerder ingediend verzoek. Het verzoek zelf wordt niet expliciet benoemd, maar de eis voor een medisch attest van de huisarts wijst op een aanvraag waarbij de gezondheidstoestand van cruciaal belang is. De toon is strikt bureaucratisch en procedureel. De handgeschreven notitie "verzonden 12/7" dient als administratieve verificatie dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan.
Handgeschreven verzoekschrift / brief.
* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van C.B. Biesenbeek aan een inspecteur (waarschijnlijk van de visvoorziening of marktwezen) om een zekere heer Bikker toe te staan zijn vistoewijzing op te halen. * **Reden:** De afzender voert gezondheidsredenen aan; hij is al 14 jaar "maag patiënt" en moet regelmatig voor behandeling naar de arts, waardoor hij niet altijd zelf op de markt aanwezig kan zijn. * **Beoordeling:** Op de brief is met potlood gereageerd door een ambtenaar. Er is "m.i. (mijns inziens) geen bezwaar", mits er een "doktersverklaring" wordt overgelegd. Deze aantekening is gedateerd op 28 juni 1943. * **Staat van het document:** Het document is een typisch voorbeeld van ambtelijke correspondentie uit de bezettingstijd, inclusief stempels, referentienummers en handgeschreven marginalia die het proces van besluitvorming tonen.
Officiële brief/kennisgeving.
In deze brief reageert een ongenoemde directeur op een verzoek van de heer C.B. Biesenbeek Sr. uit juni 1943. Het verzoek betreft het laten ophalen van een "toewijzing" door een derde partij, in dit geval een zekere heer Bikker. De directeur verleent hiervoor toestemming, maar stelt daar een uitdrukkelijke voorwaarde aan: de heer Biesenbeek mag alleen gebruikmaken van deze regeling als hij om gezondheidsredenen zelf niet in staat is te komen. De toon is formeel en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode. De afkorting "d.d." staat voor *de dato* (gedateerd op). De handgeschreven notitie bovenin is een administratieve aantekening die bevestigt dat de brief daadwerkelijk is verzonden op 16 juli.
Officiële brief/correspondentie van een gemeentelijke instantie.
* **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands met destijds gebruikelijke spelling ("dezen", "mede"). * **Inhoud:** De directeur van het Marktwezen reageert op een schrijven van de heer Biesenbeek van een maand eerder. De instantie stelt als voorwaarde voor het in behandeling nemen van een (niet nader gespecificeerd) verzoek dat de aanvrager een medisch attest van zijn huisarts overlegt. Dit attest moet aantonen dat de betrokkene onder regelmatige doktersbehandeling staat. * **Administratieve sporen:** De brief bevat diverse administratieve aantekeningen. Het referentienummer is handmatig in de marge herhaald. Onderaan staat een instructie in handschrift om "opnieuw briefje [te] sturen", wat duidt op een vervolgactie in het dossier. Het rode potloodmerk (het doorkruiste vierkant) is een typisch archiefteken voor een afgehandelde of verwerkte actie. * **Drukwerk:** Het formulier is een standaardmodel (Model A.Z. 8a) gedrukt door de Stadsdrukkerij Amsterdam in februari 1943 (afgeleid uit het nummer 2-43 onderaan).
Typegeschreven brief (afschrift).
In deze brief beklaagt vishandelaar C.B. Biesenbeek Sr. zich over een incident bij de Gemeentelijke Visafslag in Amsterdam. Bij het ophalen van zijn toewijzing zeevis constateert hij dat een kist die 26 kilo zou moeten wegen, in werkelijkheid slechts 22 kilo bevat. Wanneer hij dit aankaart bij de chef, de heer Stam, krijgt hij te horen dat hij de vis "zoals deze is" moet accepteren en dat het tekort voor eigen rekening komt. Biesenbeek weigert dit om twee principiële en praktische redenen: 1. **Prijsopdrijving:** Als hij betaalt voor 50 kilo maar minder ontvangt, stijgt zijn inkoopprijs per kilo, wat hem dwingt de consumentenprijs te verhogen (destijds streng verboden). 2. **Verduistering:** Hij vreest controle op de markt; als hij minder vis bij zich heeft dan op zijn officiële papieren staat, kan hij beschuldigd worden van het illegaal doorverkopen (verduisteren) van het verschil op de zwarte markt. Door zijn weigering verliest hij zijn beurt en krijgt hij die dag helemaal geen vis. Hij vraagt de autoriteiten om tussenkomst in deze "vreeselijk onbillijke" situatie.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst - Lindengracht
| 2 | 144 | C.B.Biesenbeek | 8-2-95 | Lindengracht 158 III | x | |
Een getypte administratieve lijst van uitgegeven vergunningen.
| **2** | 144 | C.B.Biesenbeek | 8-2-95 | Lindengracht 158 III | x | |
Getypte administratieve lijst van personen met persoonsgegevens en marktlocaties.
| C.B.Biesenbeek | 8-2-95 | Lindengracht 158 | " | 1-6-42 |
Getypte statistische lijst/tabel met handgeschreven annotaties.
| C.B. Biesenbeek / | Amsterdam | Lindegracht 158 III | 26.000 | 26.000 | 52.000 | 26.000 | 26.000 | 52.000 | ----- | ----- | ----- |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats " 1-6-42
Uilenburg — standplaats 26
Waterlooplein — standplaats Ten Katestr
Waterlooplein — standplaats Ten Katestr
Relevante Archieffragmenten
maximum. | | [v] 115 | H. Steenbeek | ass.bedrijfs-chef | IV | " 2000.- | - | " 100.- | " 2100.- | " 2100.- | - | " 105.- | " 2205.- | 1 Maart 1940 | | M.
# TRANSCRIPTIE Bijlage B
# TRANSCRIPTIE **[Header]** No 46 A/217/1 M. 1942 27/5 UITGEGEVEN VESTVERGUNNINGEN VOOR ALLE SOORTEN VISCH. x = betaald **[Kolomkoppen]** Serie No. Naam Geb.datum Adres 41/42 42/43 **[Lijst - Serie 1]** 1 3 J.L. Aal 19-2-01 Kattenburgergracht 15 II x 1 4 W. Aal 23-6-98 v. Beuningenplein 31 II x 1 21 E. Abrahams 19-2-86 Miesoenoord 1, Monnikendam x 1 22 G. Abrahams 24-10-87 Noordeinde 108, " x 1...
# TRANSCRIPTIE NAAM. * ADRES EN HUISNUMMER. \------------------------------------------------------------ J.Biesenbeek. Lindegracht 158 III. T.Biesenbeek. A.H.Visser. M.Tervoort. J.Wijnschenk. Westerstraat 250 III M.Tol. J.Veerman. Doris.? Putting. Ruys en Co. Wegenwijs. Kloveniersburgwal. 38. Eichholtz. Olympiaplein 107. J.C.Kokker.
# TRANSCRIPTIE C.Oudhof, geboren 28 Sept.1886, wonende Molenweg 16 Abcoude (Directeur) J.Oudhof, geboren 25 Jan.1911, P.C.Hooftstraat 109 (winkel) J.Oudhof, geboren 12 Jan.1889, Overtoom 101 (winkel) Personeel. K.Huis geboren 22 Sept.1921, Reguliersdwarsstraat 86 J.Klok geboren 29 O...