K. Stobbe
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
K. Stobbe was een marktkoopman actief op de Centrale Markt en het Mosplein, gespecialiseerd in vis (met name gerookte aal en vis). In 1942 werd zijn verzoek om een toewijzing van gerookte aal afgewezen. In 1943 verwerkte hij nog steeds visstandplaatsen op de Waterlooplein (stand G of H) en verzocht hij om een quotum voor gerookte vis.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Zakelijke brief / afwijzingsbrief.
In deze korte, zakelijke brief wordt een verzoek van de heer K. Stobbe uit Amsterdam afgewezen. Stobbe had op 9 juli 1942 schriftelijk verzocht om een "toewijzing van gerookte aal". De afzender bericht dat een speciale commissie van de Visscherijcentrale de zaak heeft onderzocht en heeft besloten dat de aanvrager niet in aanmerking komt voor een dergelijke toewijzing. De toon is formeel en onverbiddelijk, typisch voor de bureaucratische correspondentie uit die tijd.
Handgeschreven brief met ambtelijke aantekeningen.
Deze brief is een formeel verzoek van een Amsterdamse visboer, K. Stobbe, gericht aan de directie van de Centrale Markt. De kern van het verzoek is de toewijzing van een quotum voor de verkoop van gerookte vis. In de bureaucratische context van de bezettingstijd was de handel strikt gereguleerd: om een product te mogen verkopen, moest men aantonen dat men dit ook al in de zogenaamde "basisjaren" (meestal de vooroorlogse jaren 1938/1939) deed. De ambtelijke verwerking is duidelijk zichtbaar op het document: 1. **Registratie:** Het paarse stempel geeft aan dat de brief is ingeboekt op 6 mei 1943. 2. **Verificatie:** Een ambtenaar (mogelijk de inspecteur, zie "mi. Insp.") stelt in de kantlijn een kritische vraag over de bewijsvoering: of de genoemde leverancier uit Enkhuizen voor de oorlog wel gerookte paling leverde. De briefkaart uit 1943 die Stobbe bijvoegde, was blijkbaar onvoldoende bewijs voor zijn activiteiten in de basisjaren. 3. **Besluitvorming:** De vette tekst in rood krijt "afwijzen" onderaan de brief laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Het verzoek is niet gehonoreerd.
Handgeschreven brief
De brief is een zakelijke getuigenis, opgesteld ten behoeve van de ontvanger, de heer K. Stobbe uit Amsterdam. De kern van de brief is de bevestiging dat Stobbe een trouwe klant was tijdens de zogenaamde "basisjaren". De schrijver, W. J. Ham uit Enkhuizen, benadrukt dat Stobbe zowel "natte aal" (verse vis) als "gerookte aal" afnam en altijd contant betaalde. Hoewel de volumes ("kwantums") bescheiden waren, pleit Ham ervoor dat Stobbe recht heeft op een toewijzing in het huidige distributiesysteem omdat hij het hele jaar door een vaste afnemer was. Het handschrift is een vlot, hellend cursief dat kenmerkend is voor de eerste helft van de 20e eeuw.
Briefkaart (voorzijde)
* **Schrift:** De kaart is geadresseerd in een vlot, duidelijk leesbaar cursief handschrift. De spelling "den Heer" en "Vischhandel" is conform de toenmalige schrijfwijze. * **Visuele elementen:** Linksonder staat een gestileerde afbeelding van een vis, wat direct de aard van het bedrijf (vissector) identificeert. De gebruikte postzegel is het 'duif'-ontwerp van Pyke Koch, die tijdens de oorlogsjaren in omloop was. * **Status:** De kaart is gebruikt en afgestempeld. De toevoeging "bv." bij het huisnummer staat voor 'boven', wat aangeeft dat de ontvanger op een bovenverdieping woonde of gevestigd was. "(.C.)" bij Amsterdam staat voor Centrum.
Document
* **Administratieve systematiek:** De lijst is genummerd van 267 t/m 444. Achter elke naam staat een bedrag, meestal 3000 eenheden (mogelijk guldens). Er zijn diverse aantekeningen gemaakt om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals bijnamen (Schilder "Tekel", "Kippie", "Fik"), jaartallen ('85, '17) of patroniemen (Jobz, Jz, Sz). * **Symboliek:** De vinkjes ("v") suggereren dat de posten gecontroleerd of voldaan zijn. De "x" markeringen kunnen duiden op een afwijkende status of een specifieke betalingswijze. * **Bijzondere vermelding:** Bij nummer 346 (W. M. Ros) staat de handgeschreven toevoeging "i.d. gevangenis" met een bedrag van 2100, wat een specifiek juridisch of sociaal aspect aan deze administratie toevoegt. * **Namenmateriaal:** De grote hoeveelheid namen zoals "Schilder" en "Tol" wijst zeer sterk op de regio Volendam/Waterland.
Administratieve registratielijst (mogelijk van een visafslag of marktkantoor).
Dit document is een administratief overzicht van de visverkoop of -distributie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het bevat een lijst met personen (vermoedelijk vissers of handelaren), hun geboortedata en de specifieke vangst of toewijzing die zij die dag hebben verwerkt. De kolommen maken onderscheid tussen verschillende vissoorten, waarbij specifiek "voorn" en "brasem" worden genoemd onder de categorie zoetwatervis. In de opmerkingenkolom worden ook zeevissoorten zoals haring, griet (mogelijk aangeduid met "gr") en schelvis vermeld. De rode markeringen (vinkjes en kruizen) en de term `noteren` suggereren een proces van controle en verificatie door een marktmeester of toezichthouder. De initialen `Marktw/DM` verwijzen waarschijnlijk naar de Marktwezen-afdeling.
Document
Het document is een gedetailleerd overzicht van de distributie van grote hoeveelheden bokking. De meeste personen op de lijst ontvangen een quotum van 3000 stuks. Enkele opvallende zaken: * **Identificatie**: Bij de drie verschillende personen met de achternaam 'Tol' (nrs. 422, 423 en 424) zijn handgeschreven geboortedata toegevoegd om persoonsverwarring te voorkomen. * **Afwijkingen**: Bij nr. 420 (Teunissen) tekent een zekere 'Van Beek' voor ontvangst van een afwijkend totaal van 2990 stuks. Bij nr. 424 (J. Tol) is het totaal aangepast naar 2600 vanwege een partij van 400 stuks die is afgekeurd en niet werd vervangen. * **Controle**: De rode kruisen (X) en vinkjes wijzen op een tweede controlefase na de feitelijke uitgifte. * **Doorhalingen**: Nr. 415 (S. Steur) is volledig doorgehaald, wat betekent dat deze persoon is komen te vervallen voor deze distributieronde.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte administratieve lijst met persoonsgegevens.
| 25 | 49 | K.Stobbe | 29-4-74 | Brouwersgracht 59 | x | |
Getypte namenlijst (administratief register).
| 25 | 49 | K.Stobbe | 29-4-74 | Brouwersgracht 59 | x | |
Getypte lijst op papier (doorslag of origineel op dun papier).
| K. Stobbe | 29-4-74 | Brouwersgracht 59 | " | 26-5-42 |
Administratieve lijst/tabel met handelsstatistieken (visomzet).
| K. Stobbe / | Amsterdam | Brouwersgracht 59b | 1.150 | 1.050 | 2.200 | 400 | 400 | 800 | --- | 100 | 100 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats " 26-5-42
Waterlooplein — standplaats G
Waterlooplein — standplaats G
Waterlooplein — standplaats G
Waterlooplein — standplaats H
Waterlooplein — standplaats 1
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE afgeven door C. Esveld aan den Heer Steenbeek C. Esveld
| Naam. | | Bedrag in 1939. | | Bedrag in 1940. | | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | | Sliphorst. | B. | f 828,43. | f | 307,09. | | Smid. | J. | f 74,48. | f | -.- | | Smolders. | | f 315,06. | f | 64,16. | | Snoek. | Jan. | f 425,72. | f | 204,79. | | Snoek. | L. | f 341,27. | f | 62,78. | | Snoek. | S. | f 1,30. | f | -.- | | Spaargaren. | | f -,90. | f | -.- | | Staats. | 7,30. | f 7,30. | f...
maximum. | | [v] 115 | H. Steenbeek | ass.bedrijfs-chef | IV | " 2000.- | - | " 100.- | " 2100.- | " 2100.- | - | " 105.- | " 2205.- | 1 Maart 1940 | | M.
| NIEUWE STOOKDRUIVEN | " 100 " | " 330.-- | " 264.-- | | AARDBEIEN | " 100 " | " 430.-- | " 344.-- | | MELOENEN | " 100 st. | " 250.-- | " 200.-- | ./.
# TRANSCRIPTIE [Linkerbovenhoek] Th. Ströer, adres onv. P. 24/4