AI-Synthese 45

M. de Vos was actief als marktkoopman en kramenverhuurder in Amsterdam (Ten Katestraat, Waterlooplein, Minervaplein, Gaaspstraat). Hij was betrokken bij zakelijke geschillen over verhuur van stallen en karren, en had conflicten met de Dienst van het Marktwezen over het gebruik van zijn karren en lotingprocedures. In 1942 vermeldt een document hem als exploitant van een café aan het Dapperplein. In 1943 wordt hij geassocieerd met een controleur die ruimtes beveiligde.

Lotgevallen

1939 geschil Zakelijk geschil over verhuur van marktkramen/stallen en klacht over verbod op gebruik van eigen karren door Dienst van het Marktwezen op Ten Katestraat
1939 klacht Klacht over lotingprocedures en standplaatsinstructies
1942 activiteit Exploitant van café aan Dapperplein 23
1943 rol Betrokken bij beveiliging van onbeheerde ruimte (rol controleur of eigenaar onduidelijk)

Relaties

C. Minel (klant/voormalig huurder) J. Martgens (verhuurder) H. Kramer (eigenaar) Meijer (zakelijke concurrent)

Handel

marktkarren (verkoop en verhuur)lichtverzorger Ten KatestraatWaterloopleinMinervapleinGaaspstraatUilenburg
marktkarrenkramenverhuurTen KatestraatMarktwezengeschilcafé
Gebaseerd op 10 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-302 | Pagina 2 | 1939

Handgeschreven brief.

* **Inhoud:** De schrijver klaagt over een zakelijke transactie betreffende een "stal" (waarschijnlijk een marktkraam of opslagruimte). Een klant genaamd Luvel, die voorheen in de Hazenbroekstraat werd bediend, heeft na een afwezigheid van enkele weken een stal gehuurd van een zekere M. de Vos aan de Bellamystraat 32. De schrijver verzoekt de Directeur van het Marktwezen om een onderzoek door de marktmeester, omdat hij het niet eens is met de handelwijze van M. de Vos. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met vooroorlogse spelling (bijv. "eenige", "vereenigen"). De brief getuigt van een strikte hiërarchische structuur binnen de stedelijke marktregulering. * **Locaties:** Genoemde locaties zijn de Hazenbroekstraat en de Bellamystraat, beide gelegen in Amsterdam (Oud-West), een gebied dat van oudsher nauw verbonden is met markthandel (zoals de nabijgelegen Ten Katemarkt).

Archief 745 | 745-302 | Pagina 6 | 1939

Ambtsbericht/Rapport aan de Inspecteur van het Marktwezen.

* **Kern van de zaak:** Het betreft een zakelijk geschil over de verhuur van marktkramen/stallen. De varkensslager C. Minel huurde voorheen van Meijer, maar is nu overgestapt naar De Vos. Meijer claimt dat dit onrechtmatig is op basis van eerdere afspraken of regels. * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk ("verzoekt beleefd", "z.i. laakbare handeling", "dientengevolge"). * **Handtekening/Paraaf:** Het document is afkomstig van een medewerker van het Marktwezen die verslag uitbrengt aan de Inspecteur. De aantekeningen in de marge wijzen op de administratieve afhandeling (het oproepen van de betrokken varkensslager voor een gesprek).

Archief 745 | 745-301 | Pagina 205 | 1939

Handgeschreven ambtelijke notitie/memorandum op een kaart.

De tekst is een ambtelijk verslag betreffende een controle of wijziging in de kramenverhuur op de Ten Katemarkt in Amsterdam. De marktkoopman J. Martgens heeft aangegeven dat hij van kramenleverancier is gewisseld omdat zijn vaste verhuurder, H. Kramer, geen materiaal meer voorradig had. Hij is overgestapt naar M. de Vos, woonachtig aan de Houtmanschimmelstraat 8. De ambtenaar die de notitie schreef, heeft gecontroleerd of deze M. de Vos wel bevoegd was om kramen te leveren op deze specifieke locatie. Hij stelt vast dat M. de Vos inderdaad een geldige vergunning van Burgemeester en Wethouders (B&W) heeft uit 1938 (nummer 811 L.M.). Omdat alles volgens de regels verloopt, adviseert de ambtenaar de zaak als "afgedaan" te beschouwen.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 314 | 1939

Getypt verslag van een klacht/ambtelijke notitie.

* **Kern van het geschil:** Klager M. de Vos exploiteert een handel in marktkarren (verkoop en verhuur). Hij stelt dat de Dienst van het Marktwezen marktkooplieden verbiedt om door hem geleverde karren te gebruiken, waardoor zijn nering wordt vernietigd. * **Locatie-problematiek:** De Vos staat zelf op de markt in de Ten Katestraat (Amsterdam-West). Hij voert aan dat zijn fysieke plek op de markt ongunstig is voor acquisitie, omdat hij te ver verwijderd is van de plek waar de standplaatsen worden verloot. * **Juridisch argument:** De klager stelt expliciet dat de Dienst van het Marktwezen buiten haar boekje gaat en dat de geldende reglementen geen basis bieden voor dit verbod. * **Toestand:** Er spreekt een zekere mate van wanhoop uit de tekst; de klager geeft aan niet meer in zijn levensonderhoud te kunnen voorzien ("zijn brood ontnomen wordt").

Archief 745 | 745-301 | Pagina 315 | 1939

Getypte brief (gemarkeerd als afschrift)

Het betreft een formeel, doch bondig verzoek van een Amsterdamse karrenverhuurder voor een persoonlijk gesprek over marktreglementen. De schrijver hanteert de toen gebruikelijke archaïsche spelling (zoals "ondergeteekende" en "teeken"). Opvallend is de zinsnede dat hij de kwestie "niet kan schrijven", wat kan wijzen op de complexiteit van de regelgeving of een persoonlijke moeite met schriftelijke verslaglegging. De afsluiting "Uw dnw. Dn." is een verkorting van "Uw dienstwillige dienaar". Er is een kleine typefout zichtbaar in de tekst ("eeh" in plaats van "een"). Omdat het document als 'Afschrift' is gemarkeerd, is dit waarschijnlijk een kopie die door een ontvangende instantie (zoals de gemeente of marktpolitie) in een dossier is gevoegd.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 327 | 1939

Concept-brief/ambtelijk rapport.

Dit document is een ambtelijk concept waarin verweer wordt gevoerd tegen de klachten van een Amsterdamse kramenverhuurder, M. de Vos. De tekst vertoont de typische kenmerken van een werkdocument: er is geschoven met formuleringen, woorden zijn geschrapt en vervangen om de juridische of beleidsmatige onderbouwing zo nauwkeurig mogelijk te maken. De kern van het geschil draait om de 'loting': het systeem waarbij dagelijks plekken op de markt worden toegewezen aan ambulante handelaren ('losse plaatsen'). De Vos voert aan dat de plek waar hij zijn kramen stalt ongunstig ligt ten opzichte van de plek waar de loting plaatsvindt, waardoor hij potentiële nieuwe klanten misloopt. De ambtenaar verwerpt dit argument door te stellen dat de loting op wisselende punten plaatsvindt en dat het de verantwoordelijkheid van de verhuurder zelf is om naar die locaties toe te gaan om handel te drijven, net zoals zijn concurrenten dat doen. Interessant is de vermelding van een onderlinge afspraak tussen kramenverhuurders om elkaars vaste klanten niet af te pakken, wat duidt op een zekere mate van informele marktordening tussen de verhuurders onderling.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 331 | 1939

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

Deze brief is een formele afwijzing of terechtwijzing naar aanleiding van een schrijven van een marktkoopman, de heer M. de Vos. Uit de tekst valt op te maken dat De Vos waarschijnlijk bezwaar had gemaakt tegen de standplaats van zijn kraam of de instructies van het marktpersoneel. De wethouder stelt onomwonden vast dat het 'Reglement op de markten' leidend is: de marktambtenaar bepaalt de opstelling en de koopman dient deze orders op te volgen "in het belang der orde". De toon is bureaucratisch en autoritair, kenmerkend voor de gemeentelijke communicatie van die tijd. De afkorting 'vM' aan het eind van de hoofdtekst verwijst waarschijnlijk naar de opsteller van de brief namens wethouder Van Meurs.

Archief 745 | 745-277 | Pagina 417 | 1939

Ambtelijke correspondentie / interne memo.

* **Inhoud:** Het document is een officiële klacht van een ambtenaar (waarschijnlijk een bureauchef of opzichter) aan de Inspecteur van het Marktwezen. De "lichtverzorger" M. de Vos heeft gerapporteerd dat een zekere F. Werner, een marktkramer uit Zaandam, verlichtingsapparatuur niet heeft geretourneerd, waardoor er een tekort van één snoer in de inventaris is ontstaan. * **Procesgang:** De brief is geschreven op 4 februari. In de kantlijn linksonder is een "Spoed"-opdracht toegevoegd om Werner direct te sommeren het materiaal in te leveren bij de marktopzichter van de Ten Katemarkt. De verschillende stempels en data (8, 9 en 11 februari) duiden op de administratieve verwerking en opvolging van dit verzoek. * **Terminologie:** "Loopplkhouder" verwijst vermoedelijk naar een "losse-plekhouder" of "loopplek-houder", een term voor een marktkramer die geen vaste standplaats heeft maar per dag een plek toegewezen krijgt.

Archief 745 | 745-374 | Pagina 426 | 1942

Handgeschreven brief (verzoekschrift/klacht).

In deze brief beklaagt M. M. de Vos, exploitante van een café aan het Dapperplein 23 te Amsterdam, zich over de overlast die wordt veroorzaakt door de verkoop van gerookte aal (paling) nabij haar pand. De verkoop is blijkbaar zo populair dat er zich al om 4 uur ’s ochtends een lange rij wachtenden vormt voor haar deur. Deze menigte blokkeert de toegang en belemmert haar in haar dagelijkse bedrijfsvoering. De schrijfster doet een beroep op de Directeur van het Marktwezen om een oplossing te vinden, waarbij ze aanvoert dat ze als caféhouder al te maken heeft met hoge vaste lasten. De tekst breekt onderaan de pagina af, wat suggereert dat er een tweede blad is.

Archief 745 | 745-397 | Pagina 431 | 1943

Handgeschreven ambtelijk rapport/notitie op gelinieerd papier.

* **Incidentbeschrijving:** Het document rapporteert over twee voorvallen waarbij Controleur de Vos betrokken was. Ten eerste heeft hij een onbeheerde ruimte beveiligd door een slot te lenen van een schipper nadat het oorspronkelijke slot was verbroken. Ten tweede heeft hij preventief gehandeld bij een brandmelding door direct de toegang via de pont (veerpont) te laten controleren. * **Organisatie:** De termen "opsporingswacht", "peronwacht" (perronwacht) en "Bedrijfschef" in combinatie met "schipper" en "pont" wijzen sterk op een transportomgeving, vermoedelijk de Nederlandse Spoorwegen (NS) of een groot havenbedrijf in de periode direct na de bevrijding. * **Functie van het document:** Het lijkt een interne rapportage aan een leidinggevende (de Bedrijfschef) om de correcte en alerte handelwijze van Controleur de Vos te documenteren. De initialen "J.S." verschijnen zowel bij de rode datering als onderaan, wat suggereert dat deze persoon de rapporteur of de toezichthouder was.

Koopliedenlijsten

Bron: 745-339.md | 1940

Waterlooplein

Bron: 745-365.md | 1941

Onbekend — standplaats 2

2.37 Overig
Bron: 745-406.md | 1943

Uilenburg — standplaats Keizersgracht 284 " geen " "

" Overig

Relevante Archieffragmenten

M. de Haan.

Relevantie: 86%
Archief 745 | 745-282 | Pagina 211 | 1939

# TRANSCRIPTIE *Extra* VP/G. 28/77/2 M 27 Juni 1939 Mw.J.de Vos v.d.Burgt, Goudsbloemstraat 136 II, Amsterdam-Centrum. Wyk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 10 dezer ver- leen ik U tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaat- sen op de markten Lindengracht en Westerstraat te laten by- staan - niet vervangen - door Uw zoon J.de Vos. De Directeur,

Relevantie: 84% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst van het marktwezen, amsterdam)., ** mw. j. de vos v.d. burgt +2
Archief 745 | 745-412 | Pagina 268 | 1943

# TRANSCRIPTIE No. 46/239/2 M. 1943 2J / B (82 / vd. Burg Mijnheeren. Wilt u de visch van P.J. de Vos Dapperstraat 36 III aan den Heer Kees Zwaan mede te geven daar mijn Man P.J. de Vos voor zekeren tijd afwezig is Hoogachtend. Mej. G. de Vos. Dapperstraat 36 III

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-301 | Pagina 320 | 1939

er bij Uw geacht College ten zeer- ste ~~er~~ op aan, hem de gevraagde Audientie wel ten speedigste toe te staan opdat hij Ued. persoonlijk en daardoor volledig met de bestaande toe- standen ter plaatse op de hoogte kan brengen. Hoogachtend, Uw dnw. M. de Vos, 2e Kostverlorenkade 112 II, Amsterdam-West.

Relevantie: 84% ** m. de vos, 2e kostverlorenkade 112 ii, amsterdam-west (bedrijf gevestigd aan de bellamystraat 30-32).
Archief 745 | 745-424 | Pagina 675 | 1944

# TRANSCRIPTIE De Vries koopman, waarover Mr. Vos heeft gebeld was Van Gersbergen. s.v.p. om nadere gegevens. [Paraaf, mogelijk ThD of JMD]

Relevantie: 84%