B. Herstel

Handgeschreven ambtelijke brief/verzoekschrift.

* **Inhoud:** De marktopziener, J. Renz, doet een formeel verzoek aan zijn inspecteur. Hij merkt op dat er veel onbezetgebleven ('vacante') plekken zijn op de markt in de Sumatrastraat. Vanwege dit overschot aan ruimte stelt hij voor om af te wijken van de standaard inschrijfprocedure voor vaste plaatshouders. Concreet vraagt hij toestemming om de heer J. Langenhorst te laten verhuizen van standplaats nummer 85 naar nummer 92. * **Schrift en stijl:** Het document is geschreven in een verzorgd, rechtopstaand expeditie-handschrift dat typerend is voor de vroege 20e eeuw. De stijl is zakelijk en hiërarchisch correct ("U in overweging willen geven"). * **Kernbegrippen:** Sumatrastraat, vacante plaatsen, Marktopziener, standplaatswijziging.

Handgeschreven brief.

* **Inhoud:** De afzender, J. Renz, verzoekt de marktinspecteur om een standplaatswijziging voor een collega genaamd Ph. v/d Berg. Omdat er veel lege plekken zijn op de markt in de Sumatrastraat, stelt Renz dat een formele inschrijvingsprocedure overbodig is. Hij vraagt specifiek om v/d Berg te verplaatsen van plaats nummer 89 naar nummer 86. * **Kenmerken:** De brief is zakelijk en beleefd van toon. Het handschrift is goed leesbaar. * **Ambtelijke verwerking:** Linksonder staat in potlood de aantekening "acc: 18-7-39", wat duidt op een akkoordbevinding ("geaccordeerd") door de administratie op 18 juli 1939. Hieronder staat een ambtelijke paraaf.

Handgeschreven notitie op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** De notitie is een administratieve aantekening die verwijst naar een brief van dezelfde datum ("dd. heden") van de organisatie N.V.C. Er wordt melding gemaakt van een straf met een duur van één maand. De persoon "Herman" (mogelijk woonachtig aan of werkzaam bij de Vischmarkt) is hiervan op de hoogte gesteld. * **Handschrift:** Een vlot, zakelijk cursief handschrift, kenmerkend voor de mid-20e eeuw. De tekst is geschreven met een vulpen of kroontjespen. * **Organisatie:** De afkorting 'N.V.C.' kan in deze periode naar diverse organisaties verwijzen, zoals een lokale sportclub (Nederlandsche Voetbal Club) of een beroepsvereniging. Gezien de formele toon en de "straf" van een maand, lijkt het te gaan om een schorsing of uitsluiting binnen een verenigingsstructuur.

Handgeschreven verzoekschrift/notitie op een kaart.

* **Inhoud:** De schrijver, J. Rens, verzoekt de inspecteur om assistentie (politietoezicht) te verlenen bij de marktkraam van J. Italiaander. De reden voor dit verzoek is dat er veelvuldig diefstal plaatsvindt bij deze specifieke kraam (nummer 101), die snoepgoed verkoopt. * **Handschrift:** Het betreft een verzorgd, cursief handschrift, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw. * **Terminologie:** "Stal" wordt hier gebruikt in de betekenis van een marktkraam of verkoopplaats. "Assistentie" duidt op de inzet van ordehandhavers. * **Identificatie:** De naam J. Italiaander verwijst naar een bekende familie van markthandelaren in de Amsterdamse Joodse buurt.

Handgeschreven conceptbrief of kopie voor het archief.

* **Inhoud:** De kern van de brief is een formele reactie op twee brieven (klachten of verzoeken om opheldering) van de N.V.C. Er is een onderzoek ingesteld naar fouten of onregelmatigheden ("verschillen"). De afzender erkent indirect dat er zaken mis zijn gegaan en belooft dat er maatregelen zijn genomen om herhaling te voorkomen. * **Schrijfstijl:** Het betreft een zakelijke, ambtelijke stijl die kenmerkend is voor de Nederlandse administratie in de jaren '40. Het gebruik van "jl." (jongstleden), "dd." (de dato) en "onzerzijds" is typisch voor die periode. * **Correcties:** De schrijver worstelt met de formulering van de belofte; de zinsnede "zooveel mogelijk" wordt eerst midden in de zin geplaatst, dan doorgehaald en uiteindelijk aan het eind toegevoegd om de stelligheid van de toezegging iets te nuanceren.

Handgeschreven memo of rapport-ontwerp.

De tekst is een ambtelijk advies over de regulering van de aalhandel (paling). De kern van het voorstel is om de logistieke stroom van aal die in Durgerdam wordt aangevoerd te verleggen. In plaats van naar Monnickendam (M’dam), zou deze aal naar Amsterdam (A’dam) moeten gaan. De schrijver stelt voor om dit vóór het nieuwe seizoen (mei) af te stemmen met de N.V.C. Er wordt erkend dat de exacte omvang van de aanvoer onbekend is, maar men vermoedt dat het om kleine hoeveelheden gaat. Een belangrijk onderdeel van het plan is dat de N.V.C. bereid moet zijn deze extra aanvoer bovenop de reguliere stroom naar de verwerking (verwerkg.) te sturen. Tevens moet er gesproken worden over de positie van Amsterdamse visventers die momenteel een toewijzing hebben in Monnickendam.

Notities/Verslag van een bespreking (concept).

Dit document betreft de notulen van een ambtelijk overleg over de distributie van vis tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de discussie is hoe de schaarse hoeveelheid vis (slechts een half pond per persoon per kwartaal in 1942) eerlijk verdeeld kan worden onder de bevolking in de grote steden. Er worden twee belangrijke knelpunten gesignaleerd: 1. **De marktstructuur:** In Amsterdam wordt 75% van de vis door straathandelaars verkocht. Een regeling die alleen winkeliers bindt, zou dus zinloos zijn. Men stelt voor een algemene "klantenbinding" (verplichte registratie van consumenten bij een specifieke handelaar) in te voeren. 2. **Persoonskaart vs. Gezinskaart:** Er is onenigheid over de administratieve vorm. De voorkeur gaat uiteindelijk uit naar de persoonskaart, omdat ervaringen met de kolendistributie hebben geleerd dat gezinskaarten die geen rekening houden met de gezinsgrootte onrechtvaardig en lastig uitvoerbaar zijn. De notities tonen de bureaucratische worsteling met schaarste en de pogingen om de zwarte handel in de steden te beperken door striktere distributiesystemen.

Getypte instructie of reglement (doorslag of origineel op dun papier).

Dit document bevat administratieve richtlijnen voor de 'kokbeheerder' van een werkkamp aangaande ziekteverzuim, keuringen en ongevallen van tewerkgestelden. De focus ligt op de procedurele afhandeling wanneer een arbeider beweert niet te kunnen werken. * **De Kokbeheerder als spil:** Hoewel de titel 'kokbeheerder' een culinaire functie suggereert, blijkt uit de tekst dat deze persoon de primaire administratieve verantwoordelijke in het kamp was voor personeelszaken, contact met de medische dienst en communicatie met de centrale instanties in Assen. * **Controlemechanisme:** Er is een strikt systeem van herkeuring door de D.C.G. (Districts Controleerend Geneeskundige) om simulatie of onterecht verzuim tegen te gaan. De term 'op transport gesteld naar huis' duidt op een gedwongen vertrek uit het kamp bij arbeidsongeschiktheid of weigering. * **Medische Hiërarchie:** Er is een duidelijke scheiding tussen de 'kamparts' (ter plekke) en de 'D.C.G.' (als hogere controlerende instantie). Bij onenigheid tussen beiden moet er overleg plaatsvinden. * **Ongevallen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen ongevallen tijdens het werk (verantwoordelijkheid werkleiding) en ongevallen daarbuiten (verantwoordelijkheid kokbeheerder).

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan] Otto 23/5 PM [Turflijst] <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> | | | [Midden] Averwijzing 150...

- 3 -

Div. bylagen (w.o. teek).

# TRANSCRIPTIE Bijlage B