Hartog Degen

Officiële brief/kennisgeving van een gemeentelijke instantie.

Dit document is een formele aanzegging van het voornemen om een marktvergunning in te trekken. De juridische basis hiervoor is artikel 11 van het destijds geldende Reglement op de Markten. De reden voor deze maatregel is het "niet regelmatig bezetten" van de toegewezen staanplaats op de markt in de Westerstraat. Uit de tekst blijkt dat er reeds een eerdere schriftelijke waarschuwing is verstuurd, waar de geadresseerde geen gehoor aan heeft gegeven. Opvallend is de administratieve zorgvuldigheid: hoewel het besluit tot intrekking al in de rede ligt ("behoort... te worden ingetrokken"), wordt de betrokkene conform de regels van hoor en wederhoor uitgenodigd voor een gesprek met de Inspecteur van de dienst voordat het definitieve besluit valt. De brief is gedrukt op een standaardformulier (A.Z. MODEL NO. 8), wat wijst op een routineuze administratieve handeling voor die tijd.

Document

Dit document is een ambtelijke vastlegging betreffende de exploitatie van een marktplaats. Mevrouw H. Degen-de Lange, die marktplaats nummer 204 op de Westerstraat in Amsterdam beheert, wordt door de marktinsectie aangesproken op het feit dat zij haar plek niet regelmatig bezet. In eerste instantie wordt een verzoek om uitstel afgewezen met de dwingende mededeling dat zij "geregeld moet komen". Uit de handgeschreven aantekeningen van inspecteur Th. Wolff blijkt echter dat de situatie genuanceerder is. Op 22 november wordt genoteerd dat zij de week erop zal komen, maar latere aantekeningen maken melding van ziekte ("is ziekh."). Er is een doktersverklaring ingediend waaruit blijkt dat de afwezigheid waarschijnlijk nog vijf weken zal duren. De laatste notitie onderaan rechts ("verschenen p 6/12 '40") suggereert dat de zaak op 6 december 1940 is afgehandeld of dat de betrokkene (of haar vertegenwoordiger) toen is verschenen.

Ambtsbericht/Rapportage over marktovertredingen.

* **Inhoud:** Het document is een officieel rapport gericht aan een inspecteur betreffende vier marktkooplieden op de Dappermarkt. Zij werden op zaterdagavond 6 juli 1940 na de sluitingstijd van 21:00 uur (9 uur n.m.) betrapt op het voortzetten van hun verkoopactiviteiten, ondanks eerdere waarschuwingen. * **Personen en Locaties:** De genoemde kooplieden (Degen, Prys, Bootsma en Boer) woonden allen in de directe omgeving van de markt (Commelinstraat, Reinwardtstraat, Wagenaarstraat) in Amsterdam-Oost. * **Sanctie:** Er wordt een disciplinaire maatregel voorgesteld: het voorwaardelijk ontzeggen van de marktplaats voor de duur van één dag. * **Administratieve verwerking:** De kantlijnnotities en stempels/nummers duiden op een gestroomlijnde administratieve afhandeling. De opmerking "Spoed Heden weg s.v.p." geeft aan dat de brief direct verwerkt moest worden.

Doorslag (carbonkopie) van een officieel besluit/strafblad.

Het document betreft een collectieve schriftelijke berisping en een voorwaardelijke straf voor vier marktkraamhouders in de Amsterdamse Dapperbuurt. De overtreding is specifiek: het niet tijdig (vóór 21:00 uur) ontruimen van de standplaats op de Dappermarkt op zaterdag 6 juli 1940. De strafmaat is een ontzegging van het marktrecht voor de duur van één dag, maar deze is voorwaardelijk met een proeftijd van één jaar. De toon is strikt juridisch en verwijst direct naar het geldende markreglement. De handgeschreven krabbel "Verzonden n/g" (mogelijk "nota gedaan" of een verzendcode) duidt op de administratieve afhandeling in het archief.

Document

* **Inhoud:** Het betreft een officiële berisping en voorwaardelijke sanctie aan vier marktkooplieden. De overtreding bestond uit het overtreden van de sluitingstijd van de markt op de Dapperstraat. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar *Artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Markten*. * **Sanctie:** Een ontzegging van de markttoegang voor de duur van één dag. Deze straf is voorwaardelijk met een proeftijd (verjaringstermijn) van één jaar. * **Bestuurlijke stijl:** De brief hanteert een strikt formele, ambtelijke toon die typerend is voor de gemeentelijke administratie van die tijd. De afkorting "n.m." staat voor namiddag (P.M.) en "jl." voor jongstleden.

Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.

* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".

Medische verklaring (attest) op officieel briefpapier van de behandelend arts.

Het document is een medische verklaring geschreven op een standaard receptenbriefje. De arts, Dr. Salomon Meijer, geeft hierin aan dat zijn patiënte, Mevrouw H. Degen-de Lange, door een niet nader gespecificeerde medische aandoening voorlopig verhinderd is haar werkzaamheden op de markt uit te voeren. Dergelijke verklaringen waren essentieel voor marktkooplieden om hun officiële standplaatsvergunning niet te verliezen tijdens periodes van ziekte. De afkortingen in de linkerkolom verwijzen naar verschillende Amsterdamse ziekenfondsen van die tijd, zoals het A.Z.A. (Algemeen Ziekenfonds Amsterdam). Het handschrift is, voor een arts uit die periode, opvallend leesbaar.

Administratief dossierstuk (Bijblad/geleideformulier).

Het document is een interne administratieve mededeling betreffende een werkzoekende genaamd **H. Degen**, wonachtig aan de **Westerstraat 539** (in de Amsterdamse Jordaan). De kern van de boodschap is dat deze persoon op 1 mei 1941 van de sollicitantenlijst is geschrapt ("afgevoerd") omdat hij/zij heeft geweigerd een aangeboden vaste aanstelling te accepteren. De opsteller van het briefje adviseert het dossier te archiveren ("m.i. opbergen"). Het document laat een duidelijk bureaucratisch proces zien via de verschillende dateringen: * **6 mei:** Doorgezonden. * **7 mei:** Eerste afhandeling/gezien door een functionaris (Smit?). * **9 mei:** Akkoord bevonden (acc). * **12 mei:** Definitief gearchiveerd (opb = opbergen).

Document

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).

Handgeschreven administratief register / namenlijst.

* **Organisatie:** De lijst is alfabetisch op voorletter geordend binnen numerieke groepen (kolom S), maar de namen op de hele pagina volgen een ruwe alfabetische volgorde (B t/m C/D). * **Adresgegevens:** De adressen zijn zeer specifiek, inclusief huisnummers en verdiepingen (I, II, III voor etages; 'hs' voor huis/begane grond). * **Mutaties:** De doorhalingen bij A. Cohen en S. Cohen wijzen op een administratieve wijziging, zoals een verhuizing, deportatie of foutieve invoer. * **Handschrift:** Duidelijk leesbaar, zakelijk kantoorschrift uit het midden van de 20e eeuw.

Register of administratieve lijst (mogelijk bevolkingsregister, distributielijst of een naoorlogse inventarisatie).

* **Administratieve opzet:** De kolommen aan de linkerzijde bevatten waarschijnlijk dossiernummers of verwijzingen naar andere registers. De eerste kolom (1 t/m 13) lijkt een categorisering aan te duiden, de tweede kolom een volgnummer binnen die categorie. * **Demografie:** Een opvallend groot deel van de namen (o.a. Cohen, Fransman, Groenteman, Worms, Hakker) is joods van origine. Gecombineerd met de concentratie adressen in de Transvaalbuurt wijst dit sterk op een document gerelateerd aan de Amsterdamse joodse gemeenschap. * **Correcties:** Enkele namen zijn doorgehaald (Aalvel) of voorzien van een groot kruis, wat kan duiden op een wijziging in status (verhuizing, overlijden of administratieve afhandeling). * **Staat van het document:** Het handschrift is uniform, wat suggereert dat het register door één of enkele klerken is bijgehouden.

Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).

* **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd administratief handschrift (waarschijnlijk een klerk). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (C t/m L). * **Inhoud:** De personen op deze lijst hebben overwegend Joodse achternamen (Cohen, Fransman, Glasbeek, Hakker, Heilbron, Koopman). De adressen concentreren zich in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Tugela-weg, Krugerstraat, Kraaipanstraat). * **Afkortingen:** * **a. gr. fnd / a. gr. punt:** Vermoedelijk "Adres gevonden". * **D:** Mogelijk een indicatie voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", gezien de context van deze Amsterdamse lijsten. * **Letters O, C, Z, W, N:** Deze codes duiden vaak op de kerkelijke gezindte in Nederlandse registers (O = Onkerkelijk, C = Rooms-Katholiek/Christelijk, N = Nederlands Hervormd). De 'Z' en 'W' kunnen in deze specifieke administratie wijken of andere statussen aanduiden.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier. * **Datum:** 15 februari 1941. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** J. Hartog, Lepelstraat 1b I, Amsterdam. * **Ontvanger:** De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat een paars administratief stempel bovenaan en een handgeschreven paraaf in potlood.

# TRANSCRIPTIE Den heer Inspecteur v/h Marktwezen. alhier. De heer S. Degen heeft per 4/11 - 40 zijn plaats opgezegd. A’dam 1/11 - ’40 [Handtekening, mogelijk: V. Me] Gezien 4-11-’40 [Handtekening, mogelijk: v Elton]

# DOCUMENT INFO | Kenmerk | Details | | :--- | :--- | | **Type document** | Administratieve registratiekaart / inspectierapport (Marktwezen Amsterdam) | | **Datering** | November 1940 | | **Betreft** | S. Hartog, marktkramer | | **Locatie** | Amsterdam (Westerstraat en Albert Cuypstraat) | | **Archiefreferentie** | No. 33/104/g M. 1940 |

# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Getypte brief (afschrift). * **Datum:** 12 juli 1939. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** Samuel Degen, wonende aan de Koestraat 13 I, Amsterdam. * **Referentienummer:** No. 64/39/1 M.1939. * **Onderwerp:** Klacht over de behandeling door ambtenaren van Marktwezen en financiële problemen bij de hervatting van werkzaamheden als venter.

# TRANSCRIPTIE 5-11-41 Kapitein Groothuist Pol. Maandag 3 Nov 41 maakt omgeving Linnaeusstraat de Hartog Domselaerstraat zich bezwaard met huister- koopheden, die op haar naam Engel voerden. Engel is jood. Volgens Hartog moest naam Engel van de kar af. Volgens ~~vraag pol.~~ Warenwet moet naam op de kar staan. Is deze verkoop gecamoufle- rt. door een jood? Wat is standpunt dep. daarte...