Jacob Biet

Officieel rapport van de afdeling Marktwezen.

Het document is een ambtelijk rapport over de aanvraag van de 25-jarige J. Biet voor een officiële erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. De controleur van het Amsterdamse Marktwezen heeft de handelshistorie van de aanvrager nagetrokken. Uit het rapport blijkt dat Biet al sinds 1934 over een ventvergunning beschikt, maar dat hij zijn handelswaar door de jaren heen heeft gewisseld: eerst fruit, daarna vis, en recentelijk weer fruit (specifiek sinaasappelen, bananen, aardbeien en kersen). De controleur concludeert dat de aanvrager de waarheid heeft gesproken op zijn aanvraagformulier. Het rapport wordt vervolgens door de bedrijfschef goedgekeurd ("Accoord") en op 25 september 1939 doorgezonden naar Den Haag, vermoedelijk naar een overkoepelende rijksinstantie voor de definitieve besluitvorming.

Doorslag van een getypte ambtelijke brief.

* **Inhoud:** De brief betreft een gunstig advies over de aanvraag van een "opkoopersvergunning" (een vergunning om goederen op te kopen, vaak voor wederverkoop of groothandel) voor een persoon genaamd J. Biet. * **Redenering:** Hoewel de aanvrager recentelijk (september 1940) een bekeuring heeft gehad omdat hij goederen ventte die niet op zijn ventvergunning stonden, oordeelt de Directeur dat dit een incident was. Omdat de man verder een onbesproken gedrag vertoont, vindt de Directeur het intrekken van zijn huidige vergunning te streng en ziet hij geen bezwaar in het toekennen van de nieuwe gevraagde vergunning. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands. Opvallend is het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' op de schrijfmachine (bijv. *dezerzyds*, *namelyk*, *zyn*, *my*), wat destijds gebruikelijk was bij bepaalde modellen schrijfmachines of als stijlkeuze. * **Status:** Het document is een doorslag, herkenbaar aan de fletse paars-grijze inkt en de textuur van het papier.

Document

Deze brief is een officiële aanzegging van het Amsterdamse Marktwezen aan de heer J. Biet. De kern van de zaak is de dreigende intrekking van zijn marktvergunning voor de Lindengracht-markt. De reden die wordt opgegeven is "het niet regelmatig bezetten" van de marktplaats, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. De brief beroept zich op artikel 11 van het Reglement op de Markten. Er wordt echter nog geen definitief besluit genomen; de ontvanger wordt opgeroepen voor een gesprek met de Inspecteur op 24 juli 1940 (twee dagen na dagtekening) om de situatie te bespreken. De toon is zakelijk en formeel-ambtelijk.

Administratieve kaart/formulier van de Amsterdamse marktinspectie.

Dit document is een officiële kaart van de Amsterdamse marktinspectie uit de zomer van 1940. De kaart legt de procedure vast rondom de intrekking van een marktvergunning. De heer J. Biet werd opgeroepen om op 24 juli 1940 om 9:00 uur te verschijnen bij de inspectie. De aanleiding was dat hij zijn standplaats (nummer 92) op de markt aan de Lindengracht niet meer "geregeld" bezette. De inspecteur (ondertekend met 'de Haan') noteerde op diezelfde dag dat de heer Biet niet was komen opdagen ("geen gevolg gegeven") en adviseerde de vergunning in te trekken. Op 3 augustus 1940 werd de status definitief bijgewerkt naar "Ingetrokken" en werd het dossier gearchiveerd ("opbergen").

Ambtelijk advies / brief.

* **Inhoud:** Het document is een negatief advies met betrekking tot het verzoek van een marktkraamhouder (Hr. J. Biet) om zijn ingetrokken staanplaats (nr. 92 aan de Lindengracht) terug te krijgen. * **Argumentatie:** De auteur voert aan dat Biet een structurele geschiedenis heeft van absentie. Hij somt verschillende periodes in 1939 en 1940 op waarin de marktplaats onbezet bleef. Hoewel de uitstalling op zaterdag ruim is, wordt geconcludeerd dat Biet simpelweg te veel markten bedient (vier verschillende locaties in Amsterdam) om de Lindengracht ook doordeweeks rendabel te bezetten. * **Toon:** Zakelijk en sceptisch. De ambtenaar voorziet dat teruggave van de plaats slechts zal leiden tot herhaling van het probleem. * **Handschrift:** Een duidelijk, rechtopstaand administratief cursiiefhandschrift met specifieke lussen voor hoofdletters (zoals de 'D', 'H' en 'U').

Administratieve kaart/bijblad betreffende een marktplaatsvergunning.

Dit document legt de administratieve afhandeling vast van een geschil over een marktplaats op de Amsterdamse Lindengracht. * **Casus:** De koopman J. Biet had de beschikking over plaats 92, maar deze vergunning werd op 5 augustus 1940 ingetrokken omdat hij de plek niet regelmatig bezette ("niet geregeld komen"). * **Besluitvorming:** Biet heeft naar aanleiding van deze intrekking blijkbaar een verzoek ingediend (mogelijk een verweer of verzoek tot herstel). De behandelend ambtenaar adviseert dit verzoek af te wijzen. Dit advies is gebaseerd op een rapport van de controleur-marktopzichter H.F. de Vries, dat als "sterk" (overtuigend bewijs bevattend) wordt gekwalificeerd. * **Coulance:** Ondanks de afwijzing wordt de weg naar een nieuwe vergunning opengehouden: Biet mag zich opnieuw op de sollicitantenlijst voor de markt laten plaatsen om in de toekomst weer voor een vaste plek in aanmerking te komen. * **Afkortingen:** "o/a" (over de/omtrent), "cfr. Rapp. advies" (conform rapport advies), "contr.-marktops." (controleur-marktopzichter).

Administratieve brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift).

De brief is een formele, ambtelijke afwijzing van een verzoek dat op 5 augustus 1940 werd ingediend door de heer J. Biet. Het verzoek had betrekking op het verkrijgen van een staanplaats op de markt aan de Lindengracht in Amsterdam. De toon is kort en bureaucratisch; het woord "niet" is onderstreept om de beslissing te benadrukken. De geadresseerde wordt gewezen op de formele weg voor toekomstige aanvragen: inschrijving op de sollicitantenlijst. De gebruikte terminologie ("d.d. 5 dezer", "inwilliging in aanmerking") is typerend voor de Nederlandse administratieve taal uit die periode.

Getypte brief (doorslag) met handgeschreven aantekeningen

Deze korte zakelijke brief is een officiële afwijzing van een verzoek dat door de heer J. Biet is gedaan op 5 augustus 1940. De aard van het verzoek wordt niet expliciet genoemd, maar uit de context van de brief blijkt dat het gaat om een standplaats op de markt aan de Lindengracht in Amsterdam. De directeur (waarschijnlijk van de Dienst van het Marktwezen) laat weten dat het verzoek niet wordt ingewilligd. Hij adviseert de heer Biet om zich opnieuw in te schrijven op de sollicitantenlijst als hij nog steeds een plek op deze specifieke markt ambieert. Interessant zijn de administratieve kenmerken: - De afkortingen "VP/HG" duiden waarschijnlijk op de initialen van de opsteller en de typiste. - De handgeschreven opmerking "Zie ka[art] de Haan" suggereert een koppeling met een ander dossier of persoon binnen de administratie. - De aanduiding "Wijk 11" verwijst naar de administratieve indeling van Amsterdam voor marktplaatsen.

Een handgeschreven administratieve lijst, waarschijnlijk afkomstig uit de administratie van de Joodse Raad of een vergelijkbare instantie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland.

* **Classificatiesysteem:** De meest opvallende kolom is die met de 'A' (Arisch) en 'N' (Niet-Arisch). Dit was een essentieel onderdeel van de nazi-bureaucratie om de bevolking te segregeren. Op deze pagina is bijna iedereen gemarkeerd met 'N', wat duidt op een lijst van Joodse personen. * **Locatie-indicaties:** De afkorting "Uilenb." verwijst zeer waarschijnlijk naar Uilenburg, een buurt in de Amsterdamse Jodenbuurt. De schuine strepen (/) in die kolom geven aan dat de persoon daar woonachtig of geregistreerd was. * **Referentienummers:** De blauwe en rode kruisjes (X) gevolgd door nummers (zoals X 114) zijn waarschijnlijk verwijzingen naar kaartnummers in de cartotheek van de Joodse Raad of transportlijsten. De rode omcirkelde nummers aan de rechterkant wijzen op een verdere administratieve categorisering of volgorde van verwerking. * **Uitzonderingen:** Bij nr. 5 (K. Aldenkamp) staat "A*", wat duidt op een Arische status, mogelijk in een verder grotendeels Joodse context (bijvoorbeeld een gemengd huwelijk of een specifieke administratieve fout/correctie).

Getypte lijst op papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Enkele handelaren hebben meerdere standplaatsen op verschillende markten (bijv. J. Biet, L. Boas, B. Brander). * **Locaties Markten:** De afkortingen in de kolom "Markten pl.no." verwijzen naar: * **U.** = Uilenburg * **W.** of **W.A** = Waterlooplein * **N.** = Nieuwmarkt * **Z.** = Zwanenburgwal * **Handelswaar:** Het assortiment is zeer divers, variërend van dagelijkse levensmiddelen (fruit, vis, zuurwaren) tot kleding (2e hands, stoffen, bretels, petten) en specifieke delicatessen zoals "gekookte hart en lever". * **Demografie:** De namen en woonadressen (voornamelijk in de Joodse buurt: Weesperstraat, Rapenburg, J.D. Meyerplein) wijzen op een overzicht van de Joodse marktbevolking in Amsterdam.

Getypte administratieve lijst.

* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Structuur:** Het document is een getypte tabel met vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (verkochte waar). * **Terminologie:** * *Nw.* staat voor Nieuwe; *Krt.* voor Korte; *Gov.* voor Govert. * De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping. * *hs* betekent huis/begane grond. * De term *ongeregeld* duidt op een assortiment van diverse goederen (ongeregelde goederen/waren). * **Opvallende kenmerken:** De spelling is conform de toenmalige tijd (bijv. *zyde* in plaats van zijde, *porceylijn*). De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Portugees- en Hoogduitse Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Agsteribbe, da Costa da Fonseca, Italiaander, Lopes Dias).

Administratieve lijst van marktkooplieden (mutatielijst).

* **Structuur:** Het document is een tabel met vijf kolommen, hoewel de kolommen niet met lijnen zijn gescheiden. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (") om herhalingen van marktlocaties of handelstypen aan te geven. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk kantoorschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. Namen en adressen zijn duidelijk leesbaar, met specifieke aanduidingen voor verdiepingen (bijv. III of h voor huis). * **Gegevens:** De lijst bevat een grote diversiteit aan producten, variërend van dagelijkse levensmiddelen (groenten, vis) tot textiel en luxeartikelen (zeemleer, dassen). * **Locaties:** De genoemde markten zijn de Jonkerstraat (een zijstraat van de Jodenbreestraat), Gaaspstraat en het Waterloopplein. Dit zijn locaties in Amsterdam met een sterke historische link naar de Joodse gemeenschap.

Legitimatiekaart voor een marktkoopman.

* **Inhoud:** Het document is een officiële vergunning/legitimatiebewijs voor de heer J. Biet om in het jaar 1942 schoenen te verkopen op een vaste staanplaats (nummer 72) op de Waterloopleinmarkt in Amsterdam. * **Persoonsgegevens:** De houder, J. Biet, is geboren op 21 maart 1875 en woonde ten tijde van uitgifte op de Swammerdamstraat 2-hoog in Amsterdam. * **Kenmerken:** De kaart bevat zowel gedrukte tekst als handgeschreven invulvelden. Rechtsonder staat een paarse stempel of handtekening van de directeur van de Dienst Marktwezen. De code onderaan duidt op een drukwerkoplage uit 1941.

Getypte namenlijst op papier.

Dit document is een administratieve lijst van 123 groothandelaren in vis. De lijst is opgesteld op een schrijfmachine. Wat opvalt, zijn de handgeschreven toevoegingen die wijzen op een actieve status- of controlefunctie: * **Vinkjes:** Een groot aantal namen aan de linkerkant (voornamelijk in de eerste kolom en sporadisch in de tweede) is voorzien van een handgeschreven vinkje. * **Rode strepen:** Achter veel namen staat een dikke, horizontale rode streep of stip. Deze markeringen lijken selectief te zijn aangebracht, wat suggereert dat deze handelaren een specifieke status hadden of al waren afgehandeld in een proces. * **Inhoud:** De lijst bevat bekende namen uit de IJmuidense viswereld (zoals Osendarp, Van der Zee, en diverse 'Prinsen' en 'Vissers'). De toevoegingen tussen haakjes bij sommige nummers (bijv. 102: K. Visser) duiden op naamswijzigingen of overnames. * **Fysieke staat:** Het papier vertoont vouwen en verkleuring, passend bij een werkdocument dat intensief is gebruikt.

# TRANSCRIPTIE Johannes Jacobus van Beek - 30 Dec 1894. Amsterdam, Marnixstr. opkoper van oud papier. W. Jongebloed Middenstraat 42 fil waarde 1,35 (oud papier). H. Jongebloed Borgerstr 79. J . . v Beuningenstr. honor. form. ontvangen.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels. * **Datum:** 23 september 1942. * **Afzender:** Omnia Treuhandgesellschaft m.b.H., Amsterdam (Heerengracht 503 III). * **Ontvanger:** Directeur van het Marktwezen te Amsterdam (Jan van Galenstraat). * **Onderwerp:** Liquidatie van de zaak van Jacob Biet en retournering van diens legitimatie...

# TRANSCRIPTIE Plaats No. **72** Geldig v/h jaar : **1942** **DIENST MARKTWEZEN** Legitimatiekaart voor : Naam **J. Biet** Geboortedatum **21-3-75** Adres **Swammerdamstr. 2^II** Artikel **Schoenen** ten behoeve van een vaste plaats op de markt **Waterlooplein** Amsterdam, **1-1-42** De Directeur van het Marktwezen, [Handtekening in paarse inkt] M.W. 34 5000-1-'41-1477

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] 2ex. Gr. de Haer VP/HG. 27/35/2 M. [Handgeschreven:] Verzonden 23/5-40. 23 Mei 1940. den Heer L. Biet, Waterlooplein 96, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 7 dezer verleen ik U hierbij gedurende ten hoogste drie maanden na dato dezes uitstel van Uw verplichting om regelmatig Uw plaats op de markt Ten Katestraat te bezett...

# TRANSCRIPTIE Amsterdam, den 23. September 1942, Heerengracht 503 III Telefon 32210. [stempel in paars:] **Nº 30768/1 M. 1942 26/9 018/g.** [handgeschreven rechtsboven:] *9/* An den Herrn Direktor van het Marktwezen te Amsterdam A m s t e r d a m ----------------- Jan van Galenstraat [handgeschreven paraaf in blauw potlood, onleesbaar] Durch Verfügung des Herrn Reichskommissars für die bes...