J. Kroese

Handgeschreven verslag of getuigenverklaring (mogelijk een kladverslag van een politiefunctionaris of ambtenaar).

De tekst betreft een verslag van een geweldsincident waarbij drie hoofdpersonen betrokken zijn: een agressor genaamd **J. Kroese**, en twee slachtoffers/getuigen, **W. Blom** en een naamloze **knecht van J.v. Gastel**. Het incident verliep als volgt: 1. Kroese viel eerst de knecht van J.v. Gastel aan en sloeg hem tegen de grond zonder aanwijsbare reden. 2. Vervolgens bedreigde Kroese W. Blom met een mes. 3. Blom vluchtte naar de overkant naar de heer **Van Kleef** om ook een mes te halen ter zelfverdediging. 4. Van Kleef wist Blom echter te kalmeren en te voorkomen dat hij zich ook gewapend in de strijd wierp. 5. De opsteller van het stuk adviseert Blom om bij het politiebureau aan de Overtoom informatie in te winnen over het indienen van een officiële klacht. De verklaringen van Van Kleef en de mishandelde knecht ondersteunen het beeld van Kroese als de agressor.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Doel:** De brief is een formele oproep voor een afspraak op korte termijn. De brief is opgesteld op 18 december, verzonden op de 19e, voor een afspraak op de ochtend van 20 december. * **Toon:** De toon is ambtelijk en dwingend ("verzoek ik U... te willen komen"). * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam was in die tijd (en is nog steeds) de locatie van de Centrale Markthallen. De "Directeur" is daarom zeer waarschijnlijk de directeur van het Marktwezen of een daaraan gelieerde gemeentelijke dienst. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven aantekeningen tonen het administratieve proces aan. De verzenddatum is genoteerd, en onderaan staat een referentie naar een volgend document in het dossier (van eindcijfer /3 naar /4), gedateerd op 21 december, de dag na de geplande afspraak. Dit duidt op een verslaglegging of verdere afhandeling na de ontmoeting.

Getypte brief / officiële oproeping.

* **Inhoud:** De brief is een formele oproep aan de heer J. Kroese om op woensdag 20 december 1939 om 9:00 uur 's ochtends te verschijnen op het kantoor aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam. * **Toon:** De tekst is kort, zakelijk en dwingend van aard ("verzoek ik U... te willen komen"), typerend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. * **Administratieve details:** Het adres van de ontvanger (Ten Katestraat) is een bekende marktraat in Amsterdam-West. Het kantooradres van de afzender (Jan van Galenstraat 14) was destijds de locatie van het administratiegebouw van de Centrale Markthallen. * **Handgeschreven notitie:** Het woord "extra" in handschrift bovenaan suggereert een afwijkende behandeling of urgentie van deze specifieke oproep.

Officiële kennisgeving / Strafbeschikking.

Het document is een formele kennisgeving van een disciplinaire maatregel tegen een marktkoopman, de heer J. Kroese. * **Aanleiding:** De heer Kroese heeft zich op 15 december 1939 schuldig gemaakt aan "wangedrag" op de Ten Katemarkt. De specifieke aard van het wangedrag wordt niet vermeld. * **Juridische basis:** De straf wordt opgelegd op basis van artikel 39, lid 1 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'. * **Strafmaat:** Een tijdelijk verbod van twee weken om een standplaats in te nemen op alle markten in de stad ("hier ter stede"). * **Impact:** De periode van de schorsing (23 december t/m 5 januari) is opvallend. Dit beslaat de gehele kerstperiode en de jaarwisseling. Voor een marktkoopman was dit destijds, net als nu, de drukste en financieel belangrijkste periode van het jaar. De straf was dus economisch zeer zwaar. * **Administratie:** De handgeschreven notitie "20 ex." wijst erop dat er twintig kopieën van deze beschikking zijn gemaakt, waarschijnlijk om de marktmeesters van de verschillende Amsterdamse markten te informeren, zodat zij de heer Kroese de toegang konden weigeren.

Handgeschreven disciplinaire notitie op een los blad.

* **Personen:** De notitie betreft **J. Kroese** (mogelijk Jan Kroese, wiens naam voorkomt in archieven van Kamp Erika). De functionaris **bpr. Vrij** is de getuige/begeleider; "bpr." is zeer waarschijnlijk een afkorting voor *Bezirkspräfekt*, een specifieke rang binnen de WA/NSB-hiërarchie die in kampen als Erika werd gebruikt. * **Incident:** Kroese weigert medewerking aan een verhoor of bespreking ("op de zaak in te gaan") zolang functionaris Vrij aanwezig is. Dit duidt op een vertrouwensbreuk of een bewuste daad van verzet tegen deze specifieke bewaker. * **Strafmaatregel:** De opsteller adviseert straf ("M. i. straffen" - mijns inziens straffen). De straf is vastgesteld op één week **u. v. v.**, wat staat voor **uitsluiting van verlof**. Opvallend is de correctie waarbij "6 dagen" is doorgehaald en vervangen door "1 week", wat overeenkomt met de genoemde periode van 7 dagen (25 t/m 31 augustus). * **Autoriteit:** Het document is ondertekend door een onleesbare handtekening namens de **kampstaf** (kampst.), in een **waarnemende** (waarn.) functie.

Dienstbrief / disciplinaire aanzegging.

* **Inhoud:** Het document is een officiële kennisgeving van een strafmaatregel opgelegd aan een marktkopman of -koopvrouw (J. Kroese). Vanwege "wangedrag" op 14 augustus 1940 op de Ten Katemarkt wordt de betrokkene voor één week uitgesloten van alle Amsterdamse markten. * **Juridische grondslag:** De straf wordt opgelegd op basis van artikel 39, lid 1 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'. Dit duidt op een administratieve sanctie vanuit de gemeente. * **Toon:** De brief is kort, zakelijk en dwingend van toon, typerend voor overheidscommunicatie uit die periode. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 22/8-'40" is een interne registratie van de verzenddatum. De vermelding "20 ex. Fr. de Boer" wijst waarschijnlijk op een distributielijst waarbij kopieën naar relevante afdelingen of personen (zoals marktmeesters of de politie) werden gestuurd.

Officiële kennisgeving/strafbeschikking (doorslag van een getypte brief).

In dit document wordt de heer J. Kroese op de hoogte gesteld van een disciplinaire maatregel. Vanwege niet nader gespecificeerd "wangedrag" op 14 augustus 1940 op de Ten Katemarkt, wordt hem de toegang tot de Amsterdamse markten ontzegd voor de duur van één week (van 25 tot en met 31 augustus 1940). De sanctie is gebaseerd op artikel 39, lid 1 van het toenmalige Reglement op de Markten. De brief is een formeel administratief schrijven, waarschijnlijk afkomstig van de gemeentelijke dienst die belast was met het markttoezicht in Amsterdam. De toevoeging "Wijk 12" verwijst naar de administratieve indeling van de stad of de marktdienst.

Dienstbrief / Officiële correspondentie.

Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van de beroepsvereniging "Ons Belang". De vereniging had blijkbaar geprobeerd te bemiddelen voor een van haar leden, J. Kroese, die een straf (waarschijnlijk een boete of een tijdelijk marktverbod) opgelegd had gekregen. De directeur van de betreffende dienst wijst dit verzoek resoluut af en verwijst daarbij naar een eerdere mondelinge mededeling van een waarnemend inspecteur. De toon is kort, zakelijk en bureaucratisch ("niet voor inwilliging in aanmerking kan komen"). De handgeschreven notitie "extra" en de naam "Mr. de Boer" duiden op interne verwerking binnen het archief of de administratie van de gemeente of de vereniging.

Zakelijke brief / verzoekschrift.

* **Doel:** Het verkrijgen van nachtelijke ontheffingen (vergunningen) voor specifiek personeel om zich tijdens de spertijd (nachtklok) op straat te mogen begeven voor noodherstel aan de koelinstallaties. * **Locatie:** De afkorting "C.M." staat voor de Centrale Markthallen in Amsterdam. * **Toestand:** Het document vertoont een latere doorhaling van één van de namen (H.T. Jonkeman). De tekst onderaan breekt abrupt af, wat suggereert dat er mogelijk een tweede pagina was of dat het concept hier stopte. * **Schrift:** Een vlot, zakelijk handschrift uit de jaren '40.

Officieel afschrift van een brief van de Gemeente Amsterdam.

* **Taal en Spelling:** Het document hanteert de toenmalige ambtelijke spelling (bijv. "schryven", "tydelyke", "zyn" met een 'y' in plaats van 'ij'). * **Inhoud:** De brief dient als officiële bevestiging van de toegestane venters (straatverkopers) voor een consumptie-ijsfabriek. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen permanente en tijdelijke vergunningen. De gemeente oefent strikte controle uit op het aantal vergunningen (maximaal 18) en de invulling van vacatures. * **Administratieve controle:** De eis om personeelsverloop direct te melden en nieuwe mensen bij voorkeur uit een gemeentelijke lijst van gegadigden te kiezen, duidt op een strak gereguleerde arbeidsmarkt voor straathandel in het Amsterdam van de jaren '30. * **Visuele kenmerken:** Het betreft een getypt document op officieel briefpapier. Bovenaan staan handgeschreven toevoegingen ("Markten", "Afschrift") en een kenmerkend blauw stempel van de afdeling. De ondertekening is een kopie van de handtekening van de wethouder, voorzien van een "gezien"-paraf. ---

# TRANSCRIPTIE J. Kroese, Ten Katestraat 39 III Nº 27/80/1 M. 1940 [stempel] / WH 19/9 1 27/80/2 [handgeschreven]

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

# TRANSCRIPTIE afz. J. E. Schrandt Corn. Anthoniszstr 49 II Amsterdam. Z.

# TRANSCRIPTIE J.G. Overkamp [rechtsboven:] pers. bew. A 35/623317 geb. 25/3 '91 Rozenstraat 50 ^II

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-