A. de Rooij
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
A. de Rooij was een marktkoopman met een vaste standplaats op de Albert Cuypstraat (verwacht door zijn vader J. de Rooij) en een aanvullende stand op de Lindengracht. In 1939 verzoekt hij om tijdelijke ontheffing van zijn plicht wegens medische behandeling. In 1940 krijgt hij waarschuwingen voor het niet regelmatig bezetten van zijn standplaats op de Westerstraat (nummer 305) en wordt zijn verzoek om zijn Lindengracht-standplaats niet te moeten innemen afgewezen. In 1943 verzoekt hij opnieuw om een vergunning voor de handel in vis, nadat een eerdere aanvraag uit augustus 1942 was afgewezen.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
In deze korte brief verzoekt de afzender, A. de Rooij, om een tijdelijke ontheffing voor het "bezetten van deze plaats". De reden die hiervoor wordt opgegeven is van medische aard: de afzender is al zes weken "onder behandeling" (waarschijnlijk door een arts of in een ziekenhuis). De bewoording "na het ontvangen van deze kaart" suggereert dat de afzender een oproep of kennisgeving heeft gekregen waar nu op wordt gereageerd. Het taalgebruik is formeel en beleefd.
Handgeschreven ambtelijke notitie/advies.
Het document is een kort, formeel advies gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen. Het betreft een verzoek van een marktkoopman, genaamd A. de Rooij (of Rooy), die houder is van standplaats nummer 284 op de Lindengracht-markt. De kern van de notitie is het goedkeuren van een tijdelijk uitstel van de aanwezigheidsplicht op de markt. De schrijver stelt dat er "mijns inziens" (m.i.) geen bezwaar is tegen dit uitstel, mits de financiële verplichting — de betaling van het marktgeld — gehandhaafd blijft. Dit illustreert de administratieve regels van die tijd: een plek op de markt was een recht dat men kon verliezen als men niet opkwam, tenzij er expliciet toestemming werd verleend en de leges werden doorbetaald.
Dienstkaart/Oproepformulier van de Amsterdamse Marktdienst (waarschijnlijk Marktwezen).
* **Aanleiding:** De marktkraamhouder A. de Rooij heeft zijn standplaats (nummer 305) op de Westerstraat-markt niet regelmatig bezet. Hiervoor was hij op 15 oktober 1940 al gewaarschuwd. * **Proces:** Hij is opgeroepen om te verschijnen op 20 november 1940 (oorspronkelijk de 19e) tussen 9:30 en 12:00 uur. * **Resultaat:** Uit de aantekeningen van de inspecteur (gedateerd 22-11-40) blijkt dat er een afspraak is gemaakt: De Rooij zal voortaan minimaal drie keer per vier weken zijn plaats innemen. * **Afhandeling:** Het dossier lijkt administratief te zijn afgesloten op 2 december 1940, blijkens de datumstempel onderaan.
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
In deze brief reageert A. de Rooij op een officiële waarschuwing. De afzender heeft een vaste staanplaats op de markt aan de Lindegracht in Amsterdam, maar heeft deze recentelijk niet bezet. De reden die hiervoor wordt opgegeven is een gebrek aan aanvoer van de goederen die de koopman normaliter verkoopt. De brief is een mengeling van een verweerschrift en een verzoek om clementie. De schrijver benadrukt zijn betrouwbaarheid als pachter door te wijzen op het feit dat hij altijd netjes het 'marktgeld' heeft betaald, zelfs tijdens de extreem zware winter waarin werken onmogelijk was. De toon is beleefd en nederig, passend bij de sociale verhoudingen van die tijd. Taalkundig valt op dat de schrijver enkele archaïsche vormen en kleine grammaticale foutjes gebruikt (zoals "aanbrukt" in plaats van "aanbreekt" en "ik hebt"), wat duidt op een eenvoudige achtergrond.
Brief (kennisgeving/opzegging)
In deze handgeschreven brief informeert de afzender, A. de Rooij, de betreffende instantie dat hij of zij de toegewezen marktplaats op de Lindegracht niet zal innemen. De toon van de brief is opvallend beleefd en formeel ("Tot mijn spijt", "dankbaar"). De aanwezigheid van archiefstempels en een referentienummer wijst erop dat de brief deel uitmaakte van een officiële administratieve stroom, waarschijnlijk binnen de gemeente Amsterdam. De tekst is zeer helder en zakelijk geschreven in een verzorgd cursief handschrift.
Typoscript (doorslag van een uitgaande brief).
De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door de heer De Rooij op 22 juli 1940 was ingediend. Hoewel de precieze aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de context dat het betrekking heeft op zijn staanplaats op de markt aan de Lindengracht in Amsterdam. De kern van de brief is de afwijzing ("niet voor inwilliging in aanmerking kan komen"), waarbij het woord "niet" in het typoscript is onderstreept voor extra nadruk. Daarnaast bevat de brief een waarschuwing: indien De Rooij zijn marktplaats niet regelmatig bezet, zal deze hem worden ontnomen conform het geldende Markreglement. De toon is zakelijk, streng en bureaucratisch.
Getypte brief (doorslag op dun papier).
Deze brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door de heer A. de Rooij was ingediend. Hoewel de aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de context dat het betrekking heeft op zijn staanplaats op de Lindengrachtmarkt in Amsterdam. De toon van de brief is streng en administratief. Naast de afwijzing wordt de geadresseerde gewaarschuwd: als hij zijn marktplaats niet "regelmatig bezet", zal deze worden ingetrokken op basis van het geldende marktreglement. Dit suggereert dat de heer De Rooij mogelijk afwezig was geweest of dat er onzekerheid bestond over zijn voortdurende gebruik van de plek.
Zakelijke brief / correspondentie.
In deze brief reageert J.H. Ter Punt op een verzoek van het Amsterdamse Marktwezen (de instantie die de markten beheerde) tot betaling van openstaande huren en plaatsgelden. Ter Punt voert hierbij de titel van **"Treuhänder"** (beheerder of bewindvoerder). Hij geeft aan dat hij de beheerder is van de firma's/handelsnamen van: * **S. Schelvis & Zn.** * **Geb. [Gebroeders] Roosenburg** * **B. Koffie** * **J. Posener** * **J.A. de Rooij** De kernboodschap van de brief is een weigering of onvermogen tot betaling: Ter Punt stelt dat hij over "geen gelden" beschikt van deze ondernemingen, waardoor de verschuldigde markthuur en staanplaatsgelden niet voldaan kunnen worden. De rode streep onder "geen" in de tekst benadrukt de financiële leegte van de beheerde accounts.
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
In deze brief verzoekt de heer A. de Rooij om een officiële toewijzing (vergunning of toewijzing van goederen) voor de handel in gebakken en verse vis. De brief is een herhaald verzoek; een eerdere aanvraag uit augustus 1942 werd afgewezen omdat een concurrent in dezelfde straat (Firma Glaska) de toewijzing al had gekregen. De Rooij voert aan dat dit onrechtvaardig ("niet billijk") is, omdat zijn zaak al langer op dat adres gevestigd is dan die van Glaska. Bovendien beschuldigt hij zijn concurrent ervan de inrichting van zijn zaak te hebben gekopieerd. De rode krabbel "Afw" (afkorting voor Afgewezen) suggereert dat het verzoek ook ditmaal niet is ingewilligd door de ambtelijke instantie.
Register/administratieboek met lijsten van personen, adressen en inleveringsdata.
* **Administratieve systematiek:** De lijst is georganiseerd op serie- en volgnummer. De namen zijn bijna uitsluitend van Joodse Amsterdammers, gezien de familienamen en de locaties in de Joodse buurt en Amsterdam-Oost. * **Betekenis 'Inlevering':** De kolom 'd.d. Inlevering' duidt op de datum waarop goederen zijn afgegeven. De termen "Lompen" en "Leder" bij sommige regels wijzen op de specifieke aard van de ingeleverde goederen (bijv. textiel- of metaalinzameling). * **Interventies:** Aantekeningen zoals "d. Sicherheits pol. ing." (door Sicherheitspolizei ingenomen) en "in hechtenis" tonen aan dat het proces van onteigening hand in hand ging met arrestaties en politieoptreden. * **Geografie:** De adressen beslaan bekende straten uit de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Nieuwe Kerkstraat, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Vrolikstraat, Blasiusstraat, Retiefstraat).
Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).
De lijst vertoont kenmerken van een administratieve index van personen. Opvallend is de concentratie van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Nikkelsberg, Pach, Sarfatij, Pinto, Polak, Sjouwerman). De adressen bevinden zich grotendeels in de toenmalige Joodse buurt (Uilenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Krugerplein). De kolommen "S." en "№" verwijzen hoogstwaarschijnlijk naar dossier- of kaartnummers in een centraal archief. De doorhalingen suggereren mutaties, zoals verhuizingen of administratieve correcties.
Archieflijst-vermeldingen
Register/administratieboek met lijsten van personen, adressen en inleveringsdata.
| *21 | 218 | A. de Rooij | Ververstr. 36 I | 28-1-42 |
Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).
| 21 | 218 | A. de Rooij | Verwerstr. 46. |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats 4
Relevante Archieffragmenten
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...
# TRANSCRIPTIE W. v. Rooijen Waterl. Plein 69 <u>a</u>. <u>Bart de Jongh.</u> <u>Piet de Haan</u>
# TRANSCRIPTIE [Linksboven handgeschreven paraaf/teken] [Rechtsboven handgeschreven notitie: *Z. der [?]*] HB. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen; A l h i e r . 46c/10/1 b M. 1. 10 Februari 1943. Uitsluiting verdeeling Mej.H.J.devRooy. In bijlage dezes heb ik de eer U te doen toekomen afschrift van een proces-verbaal, opgemaakt door de ambtenaren Van der Zee en Donker Duyvis...
# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] BIJBLAD VAN: M. No. 28/31/1 1939 DOORGEZONDEN: 16/3 [Rechtsboven handgeschreven:] 843 A. de Rooy, (~~[onleesbaar doorgehaald]~~) ~~[Handtekening/naam doorgehaald]~~ alleen voor de Lindengracht is nr 204 Lindengracht [Hoofdtekst:] Th. Wolff ~~[Handtekening doorgehaald]~~ Tegen inwilliging van het verzoek van A. de Rooy om in verband met zijn ziekte vrijge- s...