AI-Synthese 33

T.G.J. Vrees was een viskoopman die actief was op de Lindengracht, Vischmarkt en Noordermarkt. In 1939 kreeg hij meerdere formele sommaties wegens betalingsachterstand van het staangeld voor zijn standplaats aan de Lindengracht. In juli 1942 werd hij, samen met drie andere vishandelaren, voor twee weken geschorst van de visdistributie omdat hij zijn toegewezen partij verse aal niet verkocht had op de marktplaats aan de Lindengracht. In 1944 werd hij opnieuw toegewezen tot de distributie van vis (schol, aal, garnalen).

Lotgevallen

1939 betalingsachterstand Meerdere formele sommaties wegens achterstand bij betaling van staangeld voor standplaats Lindengracht op Lindengracht
1942 schorsting Geschorst van visdistributie (2 weken) omdat toegewezen partij verse aal niet verkocht op 4 juli aan de Lindengracht op Lindengracht
1944 toewijzing Toewijzing van vis (schol, aal, garnalen)

Handel

visaalscholgarnalen LindengrachtVischmarktNoordermarkt
visaalbetalingsachterstandschorstingLindengracht
Gebaseerd op 9 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-282 | Pagina 104 | 1939

Officiële waarschuwing/aanmaning betreffende marktgeld.

* **Inhoud:** De brief is een formeel ultimatum aan een markthandelaar (de heer Vrees) die al meer dan drie weken achterloopt met de betaling van het staangeld voor zijn plek op de Lindengracht-markt. * **Consequentie:** Indien de schuld niet voor 14 mei wordt voldaan, wordt de vaste marktvergunning op basis van het marktreglement (artikel 11) per direct en onherroepelijk ingetrokken op 15 mei. * **Coulance-mogelijkheid:** De brief biedt een ontsnappingsclausule voor overmacht, zoals ziekte of financiële nood (het ontvangen van 'steun'), mits dit direct gemeld wordt. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen geldende spelling (bijv. 'hierby', 'wys', 'onherroepelyk', 'myn') en is geschreven in een zakelijke, dwingende toon.

Archief 745 | 745-282 | Pagina 212 | 1939

Officiële waarschuwingsbrief.

* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor een marktplaats op de Lindengracht. De geadresseerde wordt gesommeerd om vóór 18 juni 1939 te betalen, op straffe van het definitief verliezen van zijn vaste marktplaats per 19 juni, conform de geldende marktreglementen. * **Toon:** De toon is ambtelijk, streng en dwingend ("in gebreke gebleven", "met nadruk", "onherroepelyk"). Tegelijkertijd biedt de brief een opening voor verzachtende omstandigheden, zoals ziekte of het ontvangen van een uitkering ("steun"). * **Uiterlijke kenmerken:** Het document heeft een officieel briefhoofd met het wapen van Amsterdam. De tekst is getypt, met handgeschreven aantekeningen/paraaf in de bovenmarge. De spelling hanteert nog de 'y' in plaats van 'ij' op bepaalde plaatsen (bijv. "hierby", "onherroepelyk"), wat destijds nog voorkwam in ambtelijke correspondentie.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 65 | 1942

Getypte brief (doorslag/kopie), bladzijde 2.

Deze brief handelt over disciplinaire maatregelen tegen kooplieden op de Lindengracht-markt in Amsterdam. De kernpunten zijn: 1. **Bevoegdheid:** Er wordt verduidelijkt dat toezicht op verkoop de taak is van de marktambtenaar, terwijl de politie slechts de openbare orde handhaaft. 2. **Individuele casus:** De zaak van ene T.G.J. Vrees wordt apart gehouden omdat deze al eerder is gerapporteerd. 3. **Sanctie-advies:** De directeur adviseert om over te gaan tot "voorloopige schorsing". Hij erkent de zwaarte van deze maatregel (het maakt de kooplieden "broodeloos"), maar acht het noodzakelijk omdat deze handelaren een slechte reputatie hebben bij de "bona fide handel". 4. **Doel:** De schorsing is bedoeld om "voorbeelden te stellen", wat wijst op een streng handhavingsbeleid.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 477 | 1942

Dienstbrief / Officiële kennisgeving.

Deze brief is een disciplinaire maatregel tegen een marktkoopman genaamd T.G.J. Vrees. De kern van de zaak is een overtreding van de distributievoorschriften: de heer Vrees heeft een hem toegewezen partij verse aal niet verkocht op zijn vaste standplaats aan de Lindengracht op 4 juli 1942. Als gevolg hiervan wordt hij "voorloopig" geschorst van de visdistributie. Dit betekent dat hij geen nieuwe voorraad vis meer toegewezen krijgt om te verkopen. De definitieve beslissing over zijn straf of de voortzetting van zijn handel ligt bij de Wethouder voor de Levensmiddelen. De brief weerspiegelt de strikte controle op de voedselvoorziening en de angst voor zwarte handel of het onttrekken van goederen aan de officiële markt.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 478 | 1942

Ambtelijke notitie / schorsingsbevel.

Dit document is een disciplinaire maatregel tegen een visboer (vermoedelijk Vrees of Staverveld) in Schiedam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de overtreding is dat de toegewezen partijen verse en gerookte aal niet op de officiële marktplaats zijn verkocht op 4 en 5 juli 1942. In de context van de bezettingstijd duidt dit vrijwel zeker op illegale handel of verkoop op de zwarte markt. Omdat alle levensmiddelen strikt gerantsoeneerd waren en via officiële kanalen (en tegen vastgestelde prijzen) gedistribueerd moesten worden, werd het "buiten de markt om" verkopen zwaar gesanctioneerd. De sanctie is een onmiddellijke voorlopige schorsing van de visleveranties. Dit betekende voor de ondernemer een directe stopzetting van zijn inkomstenbron, in afwachting van een definitief oordeel door een hogere functionaris (W.G.M.).

Archief 745 | 745-384 | Pagina 484 | 1942

Ambtsbrief/Memorandum.

Het document is een zakelijke mededeling waarin de tijdelijke uitsluiting van vier Amsterdamse vishandelaren van de officiële visdistributie wordt gerapporteerd. De redenen voor deze schorsing zijn overtredingen van de distributievoorschriften: * **P. Seur en G.L. Keyzer:** verkochten aanzienlijk minder gerookte paling dan aan hen was toegewezen. * **T.G.J. Vrees en H.P. Starreveld:** verkochten hun toegewezen partijen (respectievelijk natte en gerookte aal) in het geheel niet op de hun toegewezen marktplaats. De nauwkeurigheid waarmee gewichten (tot op de halve pond) worden vermeld, duidt op een streng controlesysteem. De Directeur vraagt de Wethouder om een definitief besluit over de strafmaat voor deze handelaren.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 492 | 1942

Officiële kennisgeving/besluit van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document is een officiële strafmaatregel tegen een koopman (de heer Vrees). Hij wordt voor twee weken uitgesloten van de visverdeling omdat hij zich niet heeft gehouden aan de voorschriften voor de verkoop van toegewezen vis (natte aal) op zijn vaste standplaats aan de Lindengracht. * **Sanctie:** De uitsluiting gaat met terugwerkende kracht in op 27 juli 1942. Dit suggereert dat de feitelijke levering van vis al was stopgezet voordat deze schriftelijke bevestiging werd verstuurd. * **Toon:** Formeel, direct en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode. * **Opmerkelijke details:** Er is een handgeschreven correctie in de tekst waarbij een extra "U" boven een typefout ("omdat/de") is geplaatst om de zin grammaticaal correct te maken: "omdat U de U...".

Archief 745 | 745-384 | Pagina 494 | 1942

Officieel extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een administratief besluit van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een wijziging van een eerder genomen sanctie tegen vier specifieke visboeren (Seur, Vrees, Starreveld en Keijzer). De kern van het besluit is dat zij voor een periode van twee weken worden uitgesloten van de "vischverdeeling" (de officiële toewijzing en distributie van vis). Opvallend is dat de uitsluiting met terugwerkende kracht ingaat op 27 juli 1942, hoewel het besluit pas op 7 augustus is geformaliseerd. Dit wijst op een correctie of vastlegging van een reeds feitelijk ingegane maatregel. De sanctie wordt opgelegd op voorstel van de Wethouder voor Levensmiddelen, wat aangeeft dat het hier gaat om handhaving van de distributievoorschriften. ---

Archief 745 | 745-424 | Pagina 382 | 1944

Administratief logboek/registerblad (toewijzingslijst).

* **Inhoud:** Het document registreert de "toewijzing" (toew.) van vis (schol, aal, garnalen) aan specifieke personen of firma's. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen het toegewezen gewicht en het daadwerkelijk geleverde/gewogen gewicht (gew.). * **Logistiek:** Er is een nauwkeurige tijdregistratie van de transportauto (3,5 uur) en de gevolgde route tussen koelhuizen (C.M. Koelhuis en Noordermarkt). Dit duidt op een strak gereguleerde distributieketen. * **Controle en Disciplinering:** De rode aantekeningen onderaan zijn cruciaal. Ze wijzen op onregelmatigheden: A. v. Schaik wordt beschuldigd van het "op gewicht brengen" van partijen (mogelijk manipulatie van gewichten) en heeft een ernstige waarschuwing gekregen. Ook Mees ter Voort heeft een waarschuwing gekregen. * **Terminologie:** "Ktn" staat voor kisten; "p." staat voor ponden (vóór de volledige metrisering in de praktijk vaak nog gebruikt naast KG); "garn." voor garnalen.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-388 | Pagina 205 | 1942

Getypte lijst op papier (doorslag of origineel op dun papier).

#62 T.G.J. Vrees Willemstr. 59 IIa
administratieve lijst " getypt 68%

| T.G.J. Vrees | 24-5-02 | Willemstr. 59 IIa | " | 1-6-42 |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 1-6-42

1-6-42 Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats 54

--- Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein

Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

Div. bylagen (w.o. teek).

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-280 | Pagina 317 | 1939

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] *Extra* [Rechtsboven:] VP/G. 27/75/1 M [Rechtsonder kenmerk:] 29 Juli 1939. [Adressering rechts:] den Heer W.Vrees, Hasebroekstraat 18 II, <u>Amsterdam-West.</u> Wyk 12. Onder intrekking van alle toestemmingen, die U terzake dezerzyds zyn verleend, deel ik U hierby mede, dat U zich vanaf 31 Juli a.s. op Uw plaats op de markt Ten Katestraat nog slechts door éé...

Relevantie: 81% ** de directeur (namens de secretaris), waarschijnlijk van de amsterdamse marktdienst., ** den heer w. vrees +2
Archief 745 | 745-282 | Pagina 215 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële waarschuwingsbrief. * **Afzender:** Marktwezen Amsterdam (Directeur). * **Geadresseerde:** Den Heer T.G.J. Vrees, Willemsstraat 59 II, Amsterdam-Centrum. * **Datum:** 14 juni 1939. * **Kenmerk:** No. 28/79/1 M. * **Locatie:** Amsterdam (W.), Jan van Galenstraat 14.

Relevantie: 81% ** marktwezen amsterdam (directeur).
Archief 745 | 745-282 | Pagina 104 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Afzender:** Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen. * **Ontvanger:** Den Heer T.G.J. Vrees, Willemsstraat 59 II, Amsterdam-Centrum (Wijk 9). * **Datum:** 10 mei 1939. * **Kenmerk:** No. 28/58/2 M. * **Locatie afzender:** Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W.). * **Type document:** Officiële waarschuwing/aanmaning betreffende marktgeld.

Relevantie: 81% ** gemeente amsterdam, dienst van het marktwezen., ** den heer t.g.j. vrees +4
Archief 745 | 745-342 | Pagina 246 | 1941

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**

Relevantie: 81%