L. Knoop

Brief (verzoekschrift aan een instantie, vermoedelijk de gemeente Amsterdam).

* **Inhoud:** De briefschrijver, L. Knoop, dient een dringend verzoek in bij een autoriteit voor het verkrijgen van een 'Voorkeurskaart' voor een marktplaats op de Lindengracht in Amsterdam. Knoop heeft een bericht (de aanschrijving) gemist en vreest nu de toegezegde plek te verliezen. Op dat moment heeft de schrijver enkel een vergunning voor de maandagmarkt in de Westerstraat, wat onvoldoende inkomen genereert voor het gezin. * **Motivatie:** De schrijver benadrukt al drie jaar afhankelijk te zijn van de sociale bijstand ('de steun') en daar als jonge dertiger vurig van los te willen komen door zelfstandig als marktkoopman het brood te verdienen. * **Toon:** De toon is uiterst beleefd en nederig ("u. dw. Will." staat voor *Uw Dienstwillige*), wat kenmerkend is voor de formele correspondentie tussen burgers en overheden in die tijd. * **Paleografische kenmerken:** Het betreft een duidelijk, regelmatig handschrift in een schuinlopend cursief. Opvallend is het gebruik van dubbele streepjes bij afgebroken woorden aan het einde van een regel (verzoe-ken, Voor-Keurskaart, wor-den).

Officiële brief / administratieve correspondentie.

* **Kernboodschap:** De heer Knoop krijgt bericht dat zijn verzoek voor een voorkeurskaart voor de markt aan de Lindengracht is goedgekeurd. Hij moet deze kaart vóór 17 oktober ophalen bij het hoofdkantoor van de betreffende dienst. * **Administratieve verwerking:** De brief is een formele bevestiging na een eerdere correspondentie van de ontvanger (21 september). De handgeschreven notitie "Verzonden 10/10 -'39" dient als administratieve verificatie van de verzenddatum. * **Taalgebruik en zetfouten:** Het document bevat enkele typische kenmerken van oudere administratie: * De term "jl." (jongstleden) en "a.s." (aanstaande). * Een duidelijke typefout in het woord "hoofdkkan-tore" (dubbele 'k'). * De functietitel "De Secretarist" onderaan lijkt een typefout voor "De Secretaris". * **Stempel:** De stempel "Accoord met door Directeur geparafeerde minute" geeft aan dat dit schrijven exact overeenkomt met het door de directeur goedgekeurde concept (de 'minute') in het archiefdossier.

Getypte brief (doorslag op grijs papier).

In deze zakelijke correspondentie wordt de heer L. Knoop geïnformeerd over het intrekken van zijn 'voorkeurskaart' voor de Albert Cuypmarkt. Een voorkeurskaart gaf marktkooplui bepaalde rechten of voorrang bij het toewijzen van standplaatsen. De intrekking is met terugwerkende kracht ingegaan op 12 juli 1940, enkele dagen na een brief van de heer Knoop zelf. Als juridische grondslag wordt artikel 10, lid b van het Marktreglement aangehaald. De brief is formeel en kort van stof, kenmerkend voor gemeentelijke administratie uit die tijd.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** De brief is een officiële mededeling aan de heer L. Knoop waarin wordt bevestigd dat zijn 'voorkeurskaart' (een vergunning of bewijs van voorrang voor een staanplaats) voor de Albert Cuypmarkt is ingetrokken. Deze intrekking gaat in per 12 juli 1940. * **Aanleiding:** De intrekking gebeurt naar aanleiding van een schrijven van de heer Knoop zelf (gedateerd 9 juli 1940). Dit suggereert dat de kaart mogelijk vrijwillig is ingeleverd of dat er een verandering in zijn omstandigheden was die hij zelf heeft gemeld. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar 'artikel 10 sub b van het Reglement op de Markten'. Dit duidt op een administratieve afhandeling volgens de geldende gemeentelijke verordeningen. * **Toon:** Formeel, zakelijk en ambtelijk.

Administratief registerblad of presentielijst.

* **Handschrift:** Net cursorief handschrift, typisch voor de midden-20e eeuw. Er is gebruik gemaakt van verschillende kleuren inkt (blauwzwart voor de namen en basistellingen, rood voor bepaalde volgnummers en omcirkelde getallen). * **Structuur:** De pagina is strak georganiseerd in een tabelvorm. De koptekst bevat afkortingen zoals "Uitbet." (mogelijk Uitbetaling), "W.", "bl.", "Kr.", "Haarlem", etc., wat duidt op een administratief proces waarbij verschillende locaties of statussen werden bijgehouden. * **Opvallende details:** * De namen in de lijst (zoals Kloots, de Leeuw, Lopes-Dias) zijn veelvoorkomende Nederlands-Joodse familienamen. * Er zijn twee kolommen met kruisjes: één met blauwe "X"-tekens en één met rode nummers die lijken te corresponderen met een andere index of volgorde. * Sommige namen zijn gemarkeerd met een rode "X" door de velden rechts, wat vaak een afhandeling of wijziging in status betekent. * De letters 'A' en 'N' in de statuskolom zouden kunnen staan voor 'Aanwezig'/'Niet aanwezig' of een soortgelijke tweedeling.

Administratieve kaart/bijblad van een gemeentelijk dossier (waarschijnlijk Marktwezen Amsterdam).

Het document betreft het beheer van marktstaanplaatsen in Amsterdam tijdens het eerste jaar van de Duitse bezetting. * **Kern van de zaak:** L. Knoop (of zijn echtgenote) heeft zijn toegewezen marktplaatsen niet bezet. Er is gevraagd om een doktersverklaring om de afwezigheid te rechtvaardigen, maar die is niet tijdig ingediend. * **Administratieve maatregelen:** Op 2 december 1940 is de plaats op het Waterlooplein al ingetrokken. De ambtenaar (De Haan) sommeert Knoop dat zijn echtgenote de resterende plaats(en) aan de Lindengracht vanaf nu weer "geregeld moet bezetten", op straffe van definitieve intrekking van de vergunning. * **Opmerkelijke details:** De term "Spoed" en de vele gedateerde aantekeningen wijzen op een strikte bureaucratische controle op marktkooplieden in deze periode. De markt op het Waterlooplein was van oudsher een plek met veel Joodse kooplieden; de aanscherping van regels in 1940 was vaak een voorbode van de latere uitsluiting van Joodse ondernemers.

Typschrift (doorslag) van een officiële brief.

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek van de heer Knoop. Knoop had blijkbaar gevraagd om zijn marktplaats te mogen behouden of door iemand anders te laten bezetten wegens ziekte van zijn echtgenote. Omdat hij geen officieel doktersbewijs ("ziekenbriefje") heeft overlegd, wijst de directeur het verzoek af en trekt hij de standplaats op het Waterlooplein met terugwerkende kracht in. * **Toon:** De toon is strikt bureaucratisch en onverbiddelijk. Er wordt expliciet verwezen naar het "Reglement op de Markten" als juridische basis voor de sancties. * **Fysieke staat:** Het document is een doorslag op dun papier, wat gebruikelijk was voor de administratie van de verzender. De handgeschreven notitie "Verzonden 24/12" dient als administratieve verificatie dat de brief daadwerkelijk is uitgegaan.

Getypte ambtelijke brief (waarschijnlijk een doorslag/kopie).

De brief is een formele, bureaucratische afwijzing van een verzoek van de heer L. Knoop. De kern van het geschil is het ontbreken van een officieel bewijsstuk ("ziekenbriefje") voor de ziekte van zijn echtgenote. Hierdoor is de standplaats van de heer Knoop op de markt op het Waterlooplein per direct ingetrokken. Daarnaast fungeert de brief als een officiële waarschuwing: hij dreigt ook zijn standplaats op de Lindengracht te verliezen als hij daar niet minimaal twee keer per week aanwezig is. De toon is streng en onverbiddelijk; de beslissing tot intrekking was al genomen voordat de brief op kerstavond 1940 werd verstuurd.

Briefkaart (postkaart) met voorgedrukte instructies.

Deze briefkaart is een administratief stuk gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. Het adres van bestemming, Jan van Galenstraat 14, is de locatie van de Centrale Markthallen. De handgeschreven potloodnotitie linksboven lijkt een korte samenvatting van de inhoud of een registratie-aantekening door een ambtenaar: het betreft een lijst voor de loonbelasting naar aanleiding van een "oproeping" (oproep) op 7 mei jongstleden. Het paarse nummerstempel bovenaan bevestigt dat de kaart is opgenomen in de officiële correspondentie-stroom van de betreffende gemeentelijke dienst.

Handgeschreven briefje / verzoekschrift.

* **Inhoud:** Het document is een kort, dwingend maar beleefd verzoek om uitstel. De afzender, waarschijnlijk de echtgenote (gezien de ondertekening L. Knoop en de referentie naar "mijn man"), vraagt om uitstel van een verplichting (vermoedelijk huur of een schuld). * **Motivering:** De reden voor het verzoek is de langdurige ziekenhuisopname van haar echtgenoot, die op dat moment al acht weken duurt. Dit suggereert een precaire financiële situatie door het wegvallen van inkomen of extra medische kosten. * **Schriftkenmerken:** * Er wordt gebruikgemaakt van een klassiek schuinschrift (lopend hand). * Opvallend is het gebruik van zowel "Mynheer" (met een 'y') als "mijn" (met 'ij') in dezelfde zin. * "Zieken huis" is geschreven als twee losse woorden met een opvallende kapitaal 'Z'. * De afsluiting "Hoogachtende" (met een 'e' aan het eind) was indertijd een gangbare formele groet.

Getypte lijst van personen en adressen op een doorslagvel of dun papier.

Het document is een verzendlijst of adressenlijst gedateerd op 2 december 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De lijst bevat zes namen van bewoners van Amsterdam met hun exacte adressen. Opvallend is de verticale vermelding van "WERKPLAATSEN AMSTERDAM". De namen op de lijst zijn traceerbaar in oorlogsarchieven. Meerdere personen op deze lijst (zoals F. Groenteman en L. Knoop) waren Joodse Amsterdammers. De adressen bevinden zich in wijken die in 1941 een aanzienlijke Joodse populatie hadden (Jordaan, Kinkerbuurt, de Pijp, Weesperstraat). Het document lijkt een administratieve handeling te weerspiegelen waarbij deze personen werden opgeroepen of aangeschreven, mogelijk in het kader van de tewerkstelling of de registratie door de bezetter of de Joodse Raad.

Document

* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (verzoekschrift aan een instantie, vermoedelijk de gemeente Amsterdam). * **Afzender:** L. Knoop. * **Adres afzender:** Weesperstraat No 79 II, Amsterdam. * **Datum document:** Ongedateerd (op basis van de inhoud circa 1939). * **Genoemde geboortedatum:** 15 augustus 1906. * **Taal:** Nederlands.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve notitie / bijblad. * **Datering:** september - oktober 1939. * **Kenmerk:** M. No. 28/114/1. * **Betreft:** De heer Knoops, marktkoopman. * **Locatie:** Amsterdam (Lindengracht en Westerstraat). * **Archiefreferentie:** Alg. Zaken Model No. 14.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratief bijblad/notitie betreffende marktwezen. * **Datum:** Juli 1940. * **Betrokken persoon:** L. Knoop. * **Locatie:** Amsterdam (Albert Cuypmarkt). * **Referentienummers:** 25/122/9 (linksboven), 25/122/40 (onder), Model No. 14.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief met administratieve aantekeningen. * **Datum:** 28 oktober 1939. * **Locatie:** Amsterdam (A'dam). * **Afzender:** L. Knoop (geboren 15-08-1906). * **Geadresseerde:** Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Kenmerk:** Nº 28/128/1 M. 1939 (paars stempel).

# TRANSCRIPTIE *Extra* [handgeschreven] vD/HG. den Heer L. Knoop, Sint Antoniesbreestraat 16 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. 25/122/10 M. 18 Juli 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 Juli jl. bericht ik U, dat de U verstrekte voorkeurskaart voor de markt Albert Cuypstraat gerekend te zijn ingegaan 12 Juli jl. is ingetrokken zulks ingevolge het bepaalde bij artikel 10 sub b van het Regle- me...