AI-Synthese 45

E. Braasem was een marktkoopman actief op de Waterlooplein, Uilenburg en de Centrale Markt. In 1939 huurde hij pakhuisruimte (sectie Hn 4) op de Centrale Markt. In 1940 kreeg hij een tijdelijk verbod van drie maanden omdat zijn ventvergunning niet was vernieuwd; zijn vergunning voor aardappelen, groenten en fruit werd op 6 augustus 1940 in beslag genomen. In 1941 verschijnt hij in lijsten van debiteuren van het koelhuis op de Centrale Markt. In 1942 werd een lijst opgemaakt van Joodse ondernemers die faciliteiten huurden, wat leidde tot arisering.

Lotgevallen

1939 huurovereenkomst Huurcontract voor pakhuisruimte (sectie Hn 4) op de Centrale Markt op Centrale Markt
1940 verbod Tijdelijk verbod van drie maanden wegens niet-vernieuwde ventvergunning
1940 inbeslagname Inbeslagname van incomplete ventvergunning voor aardappelen, groenten en fruit op Centrum
1941 administratief Vermeld in lijsten van openstaande schulden bij het koelhuis op de Centrale Markt op Centrale Markt
1942 arisering Opgelijst in documenten over Joodse ondernemers die faciliteiten huurden voor arisering op Centrale Markt

Relaties

B. Braasem-Soep (verwant)

Handel

aardappelengroentenfruit WaterloopleinUilenburgCentrale Markt
aardappelengroentenfruitpakhuisruimteverbodinbeslagnamekoelhuisarisering
Gebaseerd op 10 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-288 | Pagina 41 | 1939

Dienstbrief (doorslag/kopie)

In deze brief wordt een huurcontract in tweevoud ("in duplo") aangeboden aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. Het contract betreft de huur van pakhuisruimte (sectie Hn 4) op de Centrale Markt door een particulier of ondernemer genaamd E. Braasem. De kern van het verzoek is een procedurele stap: de Directeur vraagt de Wethouder om ervoor te zorgen dat de Burgemeester zijn handtekening onder het contract zet. Zodra het getekende document retour is, kan de formele registratie worden voltooid. Er wordt verwezen naar een eerder besluit van het College van Burgemeester en Wethouders van april 1939, wat aangeeft dat de principiële goedkeuring voor deze huur al maanden eerder was verleend.

Archief 745 | 745-288 | Pagina 48 | 1939

Officiële brief/correspondentie

Deze brief is een formeel schrijven van de Directie van het Marktwezen aan een huurder, de heer E. Braasem. De kern van de brief is de toezending van een officieel geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De brief bevat twee belangrijke herinneringen aan de huurvoorwaarden: 1. **Onderhoudsplicht:** De huurder is zelf verantwoordelijk voor kleine herstellingen (zoals rolluiken en sloten) op basis van het toenmalige Burgerlijk Wetboek. 2. **Reclamebeperkingen:** Het is de huurder niet toegestaan om zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming reclameborden of aankondigingen te plaatsen. De schrijfstijl is uiterst beleefd en afstandelijk ("heb ik de eer", "verzoek U beleefd"), wat typerend is voor de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Archief 745 | 745-337 | Pagina 126 | 1940

Ambtelijke notitie/bijblad op een voorgedrukt formulier (Algemene Zaken Model No. 14).

Het document betreft een disciplinaire maatregel tegenover een straathandelaar (venter), de heer E. Braasem. Uit de notitie blijkt dat Braasem heeft verzuimd zijn ventvergunning voor het lopende jaar 1940/41 tijdig te vernieuwen. De ambtenaar "deKaer" adviseert de Commissie (waarschijnlijk de Commissie van Advies voor ventvergunningen, aangeduid met "CvA") om Braasem een tijdelijk verbod van drie maanden op te leggen. Na deze periode krijgt hij een tweede kans, maar de notitie eindigt met een waarschuwing dat hij onder verscherpt toezicht zal komen te staan. De toon is formeel en autoritair.

Archief 745 | 745-337 | Pagina 127 | 1940

Ambtsbrief van de politie

Dit document is een officiële kennisgeving van de Amsterdamse politie aan de burgemeester betreffende de inbeslagname van een ventvergunning. **Kernpunten:** 1. **Aanleiding:** Op 6 augustus 1940 werd E. Braasem gecontroleerd in de Vrolikstraat (Amsterdam-Oost). 2. **Overtreding:** De ventvergunning (voor aardappelen, groenten en fruit in het Centrum) bleek incompleet; bladzijden 19 tot en met 22 ontbraken. 3. **Verweer:** De betrokkene claimde dat hij de bladzijden simpelweg had verloren. 4. **Gevolg:** De vergunning is fysiek ingenomen en wordt bij deze brief aan de burgemeester (de vergunningverlenende instantie) overgedragen voor verdere afhandeling. Opmerkelijk is de typefout in de tekst ("zounhij" in plaats van "zou hij"), wat vaker voorkwam bij handgetypte rapporten uit die tijd.

Archief 745 | 745-307 | Pagina 321 | 1940

Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen, stempels en handtekeningen.

Dit document is een ambtelijk rapport van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen. De strekking is een positief advies over de aanvraag van A.V. de Jong om zijn handelsactiviteiten uit te breiden. Vanwege de schaarste aan vis ("aanvoer van visch te gering") wil de aanvrager, die normaal gesproken in gerookte paling en vis handelt, overstappen op het venten van fruit. De controleur heeft de achtergrond van de aanvrager gecontroleerd bij bekende grossiers op de Centrale Markt (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat). Uiteindelijk wordt een tijdelijke erkenning verleend voor een periode van maximaal vier maanden, zoals blijkt uit de handgeschreven beschikking rechtsonder.

Archief 745 | 745-361 | Pagina 31 | 1941

Boekhoudkundig overzicht (lijst van openstaande vorderingen/debiteuren).

* **Administratieve structuur:** Het document is een klassieke saldilijst uit een grootboek. De bedragen achter de namen zijn de openstaande schulden van klanten (debiteuren). De aanduiding **"CR."** staat voor Credit, wat betekent dat deze specifieke klanten een tegoed hadden of meer hadden betaald dan gefactureerd. * **Bedragen:** De bedragen variëren van zeer klein (bijv. Mark p/a Walg met f 0,03) tot aanzienlijk voor die tijd (bijv. N.V. A.J. de Graaf met f 1388,66). Het eindtotaal van deze pagina is f 7610,56. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse correcties en aantekeningen zichtbaar. De omkaderde namen (Hoogland, H. Sons) en de handgeschreven bedragen (9.20 bij de Ruiter) duiden op een controle van de boekhouding of een latere mutatie. De "x" voor het bedrag van I. Velmans suggereert een vinkje of een onduidelijkheid. * **Bedrijfsactiviteit:** Gezien de stempel van de "Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" betreft dit de handel in groenten, fruit of bloemen in Amsterdam. ---

Archief 745 | 745-361 | Pagina 43 | 1941

Saldi-staat debiteuren (overzicht van openstaande posten)

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande schulden van klanten (debiteuren) bij de N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het betreft specifiek de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt. De lijst bevat een grote diversiteit aan namen, van individuele handelaren tot grotere firma’s (N.V., Gebr.). Opvallend is de vermelding "CR." bij sommige bedragen, wat staat voor 'Credit'; dit betekent dat deze personen of bedrijven geen schuld hadden, maar juist nog een klein bedrag tegoed hadden van de veiling. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. De handgeschreven correctie bij "N.V. Walg" (373.89) is een significante post in het totaaloverzicht.

Archief 745 | 745-361 | Pagina 54 | 1941

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)

* **Administratieve context:** Het betreft een lijst van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis in Amsterdam, gedateerd september 1941. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. * **Structuur:** De namen staan grotendeels op alfabetische volgorde (per kolom). Enkele namen zijn gegroepeerd met toevoegingen zoals "Walg" of "Keizer", wat kan duiden op filialen of overkoepelende rekeningen. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse rode en zwarte vinkjes geplaatst bij grotere bedragen, wat wijst op een controleproces. Bij de naam "Dijkstra" is handgeschreven "6.51" toegevoegd. * **Bedrijfsvoering:** Het document is officieel ondertekend door de directeur van de exploitatiemaatschappij van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam.

Archief 745 | 745-361 | Pagina 58 | 1941

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Archief 745 | 745-377 | Pagina 72 | 1942

Administratieve lijst van Joodse grossiers met gegevens over hun gehuurde objecten en toegewezen bewindvoerders.

Dit document is een administratieve neerslag van de **arisering** (het ontnemen van Joods bezit) van de Amsterdamse markthandel tijdens de Duitse bezetting. 1. **Doel van de lijst:** Het document dient om het overzicht te behouden over Joodse ondernemers die faciliteiten (pakhuizen, nissen en standplaatsen) huurden van de gemeente Amsterdam. De focus ligt op de aanwijzing van een *Verwalter* (bewindvoerder) of *Treuhänder-liquidateur*. 2. **Rol van de bewindvoerders:** Deze personen of instanties (zoals de beruchte *Omnia Treuhandgesellschaft*) werden aangesteld om de Joodse bedrijven over te nemen of te liquideren. In de laatste kolom is bij diverse namen expliciet vermeld: "met opdracht tot liquidatie". 3. **Administratieve controle:** De lijst toont hoe de gemeente (Afdeling Marktwezen) nauw samenwerkte met de bezetter om Joodse economische invloed uit te wissen. De handgeschreven wijzigingen (zoals bij M. v. Loggem) wijzen erop dat dit een werkdocument was dat actueel gehouden werd tijdens het proces van onteigening. 4. **Typologie objecten:** De gehuurde objecten variëren van grote pakhuizen (gecodeerd met letters als A, B, E) tot specifieke plaatsen in de markthallen ("Hal" followed by a number).

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-354 | Pagina 47 | 1941

Getypte lijst (doorslag) met handgeschreven annotaties in potlood en rode stift.

#3 E.Braasem Waterlooplein 25
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| E.Braasem | (E.Braasem | Waterlooplein 25 | " " | " |

Archief 745 | 745-354 | Pagina 65 | 1941

Administratieve lijst van Joodse ondernemers/grossiers.

#5 E.Braasem Waterlooplein 25
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| E.Braasem | (E.Braasem | Waterlooplein 25 | " " | " |

Archief 745 | 745-361 | Pagina 43 | 1941

Saldi-staat debiteuren (overzicht van openstaande posten)

#16 E. Braasem J. Kooy
transportlijst CENTRALE MARKT 3.06 60%

| E. Braasem | 14.92 | J. Kooy | 3.06 | vd. Star | 9.32 |

Archief 745 | 745-361 | Pagina 46 | 1941

Getypte financiële lijst (saldi-overzicht) van debiteuren van een koelhuis.

#19 E.Braasem D.v.Klaveren
transportlijst 0 44 getypt 72%

| E.Braasem | 18 07 | D.v.Klaveren | 0 44 | L.Schalm CR. | 0 02 |

Archief 745 | 745-361 | Pagina 54 | 1941

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)

#17 E. Braasem R. Jansen p/a Keizer
overzichtslijst CENTRALE MARKT 2 82 60%

| E. Braasem | 1 28 | R. Jansen p/a Keizer | 2 82 | de Ruiter | 5 93 |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-361.md | 1941

Onbekend — standplaats 0 44 L

0 02 Overig
Bron: 745-361.md | 1941

Onbekend — standplaats 2 82 de Ruiter 5 93

5 93 Overig
Bron: 745-361.md | 1941

Onbekend — standplaats 3

9.32 Overig
Bron: 745-354.md | 1941

Waterlooplein — standplaats " " "

" Overig
Bron: 745-354.md | 1941

Waterlooplein — standplaats " " "

" Overig
Bron: 745-354.md | 1941

Waterlooplein — standplaats " " "

" Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-337 | Pagina 133 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Afschrift van een officieel besluit van Burgemeester en Wethouders (B&W) van Amsterdam. * **Datum van het besluit:** 25 september 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokkene:** Elie Braasem (geboren 26 september 1914), wonende aan de Lepelkruisstraat 6 I. * **Onderwerp:** Weigering van de vernieuwing van een ventvergunning wegens fraude/misleiding...

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-337 | Pagina 125 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Getypt afschrift van een rapport of brief. * **Kenmerk:** No.72/85/1 M.1940 AFSCHRIFT. * **Datum van incident:** 6 augustus 1940. * **Geadresseerde:** Heer Reitsma. * **Betrokkene:** Elie Braasem (25 jaar), wonende aan de Lepelkruisstraat 6 I, Amsterdam. * **Onderwerp:** Rapportage over overtredingen van de ventvergunning en frauduleus handelen.

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-337 | Pagina 128 | 1940

# TRANSCRIPTIE *[Links- en rechtsboven handgeschreven aantekeningen, o.a.: "M. de Boer", "Verzonden b/g"]* VP/HG. 72/85/2 M. n 3 12 September 1940. Bedrog met ventvergunning gepleegd door E. Braasem. den Heer Wethouder ...

Relevantie: 84% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst van het marktwezen of een aanverwante distributiedienst), ** den heer wethouder voor de levensmiddelen, tevens geadresseerd als "alhier" (binnen dezelfde gemeente)
Archief 745 | 745-424 | Pagina 130 | 1944

# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-337 | Pagina 125 | 1940

# TRANSCRIPTIE No.72/85/1 M.1940 AFSCHRIFT. Heer Reitsma, Elie Braasem, oud 25 jaar wonende Lepelkruisstraat 6 I werd blijkens nadere telefonische inlichtingen, door de Politie op 6 Augustus 1940 ventende aangetroffen terwijl bleek, dat de pagina's 19 tot en met 22 van zijn ventboekje ontbraken. Braasem gaf voor, dat hij deze bladzijden zou hebben verloren. Uit de opgave van het Marktwezen blij...

Relevantie: 84%