Lijst 745-354 p.47 — Amsterdam 1900

Archief 745

Inventaris 745-354

Pagina 47

Jaar 1941

Getypte lijst (doorslag) met handgeschreven annotaties in potlood en rode stift.

Administratieve Lijst 24 februari 1942 (volgens handgeschreven aantekening rechtsboven). Gemengd onder 80 16 persoonsregels

gemengd handschrift onder 80% 16 eerst tonen

Alles Zekerder

Personen op deze lijst

De parser heeft deze regels uit de scan gehaald. Gekoppelde personen linken door naar hun dossier.

CENTRALE MARKT Waterlooplein

16 zekerder

Eerst de regels met de sterkste parse-signalen en zonder duidelijke transcriptiewaarschuwing.

#	Naam	Adres	Zekerheid	Bronregel
1	M. Agsteribbe	Pretoriusstr.16	68%	\| M.Agsteribbe \| M.Agsteribbe \| Pretoriusstr.16 \| Plaats Hal \| fruit \|
2	J. Boeken	Jodenbreestr.64	68%	\| J.Boeken \| J.Boeken \| Jodenbreestr.64 \| " " \| " \|
3	E. Braasem	Waterlooplein 25	68%	\| E.Braasem \| (E.Braasem \| Waterlooplein 25 \| " " \| " \|
4	S. Casseres	Retiefstraat 35	68%	\| S.Casseres \| S.Casseres \| Retiefstraat 35 \| E 9 \| " \|
5	S. Degen	Koestraat 13 I	80%	\| S.Degen \| S.Degen \| Koestraat 13 I \| " " \| groente \|
6	Fa.S.Hagenaar	Vrolikstraat 56	68%	\| Fa.S.Hagenaar \| (A.Hagenaar \| Vrolikstraat 56 \| " " \| fruit \|
7	Fa.Hes	Nic.Maesstr.63	68%	\| Fa.Hes \| (S.Hes Sr. \| Nic.Maesstr.63 \| H 6 \| " \|
8	M. van Loggem	Onbekendegracht 1	68%	\| M.van Loggem \| M.v.Loggem \| Onbekendegracht 1 \| B 8 \| groente,fruit \|
9	Fa.L.Meents	Tugelaweb 10	68%	\| Fa.L.Meents \| M.Meents \| Tugelaweb 10 \| B 5 \| " " \|
10	W.Nikkelsberg	Boterdiepstr.16	68%	\| W.Nikkelsberg \| W.Nikkelsberg \| Boterdiepstr.16 \| E 15 \| " \|
11	Ph.Nikkelsberg	Lekstraat 20 II	80%	\| Ph.Nikkelsberg \| P.Nikkelsberg \| Lekstraat 20 II \| Plaats Hal \| " \|
12	L. Polak	Zanddwarsstr.9 I	80%	\| L.Polak \| L.Polak \| Zanddwarsstr.9 I \| Plaats Hal \| " \|
13	M.P. Presser	Marnixstraat 202	68%	\| M.P.Presser \| M.P.Presser \| Marnixstraat 202 \| " " \| groente \|
14	B. van Thijn	Wielingenstr.18	68%	\| B.van Thijn \| B.v.Thijn \| Wielingenstr.18 \| " " \| " \|
15	Ph.Witteboon	Weesperstraat 17	68%	\| Ph.Witteboon \| (Ph.Witteboon \| Weesperstraat 17 \| Plaats Hal \| " \|
16	M. Wijnschenk	Marnixstr.208 II	80%	\| M.Wijnschenk \| M.Wijnschenk \| Marnixstr.208 II \| E 14 \| " " \|

Transcriptie

Getypte lijst (doorslag) met handgeschreven annotaties in potlood en rode stift. 24 februari 1942 (volgens handgeschreven aantekening rechtsboven). (Handgeschreven rechtsboven:)
Origineel op 24/2 '42
gezonden aan
Referaat D. Goudriaan!!

JOODSCHE GROSSIERS CENTRALE MARKT.

Firmanaam	Firmanten	Adres huis:	Adres C.M.:	Verkoop van:
M.Agsteribbe	M.Agsteribbe	Pretoriusstr.16	Plaats Hal	fruit
- D.Appelboom	D.Appelboom	Rapenburgerstr.185 I	E 3	"
- S.Blik	S.Blik	2e Boerhaavestr.17II	Plaats Hal	"
J.Boeken	J.Boeken	Jodenbreestr.64	" "	"
E.Braasem	(E.Braasem	Waterlooplein 25	" "	"
	(B.Braasem-
	Soep	idem
S.Casseres	S.Casseres	Retiefstraat 35	E 9	"
x M.van Cleef	M.v.Cleef	Andr.Bonnstr.13 I	Plaats Hal	"
- A.Cosman	A.Cosman	Tilanusstr.21 II	" "	"
- W.Cosman	W.Cosman	Th.Schwartzep1.27	" "	"
S.Degen	S.Degen	Koestraat 13 I	" "	groente
Fa.S.Hagenaar	(A.Hagenaar	Vrolikstraat 56	" "	fruit
	(S.Hagenaar	Retiefstraat 21	" "	"
x N.Hagenaar	N.Hagenaar	Kloveniersburgw.16	E 18	"
Fa.Hes	(S.Hes Sr.	Nic.Maesstr.63	H 6	"
	(K.Hes-Engel	idem		"
- Fa.H.Krant & Zn.	(H.Krant	Eemsstraat 60 hs	Plaats Hal	"
	(J.Krant	Eemsstraat 60 hs	" "	"
(Fa.H.Leever & Zn.	H.Leever	Pr.Hendrikstr.74	" "	"
(Handgeschreven bij Leever:) (Deze zaak wordt gedreven door d. de Vries) : Charl. de Bourbonstr. 30 = Coenen!
- L.van Loggem	L.v.Loggem	Nw.Prinsengrt.28	H 8	"
M.van Loggem	M.v.Loggem	Onbekendegracht 1	B 8	groente,fruit
Fa.L.Meents	M.Meents	Tugelaweb 10	B 5	" "
- Fa.Gebr.Meents	(A.Meents	Retiefstraat 8	B 11c	fruit
	(S.Meents	Amstellaan 57
- H.Meents	H.Meents	Retiefstraat 12	Plaats Hal	"
- L.Meents	L.Meents	Tugelaweb 10	E 5	"
- B.Moffie	B.Moffie	Biesboschstr.36	H 12	"
- Fa.Meyer Mok & Co. }	M.Mok	Amstelkade 166	H 19 Kantoor	"
# (Verwalter: O.Wachter) }			H 66	"
W.Nikkelsberg	W.Nikkelsberg	Boterdiepstr.16	E 15	"
Ph.Nikkelsberg	P.Nikkelsberg	Lekstraat 20 II	Plaats Hal	"
- Fa.Wed.L.Ossedrijver	L.Ossedrijver	2e H.de Grootstr.66 I	H 23	"
L.Polak	L.Polak	Zanddwarsstr.9 I	Plaats Hal	"
- J.Posener	J.Posener	Uiterwaardenstr.21	" "	"
M.P.Presser	M.P.Presser	Marnixstraat 202	" "	groente
- S.Pront	S.Pront	Rijnstraat 62	HN 1	fruit
- Fa.Gebr.Roodenburg	(A.Roodenburg	Weesperstraat 65 III	H 10	"
	(D.Roodenburg	Swammerdamstr.53 I
	(H.Roodenburg	Weesperstraat 65
- N.de Rooy	(N.de Rooy x	Van Woustr.65 III	HN 2	"
(Handgeschreven bij de Rooy:) Van Woustr. 65 III overleden
	(A.de Rooy-
	Sjouwerman	Van Woustraat 65 I
- S.Schelvis	S.Schelvis	Vechtstraat 12	C 8	"
- L.Smoor	L.Smoor	Blasiusstraat 18	Plaats Hal	"
B.van Thijn	B.v.Thijn	Wielingenstr.18	" "	"
- A.v.Velzen	A.v.Velzen	Nw.Uilenburgerstr.
		84 I	E 6	"
- Fa.H.Walg & Zn.	H.Walg	Vechtstraat 119	Plaats Hal	"
- N.Walg	N.Walg	Ceintuurbaan 251	B 7	"
Ph.Witteboon	(Ph.Witteboon	Weesperstraat 17	Plaats Hal	"
	(M.Witteboon-
	Oppenheim	idem
- Fa.A.Wijnschenk	(A.Wijnschenk	IJsselstraat 8	B 5	gr. en fruit
	(J.Wijnschenk	idem
M.Wijnschenk	M.Wijnschenk	Marnixstr.208 II	E 14	" "

(Onderaan rechts handgeschreven:) z.o.z. / Z.O.Z.
(Linksonder paginanummering:) 44

--- Dit document is een administratief instrument van de Duitse bezetter of een collaboreerend Nederlands overheidsorgaan (zoals de Wirtschaftsprüfstelle of de marktmeester) om de Joodse economische aanwezigheid op de Amsterdamse Centrale Markt in kaart te brengen en te elimineren.

Administratieve tekens: De rode streepjes en kruisjes voor de namen zijn van cruciaal belang. Deze markeren waarschijnlijk bedrijven die al onteigend waren, onder beheer van een Verwalter (bewindvoerder) waren gesteld of waarvan de eigenaren waren afgevoerd.
Arisering: Bij Fa. Meyer Mok & Co. staat expliciet vermeld dat er een "Verwalter" is aangesteld (O. Wachter). Dit is een schoolvoorbeeld van 'arisering', waarbij Joods bezit werd overgedragen aan niet-Joodse beheerders. Ook de aantekening bij Fa. H. Leever & Zn. ("Deze zaak wordt gedreven door dhr. de Vries") duidt op een dergelijke overname.
Liquidatie: Onderaan de lijst is een aparte sectie "Geliquideerd" toegevoegd voor ondernemers die al volledig uit het economisch verkeer waren gestoten.
Persoonlijke tragedie: De handgeschreven opmerking bij N. de Rooy ("overleden") herinnert aan het menselijke leed achter deze kille cijfers en adressen.

--- In februari 1942 was de uitsluiting van Joden uit de Nederlandse samenleving in een vergevorderd stadium. Sinds eind 1940 moesten Joodse bedrijven worden geregistreerd (Verordening 189/1940). In 1941 en 1942 volgden verordeningen die de weg vrijmaakten voor de gedwongen verkoop of liquidatie van deze bedrijven.

De Centrale Markt in Amsterdam was het hart van de voedseldistributie. Een aanzienlijk deel van de handelaren in groente en fruit was van Joodse afkomst. Door hen van de markt te weren, trof de bezetter niet alleen de individuele ondernemers, maar verbrak hij ook de logistieke ketens van de Joodse gemeenschap zelf. Veel van de op deze lijst genoemde adressen liggen in de toenmalige Joodse buurt (Jodenbreestraat, Rapenburgerstraat, Weesperstraat) of in de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Pretoriusstraat), die later als 'Joodse wijken' werden aangewezen als voorportaal voor deportatie naar de vernietigingskampen. De referentie naar "D. Goudriaan" duidt mogelijk op een ambtenaar bij de gemeente of de bezettingsautoriteiten die belast was met markttoezicht of economische controle. D. Goudriaan H. Leever N. de Rooy O. Wachter

Origineel

Open scan Stadsarchief

Samenvatting

Dit document is een administratief instrument van de Duitse bezetter of een collaboreerend Nederlands overheidsorgaan (zoals de Wirtschaftsprüfstelle of de marktmeester) om de Joodse economische aanwezigheid op de Amsterdamse Centrale Markt in kaart te brengen en te elimineren.

Administratieve tekens: De rode streepjes en kruisjes voor de namen zijn van cruciaal belang. Deze markeren waarschijnlijk bedrijven die al onteigend waren, onder beheer van een Verwalter (bewindvoerder) waren gesteld of waarvan de eigenaren waren afgevoerd.
Arisering: Bij Fa. Meyer Mok & Co. staat expliciet vermeld dat er een "Verwalter" is aangesteld (O. Wachter). Dit is een schoolvoorbeeld van 'arisering', waarbij Joods bezit werd overgedragen aan niet-Joodse beheerders. Ook de aantekening bij Fa. H. Leever & Zn. ("Deze zaak wordt gedreven door dhr. de Vries") duidt op een dergelijke overname.
Liquidatie: Onderaan de lijst is een aparte sectie "Geliquideerd" toegevoegd voor ondernemers die al volledig uit het economisch verkeer waren gestoten.
Persoonlijke tragedie: De handgeschreven opmerking bij N. de Rooy ("overleden") herinnert aan het menselijke leed achter deze kille cijfers en adressen.

Historische context

In februari 1942 was de uitsluiting van Joden uit de Nederlandse samenleving in een vergevorderd stadium. Sinds eind 1940 moesten Joodse bedrijven worden geregistreerd (Verordening 189/1940). In 1941 en 1942 volgden verordeningen die de weg vrijmaakten voor de gedwongen verkoop of liquidatie van deze bedrijven.