M. van Loggem
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 44
M. van Loggem was een marktkoopman (firmant, grossier, ontvanger) die handel dreef in groente en fruit op de Waterlooplein en de Centrale Markt. In 1939 kreeg hij een tijdelijk toegangsverbod op de Centrale Markt wegens overtreding van orderegels (wildplassen). In 1942 werd zijn huurcontract voor pakhuis E.8 voortijdig beëindigd en verliet hij de markt; hij bleef echter huurschulden verschuldigd. Zijn adres Geestbrugweg 22 in Rijswijk werd per mei 1942 beëindigd door een liquidateur.
Lotgevallen
Handel
Bron-evidence
| J 050107 | M. van Loggem | Rapenburg 62 II | 1.1.07 |
| J 050107 | M. van Loggem | Rapenburg 62 II | 1.1.07 |
| J 050107 | M. van Loggem | Rapenburg 62 II | 1.1.07 |
Archiefdocumenten
Officiële kennisgeving / Strafbeschikking.
* **Inhoud:** De brief informeert de heer M. van Loggem over een tijdelijk toegangsverbod voor de Centrale Markt. De aanleiding is een overtreding van de orderegels: wildplassen ("staan wateren buiten een daarvoor bestemde inrichting") op het marktterrein op 2 december 1939. Als sanctie wordt hem de toegang ontzegd voor de duur van twee dagen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de formele, ambtelijke stijl van de vroege 20e eeuw, inclusief archaïsche afkortingen zoals "jl." (jongstleden) en "a.s." (aanstaande). Het eufemisme "staan wateren" duidt op de toenmalige etiquette in officiële correspondentie. * **Formele kenmerken:** De brief bevat administratieve markeringen zoals "Wijk 20" bij het adres en handgeschreven aantekeningen bovenin (mogelijk instructies voor een secretaris of archiefmedewerker genaamd Brouse).
Document
Deze brief is een voorbeeld van formeel ambtelijk correspondentieverkeer binnen de gemeente Amsterdam in het interbellum. De taal is uiterst hoffelijk en volgt de strikte hiërarchische regels van die tijd ("heb ik de eer U", "Ik moge U beleefd verzoeken"). De procedure voor het verhuren van gemeentelijk vastgoed (in dit geval een pakhuisruimte op de Centrale Markt) vereiste de handtekening van de Burgemeester, waarbij de Wethouder voor Levensmiddelen als tussenpersoon fungeerde. Opvallende details: * **Kenmerk:** Het dossiernummer linksboven duidt op een systematische archivering. * **Handtekeningen/Aantekeningen:** De handgeschreven naam "M. Müller" en de notitie "verzonden 16/3" zijn typische sporen van de administratieve verwerking door een secretarie-ambtenaar. * **Spelling:** De tekst hanteert de toenmalige spelling (bijv. "onderteekening", "pakhuisafdeeling", "dezerzyds").
Getypte brief op officieel briefpapier.
* **Doel van de brief:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een officieel huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt. Daarnaast fungeert het als een formele herinnering aan specifieke plichten en beperkingen van de huurder. * **Belangrijkste punten:** 1. **Onderhoud:** De huurder wordt gewezen op zijn wettelijke plicht (Art. 1619 BW) om kleine herstellingen (zoals aan rolluiken en sloten) zelf te bekostigen. 2. **Reclame-restricties:** Het is de huurder verboden om zonder schriftelijke toestemming reclameborden of aankondigingen op het pand te plaatsen, conform artikel 8 van het contract. * **Taal en spelling:** Het document is opgesteld in de officiële Nederlandse spelling van voor de Tweede Wereldoorlog (o.a. 'bylage', 'myn', 'zooals', 'reparatiën'). Er is één duidelijke typefout zichtbaar: "behceve" in plaats van "behoeve".
Getypte distributielijst of verzendlijst op papier.
* **Structuur:** Het document opent met de kop "Gezonden aan:", wat aangeeft dat dit een lijst is van ontvangers voor een specifiek (maar hier niet genoemd) stuk, pakket of bericht. * **Inhoud:** De lijst bevat zes namen met initialen en tussenvoegsels. Achter elke naam staat een code bestaande uit een letter (C, H, of E) en een getal. * **Interpretatie van codes:** Deze codes duiden hoogstwaarschijnlijk op locaties, kamernummers, of administratieve categorieën binnen een organisatie. De letters C, H en E zouden kunnen verwijzen naar verschillende gebouwen, vleugels of afdelingen. * **Typografie:** De tekst is uitgelijnd met tabs, wat gebruikelijk is voor administratieve lijsten uit het pre-digitale tijdperk.
Getypte officiële brief (doorslag of kopie).
De brief is een korte, zakelijke sommatie aan de heer M. van Loggem. De kern van de boodschap is de opeising van een sleutel van pakhuis E.8 op de Centrale Markt in Amsterdam. De tekst stelt vast dat de heer Van Loggem het pakhuis heeft "verlaten". De toon is formeel en gebiedend, getuige de formulering "ten spoedigste bij mijn dienst in te leveren". De archivistische kenmerken, zoals de referentienummers en de handgeschreven verzenddatum, wijzen op een zorgvuldige administratieve verwerking door de verzendende instantie. De locatie 'Onbekende Gracht' bevindt zich in de Amsterdamse binnenstad, nabij het Frederiksplein.
Getypte brief (doorslag).
Deze brief is een formeel administratief verzoek om een huurcontract voor een pakhuis (E.8) op de Centrale Markt in Amsterdam voortijdig te ontbinden. De huurder is de "Joodschen grossier M.v.Loggem" (Moses van Loggem). Het verzoek tot ontbinding komt niet van de ondernemer zelf, maar van een "bewindvoerder". Dit wijst direct op de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter. Het contract, dat oorspronkelijk liep tot maart 1943, wordt met terugwerkende kracht per 1 juni 1942 ontbonden wegens "liquidatie der zaak". De waarnemend directeur van de markt verzoekt de wethouder om dit formeel door de Burgemeester te laten bekrachtigen. De zakelijke en afstandelijke toon van de brief is kenmerkend voor de bureaucratische afhandeling van de onteigening en uitsluiting van Joodse burgers tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Ambtelijke notitie of intern verslag betreffende de afwikkeling van een bedrijfspand.
Dit document is een ambtelijk verslag over de beëindiging van de huur en de daaropvolgende belastingtechnische afhandeling van een pakhuis en kantoor aan de Geestbrugweg 22 in Rijswijk. Het pand werd gebruikt door de firma van E. v. M. van Loggem. De notitie vermeldt dat de liquidateur, H. Boer, heeft aangegeven geen huur meer te willen betalen omdat het pand per 31 mei 1942 zou zijn ontruimd. Hoewel er aanvankelijk onduidelijkheid was over een mondelinge opzegging (Boer was op vakantie en herinnerde het zich niet direct), bevestigt hij de leegstand. De rapporteur stelt voor om de "gedragslijn" voor "Joodsche firma's" te volgen en de burgemeester te vragen om een ontheffing (waarschijnlijk van gemeentelijke belastingen) per 1 juni 1942.
Document
Het document is een formeel afschrift van een besluit genomen door het Amsterdamse gemeentebestuur. De tekst is zakelijk en dwingend. De kern van de boodschap is de beëindiging van een huurcontract voor pakhuis E 8 op de Centrale Markt, met terugwerkende kracht vanaf 1 augustus 1942. Opvallend is dat de brief niet gericht is aan de ondernemer zelf, maar aan een "bewindvoerder". De term "gewezen grossier" (voormalig groothandelaar) geeft aan dat de oorspronkelijke huurder, M. van Loggem, zijn bedrijfsvoering al had moeten staken. Het document is een administratieve afhandeling van de onteigening of liquidatie van een onderneming. De namen van de burgemeester en secretaris zijn getypt met de toevoeging "(get.)", wat betekent dat dit een officieel kantoorafschrift is van het ondertekende origineel.
Administratieve brief.
* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie/navraag betreffende een huurschuld. De afzender stelt vast dat de voormalige grossier M. van Loggem nog 133,34 gulden aan huur verschuldigd is voor pakhuis E. 8 op de Centrale Markt voor de maanden juni en juli 1942. Er wordt gevraagd of de bewindvoerder over liquide middelen beschikt om deze schuld te voldoen. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands ("missive", "in aansluiting op", "mede deelen"). * **Correcties:** De schrijver heeft in de laatste alinea geworsteld met de formulering. Oorspronkelijk stond er waarschijnlijk iets als "waaraan deze schuld... te kunnen voldoen", wat is doorgehaald en vervangen door "kan worden voldaan." * **Sleutelfiguren:** * **L. Boers:** De aangestelde bewindvoerder. * **M. van Loggem:** De "gewezen grossier". In de context van 1942 duidt de term "gewezen" in combinatie met een "bewindvoerder" er bijna altijd op dat het om een Joodse ondernemer gaat wiens bedrijf door de bezetter onder curatele is gesteld.
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.
In deze brief vordert de directeur van een niet nader genoemde gemeentelijke dienst (waarschijnlijk Marktwezen) een bedrag van 133,34 gulden aan achterstallige pakhuis-huur. De vordering betreft de maanden juni en juli 1942 voor pakhuis E.8 op de Centrale Markt in Amsterdam. Opvallend is de adressering aan de heer L. Boers in zijn hoedanigheid als "bewindvoerder van den gewezen grossier M. van Loggem". Dit wijst erop dat de onderneming van Van Loggem niet langer door hemzelf wordt geleid, maar onder toezicht of liquidatie staat. De brief refereert tevens aan een eerdere instructie of bericht van de Burgemeester van 18 augustus 1942. De directeur informeert of er nog middelen beschikbaar zijn in de boedel om deze schuld te voldoen.
Document
* **Doel van de lijst**: Dit document fungeert als een overzicht van huurinkomsten uit commerciële objecten ("Pieren"). De eenheidsprijs van 800 gulden per jaar suggereert dat het gaat om gestandaardiseerde units, zoals marktkramen of opslagruimtes. * **Betekenis van de rode onderstrepingen**: De rode lijnen onder namen als Presser, Meentz, Casseres, Nikkelsberg en Hagenaar zijn zeer waarschijnlijk markeringen van Joodse huurders. In de context van de Duitse bezetting van Nederland werden dergelijke lijsten gebruikt voor de registratie en latere onteigening ('Arisering') van Joodse bezittingen en contracten. * **Handgeschreven vinkjes**: De vinkjes bij de eerste vier regels duiden op een administratieve controle, mogelijk met betrekking tot betalingen of de status van het contract.
Getypte namenlijst (mogelijk een doorslag of stencilvloeidruk).
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (beginnend bij 'L' en eindigend bij 'Z'). * **Codering:** De "J" voor de nummers staat vrijwel zeker voor "Jood" of "Joodsch". Dit type administratie werd gebruikt door de Joodsche Raad of de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung* tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). * **Adressen:** De lijst bevat een grote concentratie adressen in de Amsterdamse Jodenbuurt, de Transvaalbuurt en de Rivierenbuurt (bijv. Jodenbreestraat, Waterlooplein, Tugelaweg). * **Annotaties:** De rode vinkjes duiden op een controleproces. In archieven van de Holocaust betekende dit vaak dat de betreffende persoon was "opgeroepen", "gevonden" of "getransporteerd". De aanduiding "V-48" kan verwijzen naar een specifiek transportnummer of een dossiernummer. * **Afkortingen in adressen:** * `hs`: huis (begane grond) * `I, II, III, IV`: verdieping * `str. / grt. / Pl.`: straat / gracht / Plantage
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst (doorslag) met handgeschreven annotaties in potlood en rode stift.
| M.van Loggem | M.v.Loggem | Onbekendegracht 1 | B 8 | groente,fruit |
Administratieve lijst van Joodse ondernemers/grossiers.
| M.van Loggem | M.v.Loggem | Onbekendegracht 1 | E 8 | groente, fruit |
Getypte namenlijst (mogelijk een doorslag of stencilvloeidruk).
| J 050107 | M. van Loggem | Rapenburg 62 II | 1.1.07 |
Koopliedenlijsten
Onbekend
Onbekend
Waterlooplein — standplaats E 8 groente,fruit
Waterlooplein — standplaats E 8 groente, fruit
Waterlooplein — standplaats B 8 groente,fruit
Uilenburg — standplaats 31- 3-1943 [doorgehaald: L
Relevante Archieffragmenten
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE afz. H. Waninge. G. Naefflaan 6. Lochem.
# TRANSCRIPTIE J. N. Loggem Zwanenburgwal no 14$^a$ III centrum Alhier
# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep
De stukken teruggestuurd. Gezien [v. G. M. Berkhoff]