W. Klein

Briefkaart (Gedenkbriefkaart 100 jaar Spoorwegen in Nederland).

* **Taal en spelling:** Nederlands. De schrijver hanteert een informele, fonetische spelling ("asstublief" in plaats van alstublieft). Opmerkelijk is het woord "komijnen", wat gezien de context van "voer" vrijwel zeker een verschrijving is voor "konijnen". * **Inhoud:** De afzender, W. Klein, verzoekt de beheerder van het marktwezen om toestemming om voer of afval van de markt te mogen ophalen voor zijn/haar konijnen. * **Handschrift:** Cursief, redelijk leesbaar, uitgevoerd in potlood of donkere inkt. * **Administratieve sporen:** De kaart is duidelijk verwerkt door een administratieve instantie, getuige de paarse stempels en het toegevoegde dossiernummer "37" in potlood onderaan de tekst.

Document

De brief is een formele afwijzing van een verzoek om toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam. De geadresseerde, de heer W. Klein, had dit verzoek per briefkaart ingediend op 23 september 1939. De afwijzing wordt verstuurd namens "De Directeur", zonder dat een specifieke naam of dienst wordt vermeld, hoewel de context (Centrale Markt) wijst op een gemeentelijke dienst voor de marktwezen. Het woord "niet" is onderstreept om de weigering te benadrukken. De administratieve codes "VP/HG" en "37/185/3 M." dienden voor de interne archivering en correspondentieopvolging.

Getypte brief (doorslag).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam. De geadresseerde, de heer W. Klein, had dit verzoek per briefkaart ingediend op 23 september 1939. * **Stijl:** Kort, zakelijk en afstandelijk. Er wordt geen reden gegeven voor de afwijzing. * **Administratieve sporen:** De codes 'vP/HG' en het dossiernummer '37/185/3 M' wijzen op een gestructureerde ambtelijke administratie. De handgeschreven notitie "extra" zou kunnen duiden op een extra kopie of een specifieke behandeling van het dossier. De naam "Hr. Moerse" verwijst waarschijnlijk naar een betrokken ambtenaar.

Document

De brief is een zakelijke oproep aan de heer W. Klein naar aanleiding van een door hem gestuurde briefkaart op 23 september (waarschijnlijk 1939, aangeduid met "jl." voor 'jongstleden'). Klein wordt verzocht zich te melden bij de bedrijfschef, de heer J. Broerse. De ontmoetingsplaats is "Centrale Hal, No.H.69". Gezien de Amsterdamse context en de vroege ochtendtijd (tussen 9 en 10 uur), verwijst dit zeer waarschijnlijk naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, destijds het centrum voor de stedelijke voedseldistributie. De toon is strikt formeel en bureaucratisch.

Pagina uit een vakblad of pamflet (waarschijnlijk een uitgave van het *Nederlandsch Verbond van Markt- en Straatkooplieden*).

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke archaïsche spelling (bijv. *practijk*, *financieele*, *Nederlandsch*). De toon is strijdbaar en activistisch, kenmerkend voor de vroege vakbeweging en belangenorganisaties voor kleine zelfstandigen. * **Thematiek:** De kern van het document draait om de spanning tussen de informele straathandel en de toenemende regulering door de overheid (Dienst van het Marktwezen, Keuringsdienst van Waren). Er is een duidelijke oproep tot solidariteit ("Eendracht maakt macht") tegenover wat wordt gezien als willekeur van de politie en concurrentie van winkeliers. * **Historische waarde:** Het verslag over de oprichting van het landelijke verbond in hotel Krasnapolsky markeert een belangrijk moment in de institutionalisering van de ambulante handel in Nederland. De vermelding van specifieke straten (Jan Evertsenstraat) en markten geeft een gedetailleerd beeld van het Amsterdamse straatleven vlak voor de Tweede Wereldoorlog. * **Sociale context:** Het artikel over de "schandelijke practijker" van grossiers toont de kwetsbaarheid van de kleine koopman aan de onderkant van de handelsketen. De instructies voor ijsbereiding weerspiegelen de opkomende aandacht voor volksgezondheid en hygiëne.

Handgeschreven verzoekschrift op briefkaart of strook papier, voorzien van administratieve stempels.

* **Afzender:** W. Klein, gevestigd aan de Lindenmarkt (waarschijnlijk perceelnummer 157 A). * **Geadresseerde:** Een ambtenaar of beheerder van het Marktwezen ("Wel Edel Heer"). * **Inhoud:** De schrijver, W. Klein, verzoekt officieel om zijn standplaats op de markt te mogen ruilen met die van een zekere J. Kok. * **Administratieve kenmerken:** Het document bevat een groot paars stempel "M. 1940", wat waarschijnlijk staat voor "Marktwezen 1940". Het nummer "20/35/2" is een dossier- of volgnummer. De schuine aantekening "Ingekomen" bevestigt dat dit een ontvangen stuk is in een gemeentelijk archief. * **Schrifttype:** Een verzorgd, formeel handschrift uit de vroege 20e eeuw.

Getypte naam- en adreslijst met handgeschreven annotaties.

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (sectie H t/m K). De adressen bevinden zich voornamelijk in Amsterdam (Jordaan, Oud-West, De Pijp, Rivierenbuurt) met uitlopers naar Volendam. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is een werklijst. Handgeschreven toevoegingen verduidelijken namen (bijv. "Leendert Jansen" bij een bedrijfsnaam of de correctie naar "W.v. Jolingen"). Er zijn ook expliciete doorhalingen bij J.W. Jans en L.J. Klein. * **Opmerkelijke namen:** De vermelding van "Jopie Huisman" is interessant; dit betreft mogelijk de bekende Friese fijnschilder die in zijn jonge jaren in Amsterdam woonde en werkte. Ook informele namen zoals "Joop en Dries" en "Kassie" duiden op een persoonlijke of informele relatie tussen de samensteller en de geregistreerden. * **Typografie:** Gebruik van Romeinse cijfers (I, II, III) en de letter 'h' (huis) achter huisnummers om verdiepingen aan te duiden, wat standaard was in de Amsterdamse adressering.

Brief / Verzoekschrift

Deze brief is een formeel verzoekschrift van W. Klein, woonachtig in Utrecht, aan de directeur van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De schrijver verzoekt om een vergunning om als "demonstrateur van galanterieën" op de Amsterdamse markten te mogen staan. Specifiek vermeldt hij dat het gaat om "bonloze artikelen" (producten die buiten het distributiesysteem om verkocht mochten worden). Het document bevat diverse administratieve sporen van de afhandeling door de Amsterdamse ambtenaren. In de marge is te lezen dat er een "losse plaats" is afgegeven op 14 oktober 1943. Ook is het nummer van het persoonsbewijs van de aanvrager genoteerd (U/16/ No 058559), wat in die tijd een standaardvereiste was voor officiële aanvragen.

Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).

* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.

Handgeschreven administratieve notitie of lijst.

* **Inhoud:** Het document betreft een lijst van namen gekoppeld aan specifieke Amsterdamse adressen (Hoogte Kadijk, Haarlemmerdijk, Javastraat, Overtoom, Kinkerstraat en Jan Evertsenstraat). Er lijkt sprake te zijn van een instructie: "verlagen v 2 op 1", wat duidt op een kwantitatieve wijziging voor de betreffende personen. * **Structuur:** De lijst is opgedeeld in blokken per persoon/adres. Verschillende items zijn met grote kruisen doorgehaald, wat er doorgaans op wijst dat deze taken zijn afgehandeld of de betreffende informatie niet langer relevant is. * **Handschrift:** Een vlot, functioneel cursief handschrift. De afkortingen (v. voor 'van', str. voor 'straat', Haarl. dijk voor 'Haarlemmerdijk') zijn typerend voor snelle administratieve verslaglegging. * **Opmerkelijke details:** De vermelding bovenaan over een "Kar v H.C.G. Boom" die op de "H. Kadijk" staat, suggereert dat dit document mogelijk gerelateerd is aan logistiek of distributie.

Administratief register / presentielijst.

De kolommen suggereren een logistieke toewijzing aan personen: * **X:** Waarschijnlijk een teken van aanwezigheid of inschrijving. * **ges. vol. bew.:** Mogelijk "geselecteerd volledige bewapening". De cijfers 1 en 2 verwijzen vermoedelijk naar categorieën uitrusting. * **gep. gew.:** Mogelijk "gepakt geweren" (munitie of aantallen). De variabele cijfers (1 t/m 6) duiden op specifieke toewijzingen per persoon. * **ges. toeg.:** Mogelijk "geselecteerd toegewezen". De constante '1' wijst op een individuele status. De geografische spreiding van de adressen over heel Amsterdam (van Noord naar Zuid en van de Jordaan naar de Indische Buurt) duidt op een centrale stedelijke organisatie.

Inspectierapport van de Dienst van het Marktwezen.

* **Inhoud:** Het document betreft een kort verslag van een prijscontrole. Controleur J. Persoon heeft vastgesteld dat vishandelaar W. Klein 20 kilo paling heeft ingekocht via de gemeentelijke visafslag (verdeeld in twee prijsklassen). De ambtenaar verklaart dat hij er persoonlijk op heeft toegezien dat de vis voor de officieel vastgestelde prijs aan de consument is verkocht. * **Terminologie:** * *Gemeentelijken Vischafslag:* De centrale plek in Amsterdam waar vis werd verhandeld onder toezicht van de gemeente. * *Vastgestelde prijs:* Tijdens de bezettingsjaren was er sprake van een strakke prijsbeheersing om woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan. * **Handschrift:** Een duidelijk, geoefend ambtelijk handschrift in cursief (lopend schrift). * **Opmerkingen:** De rode aantekening d.d. 6-9-44 wijst op de administratieve verwerking van het rapport door een superieur of archiefmedewerker.

Div. bylagen (w.o. teek).

| | | 10.- / 2280 | V. A.Meents | Utrechtschestr.19 | | M.Wijnschenk | 10.- | 10.- / 1870 | V. M.Wijnschenk | Marnixstr.208 | | P.Presser | Hal | 10.- / 1672 | VP. P.Presser | Marnixstr.202 | -2-

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE [Stempels en aantekeningen bovenaan:] № 20/35/2 M. 1940 15/4 Ingekomen [Hoofdtekst:] Lindenmarkt pr: no 157 A Wel Edel Heer! Verzoeke beleefd mijn plaats te mogen ruilen met J. Kok Bij voorbaat mijn dank Hoogachtend W. Klein

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-