Gerritse reageert (De heer)

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De heer Hofman reageert op een waarschuwing (waarschijnlijk een aanmaning) betreffende de betaling voor zijn staanplaats op het Dapperplein. Hij vraagt om "een paar maante" (maanden) uitstel omdat hij wegens "rematiek" (reuma) arbeidsongeschikt is. * **Financiële situatie:** De schrijver verkeert in een precaire positie. Hij ontvangt geen officiële financiële bijstand ("geen steun betrek") en is voor zijn levensonderhoud volledig afhankelijk van zijn kinderen. Ondanks deze armoede geeft hij aan dat hij het geld zal proberen te vinden als het uitstel niet verleend wordt ("dan komt dat Geld er ook wel"), wat duidt op de angst om zijn staanplaats (en daarmee zijn toekomstige bron van inkomsten) te verliezen. * **Schrijfstijl:** De brief is geschreven in een nederige, beleefde toon ("vraag ik beleeft"). De spelling is fonetisch en vertoont kenmerken van een beperkte schoolopleiding (bijv. "maante", "rematiek", "bij machten"), wat typerend was voor de werkende klasse in die periode.

Zakelijke correspondentie (doorslag/kopie van een brief).

* **Inhoud:** De heer Gerritse reageert op een brief van de Nederlandse Visserijcentrale betreffende een toewijzing. Hij legt uit dat zijn aanvraag voor een 'consent' (een vergunning of toestemming) bedoeld was om de Amsterdamse visafslag te kunnen bevoorraden met buitenlandse vis wanneer de aanvoer vanuit IJmuiden tekortschiet. * **Kern van het probleem:** Gerritse concludeert dat zijn plan niet haalbaar is omdat hij van de Centrale hoort dat hij alleen in aanmerking komt voor een vergunning als er een overschot aan 'consenten' is. Voor hem is die onzekerheid te groot om zijn internationale inkooporganisatie weer op te tuigen. * **Terminologie:** * *Consent:* Een officiële vergunning voor import. * *Object:* Hier gebruikt in de betekenis van 'project' of 'voornemen'. * *B.g.:* Afkorting voor 'bovengenoemd'. * **Schrijfstijl:** Formeel-zakelijk, kenmerkend voor de late jaren '30. De spelling is deels verouderd (bijv. 'schryven', 'visschery', 'buitenlandsche').

Handgeschreven briefkaart of notitie.

* **Inhoud:** De heer Jansen reageert op een schrijven van 1 oktober 1940 betreffende zijn werkzaamheden bij de "Opbouwdienst". Hij meldt dat hij zijn dienstverband daar per het einde van die week beëindigt. Hij is er werkzaam geweest sinds halverwege augustus 1940. Hij geeft aan dat hij de week daarop graag wil terugkeren naar zijn oorspronkelijke (civiele) standplaats of functie. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is zakelijk en formeel ("In antwoord op u schrijven", "bericht ik u"). Opvallend is het gebruik van "u schrijven" in plaats van "uw schrijven", wat in die periode vaker voorkwam in minder formele of haastig geschreven ambtelijke correspondentie. * **Paleografie:** Het handschrift is een vlot, modern cursief (Latijns schrift) uit de 20e eeuw, goed leesbaar met duidelijke lussen. De afkorting "j.l." staat voor "jongstleden".

Zakelijke brief (handgeschreven op gedrukt briefpapier).

* **Taalgebruik:** De brief is gesteld in formeel, beleefd zakelijk Nederlands dat gebruikelijk was in het midden van de 20e eeuw (gebruik van "Wel Ed Heer", "u ten kantore", "beleefd verzoeken", "Teeken ik"). * **Inhoud:** De heer Beuse reageert op een oproep van de Inspecteur van het Marktwezen van een dag eerder (7 februari). Hij verzoekt om de afspraak te verplaatsen van de komende vrijdag naar de komende dinsdag, omdat hij op vrijdag verhinderd is. * **Fysieke staat:** De brief is geschreven met inkt op representatief briefpapier. De administratieve kenmerken bovenin duiden op een zorgvuldige archivering door de ontvangende instantie (het Marktwezen).

Handgeschreven brief.

* **Inhoud:** Mevrouw Pan reageert op een schrijven van het Marktwezen. Ze verzoekt om een marktplaats (staanplaats) aan te houden en vraagt om vrijstelling van de marktgeld-betaling. * **Reden:** De aangrijpende reden voor dit verzoek is dat haar echtgenoot op dat moment gevangen zit in een "Duits land Consentratiekamp" (Duits concentratiekamp). Zij hoopt op zijn terugkeer om de handel voort te kunnen zetten. * **Adreswijziging:** De schrijfster geeft aan niet meer op de Sint Antoniesbreestraat te wonen, maar verhuisd te zijn naar de Jodenbreestraat 22. * **Toestand:** De brief getuigt van de bureaucratische realiteit waarmee burgers te maken hadden, zelfs terwijl hun naasten gedeporteerd waren. De toon is beleefd en formeel ("Weledele Heer", "Verzoek ik u beleefd").

Brief met ambtelijke aantekeningen.

Dit document is een aangrijpend voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging in bezet Nederland. 1. **De brief van de echtgenote:** Mevrouw Heide reageert op een oproep voor haar man om op een kantoor te verschijnen. Zij meldt dat hij reeds in Duitsland "zit" (gevangen zit/gedeporteerd is) nadat hij bij een razzia is opgepakt. Het gebruik van "Mej." (Mejuffrouw) terwijl ze over haar man spreekt, was destijds niet ongebruikelijk in correspondentie, hoewel "Mevr." vaker voorkwam. 2. **Beroep en adres:** De aantekening "haring en zuurwaren" duidt op het beroep of de winkel van de familie Heide aan de Albert Cuypstraat 187. Dit was een bekende marktbuurt in Amsterdam met veel Joodse bewoners en ondernemers. 3. **De ambtelijke beslissing:** De meest cruciale en kille passage bevindt zich onderaan. Een ambtenaar noteert op 7 november 1942 dat de oproep voor "werkverruiming" (een eufemisme voor gedwongen tewerkstelling of administratieve controle die vaak voorafging aan deportatie) niet meer hoeft te worden afgehandeld. De reden die hiervoor wordt gegeven is even kort als veelzeggend: **"niet noodig — is Jood."** De onderstreping benadrukt dat zijn status als Joodse burger alle verdere burgerlijke procedures irrelevant maakte voor de bezetter en de meewerkende administratie.

Handgeschreven brief/notitie op een archiefkaart.

* **Inhoud:** Mevrouw Poppers reageert op een brief van de geadresseerde van een dag eerder (4 september). Zij informeert de instantie dat haar echtgenoot, H. Poppers, al vijf weken niet meer thuis is omdat hij in een werkkamp verblijft. * **Schrift:** Een duidelijk, geoefend handschrift in cursief (lopend schrift), kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. * **Administratieve sporen:** Rechtsboven staat een handgeschreven aantekening, waarschijnlijk door een ambtenaar toegevoegd: "n.i. Gemp." (mogelijk een afkorting voor 'niet in gemeentelijke...' of een specifieke code van de Joodse Raad). De vermelding "Wijk 11" duidt op de indeling van Amsterdam die door de bezetter werd gehanteerd voor de Joodse bevolking. * **Toon:** Formeel en zakelijk, ondanks de waarschijnlijk precaire situatie van het gezin.

# TRANSCRIPTIE Mr. de Boer. (onderstreept)

# TRANSCRIPTIE Aan den Heer Inspecteur,

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekening rechtsboven: *de Rijker* (?)]

# TRANSCRIPTIE Aan den Heer Ter Haar -

# TRANSCRIPTIE [In de linkerbovenhoek:] Christiaan