Ambtelijk rapport/verslag.
Origineel
Ambtelijk rapport/verslag. Een controleur van de gemeente (mogelijk J. Uithoven). De Heer Bedrijfschef van het Marktwezen. [Stempel/Kenmerk linksboven:] № 53/09/2
[Stempel/Kenmerk middenboven:] M. 1939 23/11
[Handgeschreven rechtsboven:] Hr Bruesse (mogelijk een paraaf of naam van een behandelaar)
R A P P O R T
(onderstreept)
In aansluiting op mijn rapport, betreffende J.v.d Valk, d.d. 20-11-39, meld ik U thans hetgeen bij nader onderzoek nog is gebleken. In November 1934 heeft Valk voor eigen rekening een groentenwijk overgenomen in het stadsdeel Oost alhier, van kooper G.Nijman, die zelf sedert Nov:1934 een groenten en fruitzaak heeft in de van Woustraat 213 alhier. Voor November 1934 was Valk als personeel in dienst bij G.Nijman. Na dien tijd is hij dat niet meer geweest. Toch heeft Valk in 1935 en 1936 toegang tot de Centr:Markt gehad als personeel van G.Nijman. In 1937 heeft Valk als personeel van kooper G.W.Nijman toegang tot de Centr:Markt gehad. De echtgenoote van dezen kooper verklaarde mij echter, dat Valk ook bij haar man nimmer in loondienst is geweest, doch voor eigen rekening handel heeft gedreven. In 1938 heeft Valk toegang tot de Centr:Markt gehad als personeel van kooper J.Heijnen, die een groenten en fruitzaak heeft in de Sumatrastraat 185 alhier. Daar Heijnen thans in militairen dienst is kon ik hem hierover niet hooren. De echtgenoote van Heijnen verklaarde mij eveneens, dat Valk nimmer bij haar man als personeel werkzaam is geweest. Wel gingen zij samen naar de markt waar Heijnen dan, de door Valk gekochte goederen betaalde, doch aan het einde van iedere week verrekenden zij dat weer met elkaar. Alleen vanaf Januari 1939 heeft Valk toegang gehad tot de Centr: Markt als kooper. Sedert begin November van dit jaar is hij als personeel in dienst bij kooper M.C. van Delden. Deze heeft thans voor Valk een personeelskaart aangevraagd en hiertoe een loonlijst van Valk ter inzage vertoond. Bij de in dit rapport genoemde personen staat v.d.Valk als een net persoon bekend.
Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen
Amsterdam 22 November 1939
Controleur,
[Handtekening: J. Uithoven]
N.B. Valk over het bovenstaande door mij gehoord, verklaarde, dat hij voor eigen rekening een vaste ~~wijk~~ aardappelen en groentenwijk heeft verzorgd in het stadsdeel Oost van November 1934 tot Februari 1939.
Amsterdam 22 November 1939
Controleur,
[Handtekening: J. Uithoven] * Inhoud: Het rapport beschrijft een onderzoek naar mogelijke onregelmatigheden rond de toegangsbewijzen voor de Centrale Markt in Amsterdam. De heer J. v.d. Valk wordt ervan verdacht jarenlang als zelfstandige te hebben geopereerd (een 'groentenwijk' in Amsterdam-Oost), terwijl hij officieel als 'personeel' van andere kooplieden (Nijman, Heijnen) was geregistreerd om toegang tot de markt te krijgen.
* Handelswijze: Uit het rapport blijkt een informele handelspraktijk waarbij koopman Heijnen de inkopen van Valk voorschoot op de markt, waarna zij dit wekelijks onderling verrekenden. Dit was een manier om de strenge regels van het Marktwezen te omzeilen voordat Valk in 1939 officieel de status van 'kooper' kreeg.
* Status subject: Ondanks de administratieve onregelmatigheden wordt v.d. Valk expliciet beschreven als een "net persoon", wat in die tijd essentieel was voor het behoud van vergunningen en de gunst van de controlerende instanties.
* Taalgebruik: Het document hanteert een zakelijke, ambtelijke stijl met specifiek jargon uit de markthandel ('kooper', 'personeelskaart', 'groentenwijk'). * Historisch kader: Het rapport stamt uit november 1939. Nederland was op dat moment gemobiliseerd vanwege de oorlogsdreiging (WOII), wat ook in de tekst wordt bevestigd door de melding dat koopman Heijnen in "militairen dienst" is.
* Sociaal-economisch: De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. Het Marktwezen hield streng toezicht op de toegang om 'wildgroei' en illegale tussenhandel te voorkomen.
* Geografie: Het document noemt specifieke locaties in Amsterdam, zoals de Van Woustraat (De Pijp) en de Sumatrastraat (Indische Buurt), wat inzicht geeft in de lokale economische structuur van de groentenhandel in die periode.