Handgeschreven brief (zakelijke verklaring). 28 december 1939. Onbekend (geen handtekening op deze zijde), vermoedelijk een brandstofleverancier. Directie Centrale Markthallen, Amsterdam (t.a.v. dhr. V. Praag). No 53 / 101 / M. 1939 28/12

Amsterdam 28/12/39

Directie Centrale Markthallen, met Hr Beversse [?]
Amsterdam.

Ter attentie van den WelEd. Heer V. Praag.

Onder verwijzing naar het onderhoud van heden,
verklaar ik hiermede tot nu toe op de centrale
markt te hebben geleverd Benzine uitsluitend
aan de aardappelenhandelaren (autobezitters)
en verder leverde ik aan de schippers (geen
benzine).
Waar U voor levering van benzine
en auto smeerolie een monopolie heeft verstrekt,
verklaar ik hiermede uitdrukkelijk in de
toekomst noch op de markt noch bij bedoelde
aardappelenhandelaren thuis Benzine en/of
auto smeerolie te zullen leveren, derhalve hen
ook niet op de markt of daarbuiten te zullen
bezoeken, doch gaarne goedkeuring te
willen hebben te mogen blijven leveren aan
de aardappelschippers.
Ten slotte verklaar ik mij bereid
alle schade, welke mocht voortvloeien uit een
eventueel toch leveren van Benzine en/of autosmeer-
olie aan autobezitters, die op de centrale

Z.O.Z. 53 * Inhoud: De schrijver bevestigt de afspraken uit een eerder gesprek die dag. Vanwege een door de directie van de Centrale Markthallen verleend monopolie voor de levering van benzine en smeerolie, belooft de schrijver te stoppen met het leveren van deze producten aan de aardappelhandelaren (zowel op de markt als bij hen thuis). Hij verzoekt echter om een uitzondering: hij wil de aardappelschippers mogen blijven bevoorraden.
* Juridische toon: De brief heeft het karakter van een formele verklaring ("verklaar ik hiermede uitdrukkelijk"), waarbij de schrijver zichzelf ook aansprakelijk stelt voor eventuele schade bij overtreding van de afspraak.
* Taalgebruik: Typisch voor de vroege 20e eeuw, met gebruik van de naamval "den WelEd. Heer" en de spelling "hiermede". * Historische periode: De brief is gedateerd eind december 1939, kort na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was). Er was in die periode al sprake van schaarste en de eerste rantsoeneringsmaatregelen voor brandstof werden voorbereid of ingevoerd.
* Locatie: De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam waren het logistieke hart van de voedselvoorziening in de stad. Controle over de brandstoflevering op dit terrein was essentieel voor de bedrijfsvoering en orderegeling.
* Economische betekenis: De verschuiving van vervoer per schip naar vervoer per as (auto) is in de tekst zichtbaar door het onderscheid tussen "autobezitters" (benzinegebruikers) en "schippers" (die destijds vaak nog geen benzine maar bijvoorbeeld petroleum of gasolie gebruikten, of waarvan de levering buiten het nieuwe monopolie viel). De directie probeerde door middel van monopolies de distributie op het marktterrein te centraliseren. V. Praag