Handgeschreven ambtelijke notitie / memo.
Origineel
Handgeschreven ambtelijke notitie / memo. 8 september 1939. (Onderhoud met P.v.H. op 8/9 '39.)
1/ Alle zuidv. fruit: Gage, Jaffa,
Pruimen. ~~Beperkte aanvoer~~
Hier veilen: bijv 2 dags.
(v.W. - Min) mij de economisch -
technische redenen aanleveren van
veilen in R'dam en desbetreffende
gedeelte Dir. M.W.
2/ Jaffa's weg uit R'dam.
Prima (Prog. ben.) die in B. ging;
- booten vd Lloyd Banana Linie:
v.H. alleen 2000 bos pr week noodig;
3) Ook binnenl. fruit veilen? Ja...
op de Maandagen dit verlengen - De notitie is een verslag van een bespreking over de regulering van de fruithandel vlak na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.
- Distributie en Veiling: Er wordt gedebatteerd over het al dan niet voortzetten van veilingen in Rotterdam. De opmerking "Jaffa's weg uit R'dam" suggereert een decentralisatie van de voorraad, waarschijnlijk om de kwetsbaarheid in de haven te verminderen of om de distributie naar het achterland te vergemakkelijken.
- Rantsoenering in de dop: De term "Prog. ben." staat zeer waarschijnlijk voor Programma Benodigdheden. Dit wijst op een vroege vorm van overheidsplanning waarbij wordt berekend hoeveel fruit er nodig is voor de bevolking ("v.H. alleen 2000 bos pr week noodig").
- Overheidsbemoeienis: De afkortingen "(v.W. - Min)" en "Dir. M.W." duiden op betrokkenheid van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en de Directie van het Marktwezen. De auteur van de notitie moet een dossier opbouwen met "economisch-technische redenen" om het beleid te rechtvaardigen.
- Producten: De genoemde vruchten zijn Jaffa-sinaasappelen, Gage (Reine Claude pruimen) en algemene pruimen. Ook wordt de "Lloyd Banana Linie" genoemd, een rederij die essentieel was voor de aanvoer. Op 8 september 1939 bevond Nederland zich in een staat van verhoogde paraatheid. Hoewel Nederland neutraal was, werd de handel direct verstoord door de maritieme blokkades en de dreiging op zee. De overheid greep direct in op de marktstructuur (het Marktwezen) om de voedselvoorziening veilig te stellen. Deze notitie is een tastbaar bewijs van hoe ambtelijke molens onmiddellijk in werking traden om de distributie van luxe goederen zoals zuidvruchten te beheersen in tijden van crisis. "B." in de tekst verwijst hoogstwaarschijnlijk naar het 'Binnenland'. Marktwezen