Officiële kennisgeving/waarschuwingsbrief. 15 augustus 1939. Gemeente Amsterdam (afgeleid uit de context van "Wijk 2" en "De Secretaris"). Den Heer M. Cohen, Waterlooplein 51, Amsterdam-Centrum. [Linksboven, handgeschreven in inkt:]
M. Müller

[Midden boven:]
HG.

[Rechtsboven, handgeschreven in rood/paars potlood:]
18/8 39
[Een lange diagonale streep loopt van deze datum naar linksonder over de tekst]

[Links, getypt:]
85/85/2 M.
1

[Over de linkerzijde is een grote handgeschreven paraaf of notitie in rood/paars potlood gezet, mogelijk "Gezien"]

[Rechts, getypt:]
15 Augustus 1939.

den Heer M. Cohen,
Waterlooplein 51,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

Waarschuwing betaling
kramengeld.

Vrijdag, 18
Augustus a.s.

[Rechtsonder:]
b.a. De Secretaris, Dit document is een formele waarschuwing gericht aan de heer M. Cohen voor het niet tijdig betalen van het "kramengeld". Kramengeld was de belasting of staangeld die marktkooplieden moesten betalen voor het huren van een plek op de openbare markt.

De brief stelt een deadline voor de betaling op vrijdag 18 augustus 1939. De adressering aan het Waterlooplein 51 bevestigt de link met de handel, aangezien het Waterlooplein destijds (en nu nog steeds) een centrale marktplaats in Amsterdam was. De vermelding "Wijk 2" duidt op de administratieve indeling van de stad of het marktwezen. De ondertekening "b.a. De Secretaris" (bij afwezigheid van/bij aanbesteding van de Secretaris) is een standaard ambtelijke formule. De datum van dit document, 15 augustus 1939, is historisch zeer saillant. Het is slechts twee weken voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog met de Duitse inval in Polen. Voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam, waartoe de heer M. Cohen gezien zijn adres op het Waterlooplein zeer waarschijnlijk behoorde, was dit een periode van groeiende angst en onzekerheid door de dreiging vanuit nazi-Duitsland.

Het Waterlooplein was het hart van de oude Joodse buurt in Amsterdam en de locatie van een bloeiende dagmarkt. Dergelijke administratieve documenten tonen de bureaucratische realiteit van het dagelijks leven voor marktkooplieden vlak voor de bezetting. De nauwgezette archivering (met dossiernummers en parafen) is typerend voor de Amsterdamse gemeentelijke administratie uit die tijd. Na de Duitse inval in mei 1940 zouden deze nauwkeurige administraties door de bezetter worden misbruikt voor de vervolging van de Joodse bevolking. M. Cohen Gemeente Amsterdam Marktwezen