M. Cohen
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 55
Maurits Agsteribbe (geb. 1903) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1939 aangehouden wegens kruimeldiefstal. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Centrale Markthallen beëindigen, waarschijnlijk door arisering. Overleed in maart 1943.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
Ondergeteekenden verzoeken U beleefd, om ons nog-maals een onderhoud te willen toestaan, betreffende het verzorgen van het electrisch licht der kramen op het Waterlooplein.
In bijlage doe ik U een overzicht toekomen van door U verschuldigd standplaatsgeld wegens het plaatsen van kramen.
Indien U deze schuld, alsmede hetgeen U op den betaaldag verder aan kramengeld schuldig is, niet uiterlijk Vrijdag 9 Juni a.s. betaalt
zal aan Burgemeester en Wethouders worden voorgesteld, de U verleende vergunning tot het plaatsen van kramen in te trekken.
den Heer M. Cohen, Waterlooplein 51, Amsterdam-Centrum.
overzicht toekomen van door U verschuldigd standplaatsgeld wegens het plaatsen van kramen
Indien U deze schuld, alsmede hetgeen U op den betaaldag verder aan kramengeld schuldig is, niet uiterlijk Vrijdag 9 Juni a.s. betaalt bij den kassier te mijnen kantore, Jan van Galenstraat 14, zal aan Burgemeester en Wethouders worden voorgesteld, de U verleende vergunning tot het plaatsen van kramen in te trekken.
en hem medegedeeld dat ik zyn aanbod acsepteer, en de koop dus voor Fl.6000- gesloten was.
den Heer M. Cohen, Waterlooplein 51, Amsterdam-Centrum. Wijk 2.
Waarschuwing betaling kramengeld.
dat ik mijn plaats op het Houtplein geen gebruik meer van wenscht te maken
dat ik van U geen nader bericht heb ontvangen omtrent mijn vorige brief, betreffende mijn plaats op het Waterlooplein
p/a Lootsteen Lepelstraat 91 II Amsterdam
| 5/73 | M. Cohen | 25/1 '88 | O | L. Bothastraat 2 II | " |
| 5/73 | M. Cohen | 25/1 '88 | O | L. Bothastraat 2 II | " |
| Cohen M. | Sumatrapł. 45 III | 10-2-99 |
| J 260803 | M. Cohen | Achillesstr. 46 hs | V | 26.8.03 |
De gehuwden en daarmede gelijkgestelde kostwinners ontvangen een belooning van f. 21.- per week
| 5/73 | M. Cohen | 25/1 '88 | O | L. Bothastraat 2 II | " |
| J 260803 | M. Cohen | Achillesstr. 46 hs | V | 26.8.03 |
| Cohen M. | Sumatrapł. 45 III | 10-2-99 |
M. Cohen *7* | 168062 | Nwe. Amstelstr. 25 III | 15.9.41 | *Moses*
| 5/73 | M. Cohen | 25/1 '88 | O | L. Bothastraat 2 II | " |
den Heer M. Cohen, Waterlooplein 51, Amsterdam-Centrum.
standplaatsgeld wegens het plaatsen van kramen
den Heer M. Cohen, Waterlooplein 51, Amsterdam-Centrum. Wijk 2.
niet uiterlijk Vrijdag 9 Juni a.s. betaalt bij den kassier te mijnen kantore, Jan van Galenstraat 14
ondergeteekende zich als kooper aangediend.
en hem medegedeeld dat ik zyn aanbod acsepteer, en de koop dus voor Fl.6000- gesloten was.
| 5/73 | M. Cohen | 25/1 '88 | O | L. Bothastraat 2 II | " |
| J 260803 | M. Cohen | Achillesstr. 46 hs | V | 26.8.03 |
| Cohen M. | Sumatrapł. 45 III | 10-2-99 |
M. Cohen *7* | 168062 | Nwe. Amstelstr. 25 III | 15.9.41 | *Moses*
| 5/73 | M. Cohen | 25/1 '88 | O | L. Bothastraat 2 II | " |
Deze gebeurtenissen staan op documenten die aan deze persoon gekoppeld zijn, maar zijn nog niet als hard persoonsfeit bevestigd.
heb ik besloten Uw vaste marktplaats ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten te worden ingetrokken
roep ik U op om op te komen 6 of 9 December a.s. ten 10 uur v.m.
Archiefdocumenten
Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).
* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie aan de heer M. Cohen. Hij krijgt de mogelijkheid om belastingen voor het plaatsen van marktkramen vooraf te betalen via een voorschot. De directeur stelt echter vast dat het gestorte bedrag onvoldoende was om de werkelijke belasting te dekken. Er is een schuld ontstaan die direct voldaan moet worden, met een waarschuwing om herhaling te voorkomen. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en zakelijk. Het gebruik van "U" met een hoofdletter was destijds de standaard voor formele correspondentie. * **Administratieve context:** De handgeschreven notitie "Verzonden 28/10 39" bevestigt de administratieve verwerking van de brief een dag na de datering. De vermelding "Wijk 2" verwijst naar de administratieve indeling van Amsterdam voor markt- of belastingdoeleinden.
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.
Deze brief is een zakelijke en formele sommatie aan de heer M. Cohen betreffende een belastingschuld. De schuld heeft betrekking op het recht om kramen op de openbare weg te plaatsen (staangeld/marktgeld). De brief legt uit dat er een systeem bestaat waarbij marktkooplieden vooraf een bedrag kunnen storten ter dekking van deze belasting. In het geval van de heer Cohen was het gestorte voorschot echter onvoldoende om de verschuldigde belasting te dekken, waardoor een schuld is ontstaan. De toon van de brief is dwingend: de schuld moet "onverwijld" worden aangezuiverd en er wordt gewaarschuwd dat herhaling voorkomen moet worden.
Zakelijke correspondentie / Betalingsherinnering (doorslag).
* **Inhoud:** De brief is een officiële berisping en aanmaning aan de heer M. Cohen. Hij wordt erop gewezen dat hij de mogelijkheid heeft om marktgeld (belasting voor het plaatsen van kramen) vooruit te betalen, maar dat zijn huidige saldo onvoldoende is. Hierdoor is er een schuld ontstaan die direct voldaan moet worden. * **Toon:** De toon is formeel en streng. De afsluitende zin ("...en er voor zorg te dragen, dat een dergelijk feit zich niet herhaalt") duidt op een stringente handhaving van de regels door de betreffende gemeentelijke dienst. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de vooroorlogse spelling (bijv. "desgewenscht", "openbaren weg", "zooals"). * **Administratieve context:** De codes linksboven en de handgeschreven kanttekeningen suggereren dat dit een kopie is voor het eigen dossier van de verzendende instantie, waarbij "hr. Muller" waarschijnlijk de behandelend ambtenaar of controleur was.
Handgeschreven zakelijke brief.
* **Inhoud:** De schrijver, M. Cohen, zegt formeel het gebruik van een staanplaats op het "Houtplein" op. Tegelijkertijd spreekt hij zijn verbazing uit over het uitblijven van een reactie op een eerdere brief over een plek op het Waterlooplein. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en typerend voor de periode (bijv. "wenscht" met de oude uitgang -t en de constructie "verwonderd het mij"). * **Handschrift:** Een vlot, hellend en geoefend handschrift in inkt. De handtekening is gezet met een zekere zwier. * **Administratieve context:** Het document lijkt gericht aan een gemeentelijke instantie, waarschijnlijk het Bureau Marktwezen van de gemeente Amsterdam, gezien de aard van het onderwerp (marktplaatsen) en de archiefnummers.
Zakelijke brief / Aanmaning.
* **Inhoud:** Het document is een dwingende aanmaning gericht aan de heer M. Cohen voor de betaling van achterstallig standplaats- en kramengeld. * **Toon en urgentie:** De toon is formeel en dreigend. Er wordt een uiterst korte termijn gesteld: de brief is gedateerd op 7 juni, verzonden op 8 juni, en de betaling moet uiterlijk 9 juni voldaan zijn. Het niet nakomen van deze eis zal leiden tot een voorstel aan het College van Burgemeester en Wethouders om de vergunning in te trekken, wat effectief het einde van de bedrijfsactiviteiten van de heer Cohen op de markt zou betekenen. * **Zakelijke context:** De heer Cohen trad blijkbaar op als exploitant of verhuurder van kramen op de Amsterdamse markten. De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen, de uitvalsbasis voor het gemeentelijke marktwezen.
Getypte brief (officiële aanmaning).
* **Inhoud:** De brief is een dwingende aanmaning tot betaling van achterstallig standplaatsgeld en kramengeld. De ontvanger, de heer M. Cohen, krijgt een zeer korte termijn (slechts twee dagen na dagtekening) om de schuld te voldoen. * **Sancties:** Bij niet-betaling dreigt de directeur met een voordracht aan het college van Burgemeester en Wethouders om de exploitatievergunning in te trekken. Dit zou betekenen dat zijn kramen niet meer op de markt mogen staan en zijn onderhuurders elders hun heil moeten zoeken, wat het einde van zijn onderneming zou betekenen. * **Toon:** Formeel, zakelijk en dreigend. De nadruk ligt op de onmiddellijke financiële verplichting en de directe gevolgen van wanbetaling.
Officiële brief/aanmaning van een gemeentelijke instantie (waarschijnlijk de Marktwezen-afdeling).
De brief is een formele laatste waarschuwing (sommatie) aan de heer M. Cohen voor het betalen van achterstallig standplaatsgeld en kramengeld. De toon is zakelijk en dreigend: indien de schuld niet voor de deadline van vrijdag 9 juni 1939 wordt voldaan, zal de marktvergunning worden ingetrokken. Dit zou betekenen dat de kramen van de heer Cohen niet meer op de markt worden toegelaten, wat ook directe gevolgen heeft voor de mensen die kramen van hem huren. De handgeschreven aantekening ("9-6-39 per kas betaald 10.-") is cruciaal. Deze geeft aan dat de heer Cohen precies op de dag van de deadline de verschuldigde som (blijkbaar 10 gulden) contant heeft afgerekend bij het kantoor aan de Jan van Galenstraat, waardoor de sancties waarschijnlijk zijn afgewend.
Zakelijke brief / Verzoekschrift.
* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van twee ondernemers (vermoedelijk marktkooplieden of vertegenwoordigers) aan de directeur van de gemeentelijke dienst Marktwezen. Zij vragen om een vervolgafspraak ("nogmaals een onderhoud") over de elektrische verlichting van de marktkramen op het Waterlooplein. * **Vorm en Stijl:** De brief is getypt op blanco papier en hanteert de destijds gebruikelijke formele etiquette ("Weled. Heer", "Teekenen wij"). De spelling is conform de toen geldende regels (bijv. "electrisch", "ondergeteekenden"). * **Administratieve sporen:** Het stempel linksboven en de handgeschreven krabbels wijzen op een actieve archivering en afhandeling door de gemeente. De datum '2/8 39' bij de aanhef kan de datum van ontvangst of behandeling zijn.
Getypte brief met handgeschreven handtekening en administratieve aantekeningen.
In deze brief beklaagt M. Cohen, een koopman gevestigd aan het Waterlooplein 51, zich bij de Inspecteur van Marktwezen over de onbetrouwbare handelwijze van zijn buurman, de heer Schuitevoerder (nummer 49). **De kern van het conflict:** 1. Schuitevoerder bood zijn zaak te koop aan voor f 6.000,- met een bedenktijd tot donderdag. 2. Cohen accepteerde dit aanbod binnen de gestelde termijn na overleg met collega's. 3. Schuitevoerder kwam echter terug op de afspraak en verhoogde de prijs plotseling naar f 7.000,-. Cohen is hierover "zeer ontdaan" en voert getuigen op (de heren Van Gelder, Van Rooyen en Van Duinkerken). Hij verzoekt de inspecteur om te bemiddelen of te bevestigen dat hij, mocht de zaak aan een ander verkocht worden, in ieder geval het recht behoudt om de bestaande clientèle over te nemen. ---
Getypte brief (doorslag of kopie).
De brief is een formeel, ambtelijk antwoord op een verzoek van de heer M. Cohen. De toon is zakelijk en afwijzend. De kern van de brief is dat de instantie die de brief verstuurt, zich niet bevoegd acht om tussenbeide te komen in een "civiele quaestie" (een privaatrechtelijk geschil) tussen de heer Cohen en een zekere heer Schuitenvoerder. Het verzoek van Cohen, ingediend op 2 augustus 1939, wordt daarom niet ingewilligd. De tekst is typisch voor de ambtelijke correspondentie van die tijd, met archaïsch taalgebruik zoals "inwilliging", "dezerzijds" en "quaestie". De ondertekening "b.a." staat voor "bij afwezigheid" of "bij aanstelling", wat aangeeft dat de secretaris tekent namens de directeur.
Getypte brief op officieel briefpapier (waarschijnlijk een kopie voor het archief).
* **Toon en Inhoud:** De brief is formeel en bureaucratisch van aard. De afzender wijst een verzoek van de heer M. Cohen resoluut af. De reden voor de afwijzing is dat de instantie zich niet bevoegd acht om tussenbeide te komen in een "civiele quaestie" (een privaatrechtelijk geschil) tussen de heer Cohen en een zekere heer Schuitenvoerder. Het woord "niet" is onderstreept om de afwijzing te benadrukken. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van ambtelijk Nederlands uit de vooroorlogse periode, gekenmerkt door spellingen als "quaestie" (kwestie) en "dezer" (van deze maand). * **Administratieve context:** De codes en de handgeschreven opmerking "Verzonden 9/8" wijzen erop dat dit een doorslag of een kopie is voor het eigen dossier van de verzendende instantie.
Officiële kennisgeving/waarschuwingsbrief.
Dit document is een formele waarschuwing gericht aan de heer M. Cohen voor het niet tijdig betalen van het "kramengeld". Kramengeld was de belasting of staangeld die marktkooplieden moesten betalen voor het huren van een plek op de openbare markt. De brief stelt een deadline voor de betaling op vrijdag 18 augustus 1939. De adressering aan het Waterlooplein 51 bevestigt de link met de handel, aangezien het Waterlooplein destijds (en nu nog steeds) een centrale marktplaats in Amsterdam was. De vermelding "Wijk 2" duidt op de administratieve indeling van de stad of het marktwezen. De ondertekening "b.a. De Secretaris" (bij afwezigheid van/bij aanbesteding van de Secretaris) is een standaard ambtelijke formule.
Officieel briefpapier met een handgeschreven namenlijst/handtekeningenlijst.
* **Handschrift:** Het document bevat diverse handschriften, wat aantoont dat de leden de lijst persoonlijk hebben getekend. Sommige handtekeningen zijn zeer vlot en gestileerd (zoals van J.C. Meijer), terwijl andere soberder zijn. * **Structuur:** De namen zijn verdeeld over twee kolommen. Onder de zevende naam in de rechterkolom is een horizontale streep gezet, mogelijk om een scheiding aan te brengen tussen verschillende groepen of momenten van ondertekening. * **Terminologie:** "Carriers" verwijst naar transportfietsen of lichte transportvoertuigen die in die tijd veelvuldig werden gebruikt voor stadsdistributie. * **Opmerkingen:** De afkorting "Gebr." staat voor "Gebroeders". De naam "M. Cohen" en andere namen zoals "van Collem" en "Schelvis" wijzen op de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap binnen de Amsterdamse markt- en transportsector van die tijd.
Ambtelijke mutatiekaart / dossieromslag (Model No. 14, Algemene Zaken).
Dit document is een administratief geleideformulier dat de verwerking van persoonsgegevens van een individu genaamd M. Cohen bijhoudt. De afkorting "pl." voor de adressen staat waarschijnlijk voor "plaats" of verwijst naar een specifieke registerpagina. De genoemde adressen (Prinsengracht 206 en Westerstraat 252) bevinden zich in de Amsterdamse binnenstad/Jordaan. De namen op het document bevestigen dat dit afkomstig is van het Amsterdamse Bevolkingsregister. **Th. van Moerkerken** was in die tijd onderdirecteur van deze instantie. De opeenvolgende data in oktober 1940 tonen een nauwgezette bureaucratische gang van zaken, waarbij het dossier door verschillende handen ging (Moerkerken, Wolff, de Haan) voordat het op 25 oktober definitief werd "genoteerd". De instructie **"Aanteekenen op slips"** is een directe verwijzing naar het bijwerken van de persoonskaarten (steekkaarten) in het register.
Bijblad (officieel ambtelijk formulier)
Het betreft een ambtelijke correspondentie of interne notitie aangaande een verzoek van twee personen: M. Cohen en de weduwe J. Godschalk. De kern van het bericht is een positief advies ("m.i. geen bezwaren"). Er wordt verwezen naar een eerder overleg met de Directeur en naar een specifiek rapport van de Controleur van het Marktwezen. De onderste regels vormen een concept voor een uitgaande brief of een samenvatting van het besluit, waarin officieel wordt bevestigd dat er geen bezwaren zijn.
Officiële kennisgeving/oproep van de gemeentelijke dienst Marktwezen Amsterdam.
* **Inhoud:** De brief is een formele waarschuwing aan een marktkoopman, de heer M. Acohen. Omdat hij zijn aangewezen plaats op de Albert Cuypmarkt niet regelmatig bezet, dreigt de gemeente zijn vergunning (de vaste marktplaats) in te trekken op basis van artikel 11 van het marktreglement. Hij wordt uitgenodigd voor een hoorgesprek op het kantoor van het Marktwezen om zijn situatie toe te lichten voordat een definitief besluit wordt genomen. * **Administratieve staat:** Het document bevat veel correcties. De woorden "Albert Cuypstraat" zijn over een eerdere tekst getypt, en de specifieke data voor de afspraak ("6 of 9 December...") zijn over een andere tijdsaanduiding geplaatst. De handgeschreven notitie "Verzonden 4/12-'40" dient voor de interne dossiervorming. * **Geadresseerde:** De geadresseerde is de heer M. Acohen. De achternaam Cohen (hier met voorletter A. voor de achternaam geschreven of als onderdeel van de naam) wijst op een Joodse achtergrond. In de administratie van die tijd werd vaak een wijknummer toegevoegd (Wyk 22A), wat hielp bij de stedelijke organisatie.
Administratieve lijst of registerblad.
Het document betreft een administratieve opsomming van zes personen. De afkorting "af" voor de namen kan in deze context staan voor "afgegeven", "afkomstig van" of mogelijk "afschrift". Rechts van de lijst staat de aantekening "f 1.- betaald.", wat erop wijst dat er voor de betreffende handelingen (waarschijnlijk één gulden per persoon) is betaald. Opmerkelijk is dat regel 3 (M.F.M. Friedhoff) volledig is doorgehaald, wat kan duiden op een annulering of een afwijkende afhandeling van deze specifieke post. De rode diagonale streep onderaan functioneert als een afsluiting van deze specifieke lijst of reeks boekingen. De code "05/6/1" in de linkerbovenhoek is vermoedelijk een dossiernummer of een datumreferentie (bijv. 5 juni, eerste blad). De letter "M" kan verwijzen naar een specifieke categorie of de beginletter van een register.
Getypte zakelijke brief op briefpapier.
* **Inhoud:** De brief is een formele klacht van de heer M. Cohen aan Dr. A. van der Laan over een van diens medewerkers, de heer Rens. Cohen beklaagt zich over een conflict dat is ontstaan nadat Rens zich bemoeide met een zaak waar hij volgens Cohen geen verstand van had. Sindsdien weigert Rens mee te werken en eist hij rekenschap van Cohen, wat Cohen weigert te geven. Hij vraagt de werkgever om tussenbeide te komen. * **Toon:** De toon is formeel, beleefd maar beslist. Het gebruik van "Weled. Zeergeleerde Heer" wijst op de academische of medische status van de geadresseerde. * **Taalgebruik:** Typisch voor de vroege 20e eeuw, met spellingen als "eenige", "heerscht", "tusschen" en "zoo". Opvallend is het gebruik van hoofdletters voor persoonlijke voornaamwoorden ("Hij", "Hem") om formeel respect (of distantie) aan te duiden in een conflictueuze context.
Handgeschreven administratief overzicht van schulden.
* **Inhoud:** Het document is een register van achterstallige betalingen aan een "kramenverhuurder". Per persoon wordt de naam, het adres, de totale schuld op 27 april, de datum van de laatste deelbetaling en een opmerking over het betalingsgedrag genoteerd. * **Toon:** De tekst heeft een zakelijk, maar streng karakter. Er is sprake van frustratie over wanbetalers, zoals blijkt uit termen als "krachtiger maatregelen" en de constatering dat waarschuwingen geen "succes" hebben. * **Juridische verwijzing:** Bij M. Cohen wordt verwezen naar "art 34. 2 lid v.d. V. G. v. M.", wat zeer waarschijnlijk staat voor de *Verordening op het Gemeentelijk Marktwezen*. Dit duidt erop dat het hier gaat om officiële marktgelden of huurregels voor kramen in Amsterdam.
Administratieve lijst/grootboekblad betreffende openstaande schulden.
Het document is een overzicht van marktkooplieden in Amsterdam die een betalingsachterstand hebben bij de gemeente (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen). De bedragen zijn genoteerd in guldens (f). Wat opvalt is de nauwkeurige verslaglegging van de afbetalingstermijnen. De ambtenaar noteert niet alleen de bedragen, maar geeft ook een kwalitatief oordeel over de financiële situatie van de schuldenaren (bijv. "schuld loopt steeds op" of "te weinig om oude schuld in te lopen"). De genoemde locaties zijn bekende Amsterdamse straten met een sterke link naar de (toenmalige) Joodse buurt en volkswijken, zoals de Joden Houttuinen, het Waterlooplein en de Anjeliersstraat (Jordaan).
Administratieve lijst van openstaande schulden voor marktkramen.
* **Administratieve Functie:** Dit document dient als een controlelijst voor de marktmeester of een inspecteur van gemeentelijke belastingen om openstaande pachten van marktkramen te innen. De letters in de marge (B, JZ, C2, A2, etc.) verwijzen waarschijnlijk naar specifieke marktsectoren of standplaatscodes. * **Financiële Status:** De termen "betaald", "in orde" en "om storken" (mogelijk een verbastering van 'omstoten' of een specifieke term voor overboeking/kwijtschelding) geven de status van de schuld aan. Veel posten zijn doorgehaald, wat suggereert dat de administratie actueel werd bijgehouden en schulden werden vereffend. * **Geografie:** De genoemde adressen (Joden Houttuinen, Waterlooplein, Lindengracht) plaatsen deze marktactiviteiten in het hart van Amsterdam, met name in de Joodse buurt en de Jordaan. * **Continuïteit:** Ondanks de recente Duitse inval (10-14 mei 1940) en de capitulatie, bleven de dagelijkse gemeentelijke bureaucratie en de inning van marktgelden gewoon doorgaan.
Administratieve notitie of registerblad (mogelijk van een gemeentelijke dienst of marktwezen).
Het document is een administratief overzicht van openstaande schulden van diverse personen in Amsterdam in de zomer van 1940. De focus ligt op het "wekelijks verbruik" en de verhouding tot de gedane betalingen. De tekst onderaan suggereert dat deze informatie cruciaal was voor het verlenen of verlengen van een **vergunning**. Gezien de adressen (Waterlooplein, Lindengracht) en de namen, zou dit kunnen gaan over marktvergunningen voor kooplieden. Er wordt nauwlettend in de gaten gehouden of de schulden niet te hoog oplopen in verhouding tot de wekelijkse afdracht. De rode nummers in de kantlijn (zoals 85/42/1) zijn referentienummers naar specifieke dossiers of boekhoudkundige posten.
Handgeschreven administratieve lijst op roze papier.
* **Inhoud:** Het document betreft een overzicht van openstaande posten ("Schuld") per begin 1941. De kolomstructuur toont een oorspronkelijk bedrag, een herzien bedrag of verrekening, en opmerkingen over de status (zoals "Zal betalen" of "Tegoed"). * **Sociaal-economisch:** De term "kramersdienst" wijst mogelijk op een organisatie voor ambulante handelaren (kramers), een beroepsgroep waarin veel Joodse Nederlanders werkzaam waren. * **Administratieve tekens:** De rode onderstrepingen en het doorhalen van namen (zoals J. Brand) duiden op actieve boekhoudkundige verwerking. De aantekening "Opbergen dekens" suggereert een link met materiële hulpverlening. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk handschrift uit de vroege 20e eeuw (met de karakteristieke 'S' en 'J').
Handgeschreven administratieve lijst (financieel overzicht).
* **Inhoud:** Het document betreft een overzicht van openstaande schulden en saldi van diverse personen bij een "kraamverhuurder". Dit wijst op een marktcontext, waarbij kooplieden huur verschuldigd waren voor hun staanplaatsen. * **Namen:** De lijst bevat namen die veelvoorkomend waren in de Joodse gemeenschap van Amsterdam (zoals Abram, Cohen, Schelvis, Van Gelder). * **Financiën:** Er worden twee kolommen met bedragen getoond. De eerste kolom lijkt de actuele schuld of betaling te zijn, de tweede kolom refereert aan de "vorige afrekening". Bij sommige personen (Steen, Cohen) staat "te goed", wat impliceert dat zij meer hebben betaald dan de verschuldigde huur. De rode onderstrepingen lijken posten te markeren die extra aandacht behoeven of nog niet volledig zijn vereffend. * **Administratieve verwerking:** De stempels en de notitie "Opbergen 14-2-'41" duiden op een formele archivering binnen een organisatie of overheidsinstantie.
Handgeschreven administratief overzicht (schuldenlijst).
Het document is een overzicht van openstaande posten voor "krankenverpleging" (ziekenzorg). De lijst bevat namen van debiteuren, de huidige schuld en in de rechterkolom eventuele bedragen van een vorige afrekening of tegoeden ("te goed"). Verschillende namen op de lijst (zoals Abram, Magnes, Cohen, Schelvis en Vos) zijn veelvoorkomend binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam in die tijd. De administratieve symbolen (F, ≠, +) duiden op actieve opvolging van de betalingen; de betekenis hiervan is onderaan het document expliciet vastgelegd. De rode onderstrepingen bij specifieke bedragen markeren waarschijnlijk posten die extra aandacht vereisten of getotaliseerd moesten worden. De notitie "Opbergen act." (acta) bevestigt dat de administratieve handeling op 18 februari 1941 als afgehandeld werd beschouwd.
Getypte brief op gelinieerd papier.
* **Inhoud:** De brief bevestigt dat de heer M. Cohen voor een periode van drie maanden (vanaf de datum van de brief) vrijgesteld is van de plicht om persoonlijk zijn marktplaats op de Albert Cuypmarkt in te nemen. * **Voorwaarde:** De vergunninghouder blijft echter verplicht om het wekelijkse marktgeld af te dragen aan de dienstdoende ambtenaar, ongeacht zijn afwezigheid. * **Stijl:** Het taalgebruik is strikt formeel en ambtelijk, typerend voor de Nederlandse overheidscommunicatie in de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van termen als "na dato dezes" en "den dienstdoenden"). * **Conditie:** Het document vertoont tekenen van archivering (vouwlijnen). De vage tekst linksonder lijkt een afdruk van een ander document of een kladnotitie in potlood die door de tijd is vervaagd.
Doorslag van een officiële brief (besluit).
* **Inhoud:** De brief is een reactie op een verzoek van de heer M. Cohen van 4 juli 1941. De directeur van de marktdienst verleent hem een ontheffing (uitstel) van drie maanden voor de verplichting om persoonlijk op zijn marktplaats aan de Albert Cuypstraat te staan. * **Voorwaarde:** Hoewel hij niet zelf aanwezig hoeft te zijn, blijft de verplichting bestaan om wekelijks het marktgeld te betalen aan de dienstdoende ambtenaar. * **Administratieve sporen:** De aantekening "in de kaart" wijst erop dat deze wijziging is verwerkt in het administratieve kaartsysteem van de marktdienst. De datumstempel "17 Juli 1941" en de notitie "Verzonden 17/7" bevestigen de officiële afhandeling op die dag.
Getypte brief (doorslag of sjabloon) met handgeschreven aantekeningen.
Dit document is een officiële aanmaning voor de betaling van marktgelden (staangelden). * **Inhoud:** Twee marktkooplieden worden gesommeerd hun schuld van 13 oktober 1941 te vereffenen. Het betreft relatief kleine bedragen (f 4,01 en f 10,12). * **Sanctie:** De brief bevat een expliciet dreigement: indien niet binnen vier dagen wordt betaald, zal de directeur de intrekking van de marktvergunning voordragen bij het Gemeentebestuur. * **Vorm:** Het document lijkt een administratief afschrift of doorslag waarop de gegevens van meerdere schuldenaars bovenaan zijn genoteerd, terwijl de hoofdtekst als standaardformulier dient.
Document
Dit document is een administratieve inventarisatie van marktvergunningen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De lijst bevat namen van kooplieden, hun woonadressen en de markten waarvoor zij een vergunning hebben (zoals de Nieuwmarkt, Waterlooplein en Uilenburg). Meest opvallend zijn de visuele markeringen: * **De rode 'I':** Aan de linkerzijde zijn bij verschillende personen grote rode letters 'I' geplaatst. Gezien de context van 1941 en namen als Cohen, Swaab en Van Collem, staat deze 'I' vrijwel zeker voor 'Israëliet' (Joods). Dit was een administratieve methode om Joodse ondernemers te identificeren. * **Doorhalingen en 'Intrekken':** Veel vergunningen worden gemarkeerd voor intrekking. Bij sommigen staat "2x opgeroepen niet geweest", wat duidt op een gedwongen administratief proces waarbij afwezigheid direct leidde tot verlies van het middel van bestaan. * **Handhaving:** Sommige (niet-Joodse) kooplieden geven aan hun vergunning te willen behouden, zelfs als ze momenteel niet op de markt staan. ---
Getypte brief (doorslag/kopie).
Dit document is een kort, formeel schrijven van een officiële instantie aan een burger. De brief is een ontvangstbevestiging van een klacht die op 4 juni 1941 is ingediend door mevrouw M. Cohen de Lara. Opvallend is de uiterst korte en vage inhoud: "dat van Uw klacht goede nota is genomen". Dit geeft geen enkele indicatie over de aard van de klacht of over de vraag of er actie ondernomen zal worden. In de bureaucratische context van 1941 kan dit duiden op een standaardafhandeling waarbij de burger aan het lijntje wordt gehouden. De codes "VB/HG" en de vermelding van "Wijk 11" suggereren een ambtelijke structuur, mogelijk gerelateerd aan de Voedselvoorziening of de Gemeentelijke distributiedienst.
Administratieve kaart of dossierblad (Alg. Zaken Model No. 14).
Dit document is een administratieve registratiekaart die de afhandeling van een klacht documenteert. De kern van het document is de correspondentie met **Mr. M. Cohen de Lara**. Uit de aantekeningen blijkt het volgende proces: 1. Op **4 juni 1941** stuurt Mr. Cohen de Lara een brief met een klacht. 2. Op **5 en 6 juni** wordt de klacht intern verwerkt door een ambtenaar genaamd **Th. Reyinga**. Er wordt genoteerd dat de klacht is overgenomen op een specifiek formulier. 3. Er wordt geadviseerd om de afzender te berichten dat de klacht in ontvangst is genomen ("nota is genomen"). 4. De tekst onderaan de kaart is de concept- of kopie-tekst van het formele antwoord dat naar Mr. Cohen de Lara is gestuurd. 5. Diverse data en parafen (o.a. van 'dekker') tonen de voortgang van het dossier tot eind juni 1941. De rode 'M' en het bijbehorende nummer (72/36/2) wijzen op een vervolgstadium of mutatie in het dossier.
Getypte doorslag van een officiële brief (archiefkopie).
* **Vorm:** Het document is een uiterst korte, formele ontvangstbevestiging. De lay-out is typisch voor een zakelijke brief uit het midden van de 20e eeuw. * **Inhoud:** De brief bevat geen inhoudelijke reactie op de klacht, maar dient enkel als administratieve bevestiging dat de klacht van 4 juni 1941 is ontvangen en geregistreerd ("goede nota is genomen"). * **Toon:** De stijl is strikt ambtelijk en afstandelijk.
Zakelijke brief (verzoek om informatie).
Het document is een formeel verzoekschrift gericht aan de gemeentelijke dienst van de Marktwezen in Amsterdam. De afzender, M. Cohen, vraagt om een overzicht van de hoeveelheid vis die zijn bedrijf in de jaren 1938, 1939 en 1940 heeft afgenomen bij de gemeentelijke visafslag aan de De Ruijterkade. De reden voor dit verzoek is een verplichte rapportage aan de 'Visch-Centrale' in Den Haag. De brief is zakelijk en beleefd van toon, maar bevat ook een element van urgentie; de gegevens moeten voor 1 september worden ingediend, wat de afzender slechts tien dagen de tijd geeft vanaf de datum van schrijven. Bovenaan de brief zijn diverse administratieve aantekeningen te zien, waaronder een paars stempel met een dossiernummer en handgeschreven potloodnotities (mogelijk de naam van een behandelend ambtenaar), wat aantoont dat de brief officieel is verwerkt door de ontvangende instantie.
Register of lijst van standplaatsvergunningen voor straathandel.
* **Handschrift:** Het betreft een vlot maar duidelijk ambtelijk handschrift uit de vroege 20e eeuw. Er is gebruikgemaakt van zowel zwarte/blauwe inkt als rode annotaties voor de alfabetische ordening. * **Terminologie:** De term "handkar" onder de adressen duidt op het type voertuig waarvoor de standplaatsvergunning geldt. Locaties worden zeer precies gedefinieerd aan de hand van perceelnummers, trottoirbanden en transformatorhuisjes om onenigheid over de exacte plek te voorkomen. * **Namen:** De lijst bevat namen die typerend zijn voor de toenmalige Amsterdamse bevolking, waaronder namen van Joodse origine (Cohen de Lara, Wijnschenk), die sterk vertegenwoordigd waren in de Amsterdamse straathandel. * **Geografie:** Alle genoemde locaties bevinden zich in de Oosterparkbuurt (Blasiusstraat, Ruyschstraat, Iepenplein, Camperstraat). Sommige handelaren kwamen van buiten de stad (Oostzaan, Landsmeer).
Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier.
In deze korte brief beklaagt de afzender, M. Cohen, zich over het feit dat hij/zij niet is opgenomen op een distributielijst voor aal (paling). Als bewijs van recht op deze toewijzing voert de schrijver aan dat er in de jaren 1939 en 1940 (vóór en aan het begin van de bezetting) ook al aal werd gekocht bij de Gemeentelijke Vischhal. De brief is formeel en beleefd van toon. De administratieve stempel "M. 1942 26/5" met het referentienummer duidt op een officiële verwerking door een gemeentelijke instantie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De vermelding "14/4ª" bij het adres duidt op de vierde verdieping ("4 hoog").
Document
Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).
Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.
De lijst bevat gegevens van handelaren die waarschijnlijk actief waren op de markt in de **Gaaspstraat** te Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd: * **Personalia:** Namen en geboortedata, veelal daterend uit het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw. * **Geografie:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse wijken De Pijp, de Rivierenbuurt en de Transvaalbuurt. * **Handelswaar:** De kolom "Artikel" specificeert de aard van de nering, variërend van levensmiddelen (vis, groente, fruit, zuurwaren) tot textiel (stoffen, kousen, manufacturen) en huishoudelijke artikelen. * **Mutaties:** De handgeschreven doorstrepingen onderaan de lijst duiden op een administratieve actualisatie waarbij personen van de lijst zijn verwijderd.
Document
Dit document fungeert als een register van wijzigingen ("mutaties") in het bestand van markthandelaars in Amsterdam tijdens de bezetting. De kolomstructuur biedt een gedetailleerd overzicht van de personen: * **Identificatie**: Naam en geboortedatum. * **Locatie**: Woonadres en de specifieke markt waar de handel werd gedreven. De Joubertstraat en Albert Cuypstraat komen veelvuldig voor. * **Economische activiteit**: De verhandelde goederen, variërend van dagelijkse behoeften (vis, brood) tot textiel en luxe-artikelen. * **Tijdslijn**: De datums van uitvoering (1 augustus, 1 september en 1 oktober 1943) wijzen op een systematische, administratieve afhandeling van wijzigingen. Een opvallend kenmerk is de grote aanwezigheid van Joodse familienamen op de lijst (o.a. Cohen, Davidson, Locher, Schenkkan, Zeelander). De term "Ongevoerd" bovenaan is administratief jargon dat in deze context duidt op het verwijderen of afvoeren van de handelaren uit de actieve registers.
Document
Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.
Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.
* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.
Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.
Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.
Administratieve lijst / ambtelijke notitie met betrekking tot marktvergunningen.
Dit document is een ambtelijk voorstel tot het intrekken van marktvergunningen van tien zogenaamde "kramenzetters" in Amsterdam. De reden die wordt opgegeven is dat de vergunninghouders hun plek niet meer gebruiken en "waarschijnlijk naar elders vertrokken" zijn. Opvallend aan de lijst is dat een groot deel van de namen (zoals Cohen, Van Gelder, Krammer, Westerkenstein) en de adressen (Waterlooplein, Joden Houttuinen) wijzen op Joodse Amsterdammers. De afkorting "LM" achter de vergunningsdata zou kunnen staan voor "Lokale Markt" of een specifieke administratieve code. De opmerking dat zij naar "elders vertrokken" zijn, is een administratieve constatering van hun afwezigheid op de marktplaatsen waar zij hun nering plachten te voeren.
Handgeschreven ambtelijke notitie/memo.
Dit document is een kil administratief overblijfsel van de Holocaust in Amsterdam. Het is een interne notitie, vermoedelijk binnen de marktpolitie of de gemeentelijke afdeling Marktwezen. De kern van de tekst is de constatering dat een aantal "stallenzetters" (mensen die kramen opbouwden voor marktkooplui) hun werk niet meer uitvoeren omdat zij "waarschijnlijk gedeporteerd" zijn. De ambtenaar vraagt of er aanleiding is om hun vergunningen officieel in te trekken. De lijst bevat namen en adressen die destijds in of nabij de Joodse buurt van Amsterdam lagen (zoals Waterlooplein en Joden Houttuinen). De toevoeging in de marge van 2 juli 1943 ("m.i. vergunning intrekken") bevestigt dat de bureaucratie de uitsluiting en verdwijning van de Joodse bevolking formaliseerde. Het document illustreert hoe de normale gemeentelijke processen simpelweg doorgingen terwijl de burgers om wie het ging fysiek werden verwijderd en vermoord.
Administratief register / Controlelijst.
* **Afkortingen en Termen:** De afkorting **"geret."** is centraal in dit document. Gezien de context van marktadministraties kan dit staan voor "geretourneerd" (bijv. van standplaatsvergunningen of marktpenningen) of "geregistreerd". De opmerking "niets geret." betekent in dit kader waarschijnlijk dat de koopman niet meer is verschenen of geen administratieve handelingen meer heeft verricht sinds de genoemde datum. * **Topografie:** De lijst noemt diverse bekende Amsterdamse markten: Waterlooplein (hier ook 'moosplein' genoemd, naar de Bargoense bijnaam 'De Moos'), Noordermarkt, Lindengracht, Westerstraat, Albert Cuypstraat (a.c. str.) en de Ten Katestraat. * **Doorgestreepte regels:** De doorhalingen (vaak met blauw potlood) duiden op het beëindigen van de inschrijving of de vergunning. Dit kan wijzen op het intrekken van de marktbevoegdheid, vertrek, of deportatie. * **Handschrift:** Het document bevat verschillende handen; de basislijst is in een formele hand geschreven, terwijl de controles en wijzigingen sneller en minder geordend zijn toegevoegd.
Officieel afschrift van een besluit van de Burgemeester van Amsterdam.
Dit document is een administratief besluit waarin een specifieke marktvergunning wordt ingetrokken. De vergunning was in 1938 verleend aan de heer M. Cohen, wonende aan het Waterlooplein 51. De vergunning gaf hem het recht om buiten de reguliere markttijden kramen te plaatsen op diverse bekende Amsterdamse markten. De officiële reden voor intrekking is dat de heer Cohen "geen gebruik meer maakt" van deze vergunning. Opvallend is dat de aanhef "EN WETHOUDERS" is doorgekruist. Dit weerspiegelt de bestuurlijke realiteit van de bezettingstijd: de gemeenteraad en het college van wethouders waren buitenspel gezet; de burgemeester (Voûte) regeerde als 'regeringscommissaris' volgens het leidersbeginsel.
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.
Handgeschreven administratief register / namenlijst.
* **Organisatie:** De lijst is alfabetisch op voorletter geordend binnen numerieke groepen (kolom S), maar de namen op de hele pagina volgen een ruwe alfabetische volgorde (B t/m C/D). * **Adresgegevens:** De adressen zijn zeer specifiek, inclusief huisnummers en verdiepingen (I, II, III voor etages; 'hs' voor huis/begane grond). * **Mutaties:** De doorhalingen bij A. Cohen en S. Cohen wijzen op een administratieve wijziging, zoals een verhuizing, deportatie of foutieve invoer. * **Handschrift:** Duidelijk leesbaar, zakelijk kantoorschrift uit het midden van de 20e eeuw.
Document
* **Handschrift:** Het betreft een uniform administratief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. De letters zijn goed leesbaar. * **Structuur:** De lijst is georganiseerd op basis van een dossier- of serienummer (E1) en een volgnummer. Er zijn correcties zichtbaar (bijv. bij J. Degen). * **Terminologie:** Gebruik van afkortingen zoals 'hs' (huis/begane grond), 'str' (straat), 'Nw' (Nieuwe) en Romeinse cijfers (I, II, III, IV) voor verdiepingen is standaard voor Amsterdamse adresregisters uit die tijd. * **Geografie:** De meeste adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt, de Indische Buurt en de oude Jodenbuurt van Amsterdam (bijv. Rapenburgerstraat, Blasiusstraat, Tugelaweg).
Register of administratieve lijst (mogelijk bevolkingsregister, distributielijst of een naoorlogse inventarisatie).
* **Administratieve opzet:** De kolommen aan de linkerzijde bevatten waarschijnlijk dossiernummers of verwijzingen naar andere registers. De eerste kolom (1 t/m 13) lijkt een categorisering aan te duiden, de tweede kolom een volgnummer binnen die categorie. * **Demografie:** Een opvallend groot deel van de namen (o.a. Cohen, Fransman, Groenteman, Worms, Hakker) is joods van origine. Gecombineerd met de concentratie adressen in de Transvaalbuurt wijst dit sterk op een document gerelateerd aan de Amsterdamse joodse gemeenschap. * **Correcties:** Enkele namen zijn doorgehaald (Aalvel) of voorzien van een groot kruis, wat kan duiden op een wijziging in status (verhuizing, overlijden of administratieve afhandeling). * **Staat van het document:** Het handschrift is uniform, wat suggereert dat het register door één of enkele klerken is bijgehouden.
Twee pagina’s uit een handgeschreven alfabetisch of numeriek geordend adresregister of ledenlijst.
* **Ordening:** Het register lijkt te zijn opgezet om personen per adres of lidmaatschap te registreren. Op de tweede pagina is te zien dat er ruimte is gereserveerd (nummers zonder namen), wat duidt op een administratief groeisysteem. * **Handschrift:** Een geoefend administratief handschrift uit de vroege 20e eeuw. Gebruik van afkortingen zoals 'nw' (nieuwe), 'h' (huis/begane grond), 'b' (boven/bel-etage), en Romeinse cijfers voor verdiepingen (I, II, III). * **Correcties:** Er is één regel op pagina 15 die volledig is doorgehaald met een blauw potlood of inkt, wat wijst op een mutatie in de administratie (verhuizing of overlijden). * **Topografie:** De genoemde locaties bestrijken zowel de oude Jodenbuurt (Uilenburg, Rapenburg, Waterlooplein, Jodenbreestraat) als de toenmalige nieuwbouwwijken zoals de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Afrikanerplein) en de Oosterparkbuurt.
Document
* **Inhoud**: Het document betreft een overzicht van markt-gerelateerde capaciteit of vergoedingen, gesegregeerd op basis van de afkomst van de ondernemers. De term "stallenzetters" duidt op de personen die de fysieke marktkramen plaatsten en verhuurden. * **Rekenkunde**: De optelsom van de Joodse kolom klopt exact (1959). In de kolom van de niet-Joodse personen wordt gesproken over "22 niet Joden" voor een totaal van 1178. Er staan 21 namen genoteerd plus één losse '7', wat de telling op 22 brengt. * **Bestemming**: De notitie is een vastlegging van een telefonisch doorgegeven bericht aan "Mr. Reitsma", waarschijnlijk een functionaris bij het marktwezen of een gemeentelijke instantie belast met de uitvoering van de nieuwe verordeningen.
Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).
* **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd administratief handschrift (waarschijnlijk een klerk). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (C t/m L). * **Inhoud:** De personen op deze lijst hebben overwegend Joodse achternamen (Cohen, Fransman, Glasbeek, Hakker, Heilbron, Koopman). De adressen concentreren zich in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Tugela-weg, Krugerstraat, Kraaipanstraat). * **Afkortingen:** * **a. gr. fnd / a. gr. punt:** Vermoedelijk "Adres gevonden". * **D:** Mogelijk een indicatie voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", gezien de context van deze Amsterdamse lijsten. * **Letters O, C, Z, W, N:** Deze codes duiden vaak op de kerkelijke gezindte in Nederlandse registers (O = Onkerkelijk, C = Rooms-Katholiek/Christelijk, N = Nederlands Hervormd). De 'Z' en 'W' kunnen in deze specifieke administratie wijken of andere statussen aanduiden.
Getypte lijst van marktkooplieden/vergunninghouders.
* **Administratieve context:** Dit is een lijst van "losse plaatsen" op de Albert Cuypmarkt. In tegenstelling tot vaste standwerkers waren "losse plaatshouders" kooplieden die per dag een plek toegewezen kregen. * **Historische periode:** De namen op de lijst (zoals Agsteribbe, Baumstein, Cohen, Halberstadt, Jacobs, Jas) zijn overduidelijk van Joodse Amsterdammers. De rode onderstrepingen en de 'X'-tekens duiden op een administratieve selectie door de bezetter of de gelijkgeschakelde Amsterdamse marktpolitie. * **Handgeschreven wijzigingen:** * Bij **I. de Hond** is het woord "fruit" toegevoegd. * Bij **D. Jas** is het adres doorgehaald en vervangen door "Ruyschstr. 76 I". * **Opvallend:** Het artikel "distributiemappen" bij **J. Koekoek** bevestigt de datering in oorlogstijd, aangezien distributiestamkaarten en mappen pas toen noodzakelijk werden.
Document
Dit document is een administratieve instructie betreffende de loonbetaling van personen die zijn ingezet in een 'Werkverruimingsproject'. De lijst is onderverdeeld op basis van burgerlijke staat en gezinssituatie (kostwinnerschap), wat direct invloed heeft op de hoogte van het loon en de toeslagen. Opvallend zijn de handgeschreven wijzigingen. A. de Haas is doorgehaald met de notitie dat hij op 24 november 1942 is ontslagen. Dit duidt erop dat het document gedurende langere tijd als actieve referentielijst is gebruikt. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen 'niet-gesteunde' (personen die geen uitkering ontvingen) en 'gesteunde' deelnemers. Bij die laatsten moet de reeds ontvangen steun over de voorgaande maanden worden verrekend met het loon. De financiële componenten bestaan uit: 1. **Basisloon:** f 21,- of f 15,-. 2. **Brandstoffentoeslag:** Een seizoensgebonden toeslag voor de wintermaanden. 3. **Duurtetoeslag:** Een inflatiecorrectie van 5% over het totaal.
Brief op officieel briefpapier van de Joodsche Raad voor Amsterdam.
Deze brief vormt een administratieve schakel tussen de Joodsche Raad en de Amsterdamse gemeentelijke instanties (het Bureau voor Sociale Zaken) in het begin van 1942. De kern van de brief betreft de afhandeling van medische attesten. Dr. Salomon Spijer, de medisch adviseur van de Raad, stuurt drie attesten terug die niet nodig bleken voor de keuringen in de Diamantbeurs. De overige acht attesten (van een totaal van elf) zijn daar kennelijk wel achtergebleven als bewijsstukken. De "keuringen in de Diamantbeurs" verwijzen naar de medische selecties waarbij werd bepaald of Joodse Amsterdammers fysiek in staat waren tot arbeid. Dit proces was cruciaal: een medische afkeuring kon op dat moment leiden tot een (tijdelijke) vrijstelling (*Sperre*) van tewerkstelling of transport, terwijl goedkeuring vaak uitzending naar een werkkamp betekende.
Getypte namenlijst met administratieve gegevens.
* **Layout:** Het document is een gestructureerde lijst, alfabetisch gesorteerd op achternaam. Het bevat vijf kolommen, waarbij de laatste kolom oorspronkelijk bedoeld was voor de "Reden van plaatsing", maar gaandeweg is gebruikt voor het voluit noteren van voornamen. * **Betekenis Steunnummer:** De "J" die voorafgaat aan diverse nummers duidt op de administratieve categorisering van personen als Joods door de bezettingsautoriteiten of de Joodse Raad. * **Mutaties:** De talrijke doorhalingen suggereren dat dit een werkdocument was dat regelmatig werd bijgewerkt. Redenen voor doorhaling kunnen deportatie, verhuizing, overlijden of een wijziging in de ondersteuningsstatus zijn. * **Handgeschreven nummers:** Naast de namen staan kleine nummers (bijv. 1, 2, 4, 9, 10...). Dit lijkt een doorlopende nummering of een referentie naar een ander dossier. * **Toponiemen:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in de (toenmalige) Joodse wijken zoals de Transvaalbuurt en de Plantagebuurt.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst met namen, geboortedata, adressen en verhandelde artikelen.
| M.Cohen + | 25-2-88 | L. Bothastraat 2 I | aardapp. gr.en fr. |
Administratieve lijst - Joubertstraat
| M. Cohen | 25-2-88 | L. Bothastraat 2 I | aardapp. gr. en fr. |
Getypte lijst op papier.
| 207 | M.Cohen | 22-8-90 | Zwanenburgwal 14A I | " |
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
| 5 | 73 | M. Cohen | Louis Bothastr. 2 II | 27-1-42. |
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
| 5 | 74 | M. Cohen | Swanenburgerwal 14 a III | 20-1-42. |
Handgeschreven administratief register / namenlijst.
| 5 | 73 | M. Cohen | L. Bothastr. 2 II |
Twee pagina’s uit een handgeschreven alfabetisch of numeriek geordend adresregister of ledenlijst.
| 5 | 73 | M. Cohen | L Bothastraat 2 II |
Koopliedenlijst - Waterlooplein
| M.Cohen | 25-2-88 | L.Bothastraat 2 II | | 1 | | |
Administratieve lijst
| M. Cohen | - | 30 |
Getypte lijst op doorslagpapier (waarschijnlijk een ambtelijk register).
| M. Cohen | 8-9-11 | 2e Laurierdwarsstraat 2 huis | idem | 1-8-43 | brood & koek |
Administratieve lijst - Dapperstraat
| M. Cohen | 8-9-11 | 2e Jan v d Heijdenstr. 2 h | id. | 1-8-43 | brood & koek |
Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).
| 5/73 | M. Cohen | 25/1 '88 | O | L. Bothastraat 2 II | " |
Getypte administratieve lijst.
| M. Cohen | 25-2-88 | Louis Bothastraat 2 II |
Werkverruiming-lijst
J 060913 M.Cohen Ger.Doustr. 141hs V 6.9.13
Getypte lijst (doorslag) met handgeschreven vinkjes.
| J 260803 | M. Cohen | Achillesstr. 46 hs | V | 26.8.03 |
Officiële administratieve lijst van tewerkgestelde personen.
J 061008 M.Cohen Nw.Amstelstr.15 hs ${\color{red}\checkmark}$ 6.10.08
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats Louis Bothastraat 2 II 4
Waterlooplein
Onbekend
Uilenburg — standplaats aardapp
Waterlooplein — standplaats 1
Waterlooplein
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief. * **Afzender:** A. Cohen, Makelaar (gevestigd aan het Waterlooplein 51, Amsterdam). * **Ontvanger:** De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West. * **Datum:** 27 oktober 1941. * **Referentienummers:** Nº 85/1/44 M. 1941 (linksboven gestempeld); 28/10 (handgeschreven datum van ontvangst); 85 (handgeschreven...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] 1 ex. Fr. Müller [Handgeschreven, middenboven:] Verzonden 21/9.'39 HG. 85/93/6 M. Letter N 21 September 1939. den Heer M. Cohen, Waterlooplein 51,. Amsterdam-Centrum. Wijk 2. Waarschuwing betaling kramengeld. Maandag 25 September a.s.
# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] BIJ BLAD VAN: M. No. 31/10/1 1940 7/2-40 DOORGEZONDEN: [Midden boven, in rood:] 31/10/2 M [Rechtsboven, in inkt:] N. Cohen, Waterlooplein 96, 9/2/40 148 [Hoofdtekst:] Naar aanl. v. Uw desbetr. verzoek deel ik U mede, dat ~~ik,~~ ~~regeling~~ Rekening houdende met de weersgesteldheid gedurende de af- geloopen week, bestaat er bij mij geen bezwaar om de intre...
# TRANSCRIPTIE no 25/170/1 M 1940. Aan den Inspecteur van het Marktwezen alhier. Uit het bijgaand rapport van den Hr. Moerkerken blijkt dat A. Cohen op zaterdagen wel handel van de markt heeft. Gedurende de laatste 6 weken heeft Cohen geen gebruik van zijn plaats op de Westermarkt gemaakt, waarvoor hij dan ook is gewaarschuwd. Wat nu het ver- zoek om uitstel betreft, dit moet hem, m.i. niet ve...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief (verzoek om informatie). * **Kenmerk (stempel):** Nº 46A / 38 / M. 1311. * **Datum:** 21 augustus 1941. * **Afzender:** M. Cohen (Mozes Cohen), namens zijn vischschoonmakerij. * **Adres afzender:** Afrikanerplein 15-III, Amsterdam. * **Ontvanger:** De WelEdel Heer Directeur der Marktwezen te Amsterdam.